कर्जत-भीमाशंकरमधील 32 हजार झाडांच्या कत्तलीवर मोठा विरोध! सूरज चव्हाणांचा सरकारला 1 जबरदस्त पर्याय
महाराष्ट्रातील कर्जत-भीमाशंकर परिसरात प्रस्तावित जलविद्युत प्रकल्पासाठी होणाऱ्या वृक्षतोडीचा मुद्दा आता चांगलाच तापला आहे. रायगड जिल्ह्यातील कर्जत तालुक्यातील सायडोंगर, कोतवाल आणि खलाटी परिसरात टॉरेंट पॉवर कंपनीचा जलविद्युत प्रकल्प प्रस्तावित असल्याचे सांगितले जात आहे. या प्रकल्पासाठी 32 हजारांहून अधिक झाडे तोडली जाण्याची शक्यता व्यक्त होत असल्याने पर्यावरणप्रेमी, स्थानिक नागरिक आणि राजकीय पक्षांकडून विरोधाची भूमिका मांडली जात आहे. विशेष म्हणजे, सत्ताधारी आघाडीतील अजित पवार यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे प्रवक्ते सूरज चव्हाण यांनीही या वृक्षतोडीला विरोध दर्शवला आहे. एवढेच नव्हे, तर हा प्रकल्प मराठवाड्यात उभारण्याच्या पर्यायाचा विचार करण्याची सूचना त्यांनी सरकारला केली आहे.
कर्जतमधील वृक्षतोडीवरून वातावरण तापले
विकासकामे आणि पर्यावरण संरक्षण यांच्यात समतोल राखण्याचा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. कर्जत तालुक्यातील प्रस्तावित जलविद्युत प्रकल्पामुळे मोठ्या प्रमाणावर वृक्षतोड होण्याची शक्यता असल्याची चर्चा सुरू आहे. या पार्श्वभूमीवर स्थानिक परिसरातील पर्यावरणाचे रक्षण करण्याची मागणी जोर धरत आहे.
वृक्षतोडीमुळे नैसर्गिक अधिवास, जैवविविधता आणि परिसरातील पर्यावरणीय संतुलनावर परिणाम होण्याची भीती पर्यावरणप्रेमींकडून व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे या प्रकल्पाची गरज, त्यासाठी निवडण्यात आलेले ठिकाण आणि पर्यायी जागांची उपलब्धता यांचा विचार व्हावा, अशी मागणी पुढे येत आहे.
Related News
या प्रकरणात महाविकास आघाडीतील नेत्यांनीही विरोधाची भूमिका घेतल्याचे वृत्त आहे. महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे आणि मराठा आंदोलक मनोज जरांगे पाटील हे 28 ऑक्टोबर रोजी संबंधित परिसराला भेट देणार असल्याचे वृत्तामध्ये नमूद करण्यात आले आहे. त्यामुळे या प्रकरणाकडे राजकीय आणि पर्यावरणीय दृष्टिकोनातून लक्ष वेधले जात आहे.
सूरज चव्हाणांचा वृक्षतोडीला स्पष्ट विरोध
राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रवक्ते सूरज चव्हाण यांनी या विषयावर आपली भूमिका स्पष्ट केली. एकीकडे सरकार आणि विविध संस्था वृक्षलागवडीचे महत्त्व सांगतात, तर दुसरीकडे एखाद्या प्रकल्पासाठी मोठ्या प्रमाणावर झाडे तोडली जात असतील, तर त्याचा पुनर्विचार होणे आवश्यक आहे, असे त्यांनी म्हटले.
वृक्षलागवड आणि पर्यावरण संवर्धनाबाबत जनजागृती केली जात असताना हजारो झाडांची कत्तल होणे योग्य नाही, अशी भूमिका चव्हाण यांनी मांडली. विकासाच्या नावाखाली निसर्गाची हानी होऊ नये, याकडे लक्ष देण्याची गरज असल्याचेही त्यांनी अधोरेखित केले.
टॉरेंट पॉवरच्या प्रस्तावित प्रकल्पासाठी होणाऱ्या वृक्षतोडीला आपला विरोध असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. या प्रकल्पामुळे पर्यावरणावर होणाऱ्या संभाव्य परिणामांचा विचार करून निर्णय घ्यावा, असे मत त्यांनी व्यक्त केले.
