इराणच्या सीमेजवळ इस्रायलची युद्धाची तयारी? फायटर जेट्सच्या हालचालींनी खळबळ!

इराण

Israel-Iran : इराणच्या सीमेजवळ इस्रायलची मोठी रणनीती! फायटर जेट्ससह स्पेशल ऑपरेशन, पण ऐनवेळी माघार का?

इस्रायल आणि इराण यांच्यातील संघर्ष पुन्हा भडकण्याची शक्यता व्यक्त होत असताना इस्रायलने इराणच्या सीमेजवळ मोठा लष्करी सराव केल्याची माहिती समोर आली आहे. अनेक फायटर जेट्स आणि हवेत इंधन भरणाऱ्या विमानांचा या सरावात समावेश होता. इराणच्या हवाई संरक्षण यंत्रणेपर्यंत संदेश पोहोचवणे, आपली लष्करी ताकद दाखवणे आणि संभाव्य हल्ल्याची तयारी तपासणे, असे या मोहिमेमागील उद्देश असल्याचे वृत्त आहे. मात्र, या सरावामागे इराणला प्रत्युत्तर देण्यास प्रवृत्त करून कारवाईसाठी निमित्त मिळवण्याची रणनीती होती का, याबाबतही चर्चा सुरू झाली आहे.

Israel-Iran Conflict : मध्यपूर्वेतील राजकीय आणि लष्करी परिस्थिती पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आली आहे. इराणविरुद्ध अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यातील संघर्षाला काही काळासाठी विराम मिळाल्याचे चित्र असले, तरी इस्रायलने आपली लष्करी तयारी कायम ठेवल्याचे वृत्त समोर आले आहे. इराणच्या सीमेजवळ इस्रायलने केलेल्या एका विशेष लष्करी सरावामुळे या भागातील तणाव पुन्हा वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. या सरावात इस्रायलची अनेक लढाऊ विमाने सहभागी झाली होती. मात्र, प्रत्यक्ष हल्ला करण्याऐवजी ही विमाने नियोजित मार्गाने पुढे गेल्यानंतर पुन्हा माघारी फिरली.

अमेरिकेतील Axios या वृत्तसंस्थेच्या वृत्तानुसार, इस्रायलपासून सुमारे ८०० मैल अंतरावर हा लष्करी सराव करण्यात आला. या मोहिमेत फायटर जेट्ससोबत हवेतच इंधन भरणाऱ्या विमानांचाही समावेश होता. इराणविरुद्ध संभाव्य लष्करी कारवाई करायची झाल्यास कोणता हवाई मार्ग वापरता येऊ शकतो, याची चाचपणी या सरावातून करण्यात आल्याचे सांगितले जात आहे.

इराणच्या सीमेजवळ पोहोचली फायटर जेट्स; नंतर घेतली माघार

मिळालेल्या वृत्तानुसार, इस्रायलच्या लढाऊ विमानांनी सीरिया आणि इराकच्या हवाई क्षेत्रातून प्रवास करत इराणच्या सीमेजवळ जाणारा मार्ग निवडला. हा मार्ग संभाव्य लष्करी मोहिमेसाठी उपयुक्त ठरू शकतो का, याचा अंदाज घेण्याच्या दृष्टीने या सरावाला महत्त्व असल्याचे मानले जात आहे.

Related News

या मोहिमेदरम्यान इस्रायली विमानांची हालचाल इराणच्या हवाई संरक्षण यंत्रणेच्या लक्षात येईल, अशा पद्धतीने सराव आखण्यात आल्याचा दावा वृत्तात करण्यात आला आहे. त्यामुळे हा केवळ नियमित प्रशिक्षणाचा भाग होता की इराणला इस्रायलच्या लष्करी क्षमतेची जाणीव करून देण्याचा प्रयत्न होता, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.

इस्रायलने या सरावाला प्रशिक्षण मोहीम म्हटल्याचे वृत्त आहे. मात्र, संभाव्य हल्ल्यासाठी आवश्यक असलेले हवाई मार्ग, विमानांमधील समन्वय आणि हवेत इंधन भरण्याची क्षमता तपासणे, हे अशा प्रकारच्या सरावाचे महत्त्वाचे भाग असू शकतात.

इराणला चिथावण्याची रणनीती होती का?

या संपूर्ण घडामोडींमधील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे इस्रायलच्या या सरावामागील संभाव्य रणनीती. अमेरिकी अधिकाऱ्यांच्या हवाल्याने प्रसिद्ध झालेल्या वृत्तानुसार, इराणने इस्रायली विमानांच्या हालचालींना प्रत्युत्तर म्हणून त्यांच्यावर हल्ला केला असता, तर इस्रायलला इराणविरुद्ध पुढील लष्करी कारवाई करण्यासाठी निमित्त मिळाले असते, अशी शक्यता व्यक्त करण्यात आली.

मात्र, इस्रायलचा निश्चित हेतू इराणला हल्ला करण्यास प्रवृत्त करणे हाच होता, असे ठामपणे सांगता येत नाही. याबाबत उपलब्ध माहिती ही वृत्तसंस्थेच्या अहवालांवर आणि अधिकाऱ्यांच्या कथित विधानांवर आधारित आहे.

