7 वर्षांच्या मेहनतीनंतर तयार झालेला ‘सरफरोश’; देशभक्ती आणि दहशतवादावर भाष्य करणारा आजही तितकाच प्रभावी चित्रपट

बॉलिवूडमध्ये देशभक्ती आणि दहशतवाद या विषयांवर अनेक चित्रपट तयार झाले, पण काही मोजकेच सिनेमे असे आहेत जे काळाच्या पुढे जाऊन आजही प्रेक्षकांच्या मनात कायम राहतात. त्यापैकीच एक म्हणजे सरफरोश. 2 तास 54 मिनिटांचा हा चित्रपट केवळ मनोरंजनापुरता मर्यादित नसून वास्तवाला भिडणारा आणि विचार करायला भाग पाडणारा आहे. विशेष म्हणजे, हा सिनेमा तयार होण्यासाठी तब्बल 7 वर्षांचा कालावधी लागला होता, आणि प्रदर्शित होताच त्याने बॉक्स ऑफिसवर यशाची पताका रोवली.

30 एप्रिल 1999 रोजी प्रदर्शित झालेल्या या चित्रपटात Aamir Khan यांनी अजय सिंह राठोड या धाडसी पोलिस अधिकाऱ्याची भूमिका साकारली होती. त्यांच्यासोबत Sonali Bendre आणि Naseeruddin Shah यांच्याही महत्त्वाच्या भूमिका होत्या. दिग्दर्शक John Matthew Matthan यांनी अत्यंत बारकाईने या चित्रपटाची मांडणी केली, ज्यामुळे तो वास्तवदर्शी वाटतो.

चित्रपटाची कथा अत्यंत प्रभावी आहे. अजय सिंह राठोड हा एक तरुण वैद्यकीय विद्यार्थी असतो. मात्र, दहशतवादी हल्ल्यात त्याच्या भावाचा मृत्यू होतो आणि वडील गंभीर जखमी होतात. या घटनेमुळे त्याचे आयुष्यच बदलून जाते. तो डॉक्टर होण्याचं स्वप्न सोडून पोलिस अधिकारी बनण्याचा निर्णय घेतो. पुढे तो सीमापार सुरू असलेल्या शस्त्रास्त्र तस्करीचा तपास करताना एका मोठ्या रॅकेटचा पर्दाफाश करतो.

या कथेतला सर्वात मोठा ट्विस्ट म्हणजे, प्रसिद्ध गझल गायक गुलफाम हसन (Naseeruddin Shah) हाच या तस्करीमागचा सूत्रधार असल्याचं उघड होतं. विशेष म्हणजे, अजय त्याला आपला आदर्श मानत असतो. या भावनिक आणि धक्कादायक वळणामुळे चित्रपट अधिकच प्रभावी ठरतो. देशभक्ती, विश्वासघात आणि कर्तव्य यांचा संगम या कथेत उत्तमरीत्या दाखवण्यात आला आहे.

या चित्रपटाचं आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे त्याची वास्तववादी मांडणी. त्या काळात पहिल्यांदाच सीमापार दहशतवाद आणि पाकिस्तानचा स्पष्ट उल्लेख चित्रपटात करण्यात आला होता. त्यामुळे हा चित्रपट अधिक धाडसी आणि वेगळा ठरला. यासाठीच Sarfarosh ला राष्ट्रीय पुरस्कारानेही सन्मानित करण्यात आलं.

बजेट आणि कमाईच्या बाबतीतही हा चित्रपट यशस्वी ठरला. सुमारे 15 कोटी रुपयांच्या बजेटमध्ये तयार झालेल्या या चित्रपटाने जगभरात 32 कोटी 42 लाख रुपयांची कमाई केली. त्या काळात ही मोठी रक्कम मानली जात होती. यावरून चित्रपटाला प्रेक्षकांनी दिलेला प्रतिसाद लक्षात येतो.

चित्रपटातील गाणीही तितकीच लोकप्रिय ठरली. ‘जो हाल दिल का इधर हो रहा है…’ हे गाणं आजही लोकांच्या ओठांवर आहे. Kumar Sanu आणि Alka Yagnik यांच्या आवाजातील हे गाणं रोमँटिक गाण्यांच्या यादीत आजही आवर्जून ऐकलं जातं.

या चित्रपटासाठी लागलेले 7 वर्षे हे केवळ वेळेचं मोजमाप नसून, त्यामागील मेहनत, संशोधन आणि वास्तवदर्शी दृष्टिकोन दर्शवतात. दिग्दर्शक John Matthew Matthan यांनी प्रत्येक तपशीलावर लक्ष देत चित्रपटाची मांडणी केली. त्यामुळेच हा सिनेमा आजही तितक्याच ताकदीने उभा राहतो.

आजच्या काळातही Sarfarosh पाहताना तो जुना वाटत नाही, उलट त्यातील विषय आणि मांडणी आजच्या परिस्थितीशी सुसंगत वाटते. दहशतवाद, देशभक्ती, कर्तव्य आणि वैयक्तिक संघर्ष यांचा संगम असलेला हा चित्रपट प्रत्येक पिढीला काहीतरी शिकवून जातो.

एकूणच, 2 तास 54 मिनिटांचा हा सिनेमा केवळ मनोरंजनासाठी नाही, तर विचार करण्यासाठी आणि समाजातील वास्तव समजून घेण्यासाठीही महत्त्वाचा ठरतो. म्हणूनच, प्रदर्शित होऊन अनेक वर्षे उलटूनही ‘सरफरोश’ आजही प्रेक्षकांच्या मनात तितक्याच आदराने आणि आवडीने पाहिला जातो.

read also:https://ajinkyabharat.com/dum-maaro-dum-doordarshans-ban-is-still-a-party-king/