मराठवाड्यात प्रकल्प उभारण्याचा पर्याय काय?
या संपूर्ण प्रकरणात सूरज चव्हाण यांनी सुचवलेला पर्याय विशेष चर्चेत आला आहे. कर्जत परिसरात मोठ्या प्रमाणावर वृक्षतोड करण्याऐवजी हा प्रकल्प मराठवाड्यात उभारता येईल का, याचा विचार सरकारने करावा, असे त्यांनी सुचवले.
मराठवाड्यात प्रकल्प उभारल्यास कर्जत परिसरातील झाडांची तोड टाळता येईल का, याची शक्यता तपासण्याची गरज असल्याचे चव्हाण यांनी सांगितले. मात्र, मराठवाड्यात या प्रकल्पासाठी तांत्रिक, भौगोलिक आणि पर्यावरणीयदृष्ट्या योग्य जागा उपलब्ध आहे की नाही, याबाबत सविस्तर अभ्यास होणे आवश्यक आहे.
त्यामुळे हा पर्याय प्रत्यक्षात आणण्यासाठी संबंधित यंत्रणांनी व्यवहार्यता तपासणे, प्रकल्पासाठी आवश्यक असलेल्या नैसर्गिक संसाधनांचा अभ्यास करणे आणि पर्यावरणीय परिणामांचे मूल्यमापन करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
चव्हाण यांनी पक्षाचे प्रवक्ते आणि निसर्गप्रेमी म्हणून आपली भूमिका मांडत हा प्रकल्प दुसऱ्या ठिकाणी हलवण्याची विनंती सरकारकडे करणार असल्याचे सांगितले. त्यांच्या या भूमिकेमुळे सत्ताधारी आघाडीतील पर्यावरणविषयक मतभेदांची चर्चा सुरू झाली आहे.
दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर पर्यावरण संरक्षणाचा मुद्दा
महाराष्ट्रातील विविध भागांना पाणीटंचाई आणि दुष्काळाच्या समस्यांना सामोरे जावे लागत असताना पर्यावरणाची हानी टाळण्याची गरज चव्हाण यांनी अधोरेखित केली. निसर्गाचे संतुलन राखणे आणि विकासकामांचे नियोजन करताना पर्यावरणीय बाबींचा विचार करणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी म्हटले.
झाडे ही केवळ परिसराच्या सौंदर्याचा भाग नसून पर्यावरणीय संतुलन राखण्यात त्यांची महत्त्वाची भूमिका असते. त्यामुळे मोठ्या प्रकल्पांसाठी वृक्षतोड प्रस्तावित असेल, तर त्याचे परिणाम, पर्यायी जागा आणि वृक्षसंवर्धनाच्या उपाययोजना यांचा विचार करणे गरजेचे आहे.
मात्र, एखाद्या प्रकल्पासाठी पर्यायी जागा निवडताना संबंधित क्षेत्रातील भौगोलिक परिस्थिती, पाण्याची उपलब्धता, तांत्रिक गरजा, स्थानिक नागरिकांचे हित आणि पर्यावरणीय परिणाम या सर्व बाबींचे मूल्यमापन करावे लागते. त्यामुळे मराठवाड्यात प्रकल्प हलवण्याच्या सूचनेवर संबंधित यंत्रणा काय भूमिका घेतात, हे महत्त्वाचे ठरेल.
सरकारसमोर कोणते प्रश्न?
कर्जत-भीमाशंकर परिसरातील प्रस्तावित प्रकल्पासाठी किती झाडे तोडली जाणार आहेत आणि त्यासाठी कोणत्या परवानग्या देण्यात आल्या आहेत? पर्यावरणीय परिणामांचा अभ्यास करण्यात आला आहे का? प्रकल्पासाठी पर्यायी जागांचा विचार झाला आहे का? स्थानिक नागरिकांच्या हरकतींची दखल घेतली जाणार का? या प्रश्नांवर सरकारची भूमिका आणि संबंधित यंत्रणांचे स्पष्टीकरण महत्त्वाचे ठरणार आहे.