इस्रायलने या मोहिमेची माहिती अमेरिकेला आधीच दिल्याचेही वृत्त आहे. त्यामुळे या सरावाला केवळ लष्करी प्रशिक्षण म्हणून पाहायचे की इराणला दिलेला रणनीतिक इशारा म्हणून, याकडे आंतरराष्ट्रीय निरीक्षकांचे लक्ष लागले आहे.

नेतन्याहू आणि ट्रम्प यांच्यात इराणविरोधी कारवाईवर चर्चा?

या घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू आणि अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यात इराणविरोधात संभाव्य नव्या लष्करी कारवाईबाबत चर्चा झाल्याचे वृत्तही समोर आले आहे.

ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला झालेल्या चर्चेदरम्यान इराण आपला अण्वस्त्र कार्यक्रम पुन्हा सुरू करण्याचा प्रयत्न करत असल्याची माहिती इस्रायलकडून अमेरिकेला देण्यात आल्याचा दावा करण्यात आला. या कथित घडामोडींमुळे इराणच्या अणुकार्यक्रमाचा मुद्दा पुन्हा एकदा अमेरिका-इस्रायल संबंधांमध्ये महत्त्वाचा ठरला आहे.

इराणचा अणुकार्यक्रम हा दीर्घकाळापासून आंतरराष्ट्रीय राजकारणातील संवेदनशील विषय राहिला आहे. इराणच्या अणुकार्यक्रमामुळे संभाव्य सुरक्षाधोके निर्माण होऊ शकतात, अशी भूमिका इस्रायलने अनेकदा मांडली आहे. दुसरीकडे, इराणच्या अणुकार्यक्रमासंदर्भातील दावे आणि त्यावरील आंतरराष्ट्रीय निरीक्षण यांचे स्वतंत्रपणे मूल्यमापन करणे आवश्यक आहे.

ट्रम्प यांनी बदलली भूमिका; इस्रायलच्या प्रस्तावाला नकार?

वृत्तानुसार, इराणविरुद्ध पुन्हा लष्करी कारवाई करण्याच्या प्रस्तावावर ट्रम्प यांनी सुरुवातीला सकारात्मक भूमिका घेतल्याचे संकेत मिळाले होते. मात्र, त्यानंतर त्यांनी आपली भूमिका बदलली आणि नेतन्याहू यांचा प्रस्ताव स्वीकारला नसल्याचे सांगितले जात आहे.

अमेरिकेने नव्या लष्करी कारवाईला पाठिंबा दिला असता, तर मध्यपूर्वेतील परिस्थिती आणखी गंभीर होण्याची शक्यता होती. इराणकडून प्रत्युत्तर दिले जाऊ शकते आणि त्याचा परिणाम इस्रायलसह या प्रदेशातील इतर देशांवरही होऊ शकतो. त्यामुळे कोणताही लष्करी निर्णय घेताना त्याचे संभाव्य परिणाम विचारात घेणे महत्त्वाचे ठरते.

दरम्यान, इस्रायलमध्ये होणाऱ्या निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर या घडामोडींकडेही लक्ष वेधले जात आहे. निवडणुकीच्या काही दिवस आधी झालेल्या लष्करी सरावामुळे राजकीय आणि सामरिक चर्चांना वेग आला आहे. मात्र, निवडणुका पुढे ढकलण्यासाठीच युद्धाचा वापर करण्याचा हेतू होता, असा निष्कर्ष काढण्यासाठी स्वतंत्र आणि ठोस पुरावे आवश्यक आहेत.

मध्यपूर्वेत पुन्हा तणाव वाढणार?

इस्रायलच्या या लष्करी सरावामुळे इराणविरोधातील संभाव्य कारवाईची चर्चा पुन्हा सुरू झाली आहे. फायटर जेट्सची हालचाल, हवेत इंधन भरणाऱ्या विमानांचा सहभाग आणि इराणच्या सीमेजवळ निवडण्यात आलेला मार्ग या बाबींकडे संभाव्य लष्करी तयारीच्या दृष्टीने पाहिले जात आहे.

मात्र, सराव झाला म्हणजे प्रत्यक्ष हल्ला होणारच, असे नाही. त्याचप्रमाणे, अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यातील चर्चेवरून नव्या युद्धाचा निर्णय झाल्याचेही निश्चितपणे म्हणता येत नाही. सध्या उपलब्ध वृत्तांमधून इस्रायलने आपली लष्करी तयारी कायम ठेवल्याचे संकेत मिळतात; परंतु पुढील कारवाईबाबत अधिकृत आणि स्वतंत्र पुष्टी आवश्यक आहे.

इस्रायल, इराण आणि अमेरिका यांच्यातील पुढील राजनैतिक हालचाली या प्रदेशाच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने निर्णायक ठरू शकतात. त्यामुळे इराणच्या सीमेजवळील या सरावानंतर संबंधित देश कोणती भूमिका घेतात, याकडे आंतरराष्ट्रीय समुदायाचे लक्ष लागले आहे.

 

Read Also : https://ajinkyabharat.com/india-us-tariff-2/

Related News