श्रीलंकेचा भारताला मोठा शब्द; भारतविरोधी कारवायांसाठी श्रीलंकन भूमीचा वापर होऊ देणार नाही
India-Srilanka Relations : भारत आणि श्रीलंकेमधील द्विपक्षीय संबंधांना सध्या आणखी बळ मिळताना दिसत आहे. भारताचे संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह सध्या श्रीलंका दौऱ्यावर असून, या दौऱ्यात संरक्षण सहकार्य आणि हिंद महासागरातील सुरक्षेच्या मुद्द्यांवर महत्त्वपूर्ण चर्चा झाली आहे. विशेष म्हणजे, श्रीलंकेचे राष्ट्रपती अनुरा कुमारा दिसानायके यांनी भारताला एक महत्त्वाचे आश्वासन दिले आहे. भारतविरोधी कोणत्याही कारवाईसाठी श्रीलंकन भूमीचा वापर होऊ देणार नाही, असा स्पष्ट शब्द श्रीलंकेकडून देण्यात आला आहे. भारताच्या सामरिक आणि समुद्री सुरक्षेच्या दृष्टीने हे आश्वासन अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहे.
भारत आणि श्रीलंका हे भौगोलिकदृष्ट्या जवळचे शेजारी देश असून, दोन्ही देशांचे संबंध ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक पातळीवरही मजबूत आहेत. मात्र, गेल्या काही वर्षांत हिंद महासागर क्षेत्रातील बदलत्या सामरिक समीकरणांमुळे भारतासाठी श्रीलंकेचे महत्त्व आणखी वाढले आहे. श्रीलंकेची भौगोलिक स्थिती हिंद महासागरातील महत्त्वाच्या समुद्री मार्गांच्या जवळ असल्याने या देशातील घडामोडींचा थेट परिणाम भारताच्या समुद्री सुरक्षेवर होऊ शकतो.
भारतविरोधी कारवायांसाठी श्रीलंकन भूमीचा वापर नाही
राजनाथ सिंह यांच्या श्रीलंका दौऱ्यातून समोर आलेला सर्वात महत्त्वाचा संदेश म्हणजे भारताच्या सुरक्षेबाबत श्रीलंकेने दिलेले आश्वासन. श्रीलंकेची भूमी भारताच्या विरोधात कोणत्याही प्रकारच्या कारवायांसाठी वापरली जाऊ नये, याबाबत श्रीलंकेने भारताला विश्वास दिला आहे.
Related News
MPSC प्रकरणावरून अभिजीत दिपके आक्रमक; राज्य सरकारला दिला मोठा इशारा!
डाग-मुरुमांनी त्रस्त आहात? तांदळाचं पाणी ठरू शकतं त्वचेच्या काळजीचा सोपा उपाय!
‘Prasad Oak’ म्हटलं की ‘धर्मवीर आनंद दिघे’! फडणवीसांच्या कौतुकाने अभिनेता भावूक
अमृता फडणवीस म्हणाल्या ‘मनोज जरांगे माझे भाऊ’; जरांगे म्हणाले, ‘भाऊबीजेला नक्की येतो!’
IDBI Bank Sale: सरकारी बँक विकणार? 60.72% हिस्सेदारी विक्रीची प्रक्रिया अंतिम टप्प्यात
बँकेत जाण्याची गरज नाही! आता थेट ATM मधून मिळणार नवीन डेबिट कार्ड
Devendra Fadnavisची मोठी घोषणा! मराठी चित्रपटांसाठी अधिकाधिक चित्रपटगृहे, आधुनिक फिल्म सिटी उभारणार
क्रूड ऑईलने 100 डॉलरचा टप्पा ओलांडला; भारताच्या अर्थव्यवस्थेवर संकटाचे ढग!
Rani Mukerji : राणी मुखर्जीचं अस्खलित मराठी भाषण; ‘जय हिंद… जय महाराष्ट्र’ म्हणत जिंकली महाराष्ट्राची मनं!
इंडोनेशियात एकाच वेळी 6 ज्वालामुखींचा उद्रेक! विद्यार्थ्यांची जीव वाचवण्यासाठी धावाधाव
6 खासदारांच्या फुटीनंतर ठाकरे गटाचा मोठा डाव; 2029 साठी 40 लोकसभा मतदारसंघांत संपर्कप्रमुखांची नियुक्ती
iPhone Duo लॉन्च होताच Apple ला मोठा झटका! एका दिवसात 9.5 लाख कोटींचं नुकसान
हिंद महासागर क्षेत्रात चीनसह विविध बाह्य शक्तींच्या वाढत्या हालचालींच्या पार्श्वभूमीवर हे आश्वासन महत्त्वाचे ठरते. भारतासाठी श्रीलंका हा केवळ शेजारी देश नसून हिंद महासागरातील सामरिकदृष्ट्या महत्त्वाचा भागीदार आहे. त्यामुळे श्रीलंकेसोबत विश्वासार्ह आणि दीर्घकालीन संरक्षण भागीदारी निर्माण करणे भारताच्या ‘Neighbourhood First’ धोरणाचा महत्त्वाचा भाग आहे.
हिंद महासागराच्या सुरक्षेत श्रीलंकेचे महत्त्व
श्रीलंका हिंद महासागरातील महत्त्वाच्या समुद्री मार्गांजवळ वसलेला आहे. कोलंबो, हंबनटोटा आणि श्रीलंकेभोवतालचा समुद्री परिसर हा आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि समुद्री वाहतुकीच्या दृष्टीने महत्त्वाचा मानला जातो. त्यामुळे या भागातील कोणत्याही मोठ्या सामरिक हालचालीकडे भारताचे विशेष लक्ष असते.
हिंद महासागरात बाहेरील शक्तींच्या वाढत्या उपस्थितीमुळे भारताच्या समुद्री सुरक्षेसमोर नवीन आव्हाने निर्माण होऊ शकतात. अशा परिस्थितीत श्रीलंकेसोबत मजबूत संरक्षण आणि समुद्री सहकार्य ठेवणे भारतासाठी आवश्यक बनले आहे. राजनाथ सिंह यांचा सध्याचा दौरा याच व्यापक सामरिक भागीदारीला पुढे नेण्याच्या प्रयत्नांचा एक भाग असल्याचे मानले जात आहे.
श्रीलंकेची एअर डिफेन्स क्षमता होणार मजबूत
भारत-श्रीलंका संरक्षण सहकार्य आता केवळ संरक्षण साहित्याच्या देवाणघेवाणीपुरते मर्यादित राहिलेले नाही. दोन्ही देशांमध्ये प्रशिक्षण, संरक्षण शिक्षण, युवक सहकार्य आणि संरक्षण क्षमतांच्या आधुनिकीकरणावरही भर दिला जात आहे.
श्रीलंकेच्या ६ L70 एअर डिफेन्स गनचे अपग्रेडेशन हा या संरक्षण सहकार्याचा महत्त्वाचा भाग आहे. या अपग्रेडेशनमुळे श्रीलंकेच्या महत्त्वाच्या ठिकाणांच्या हवाई सुरक्षेला अधिक बळ मिळण्याची अपेक्षा आहे. भारताकडून तांत्रिक सहकार्य आणि संरक्षण क्षेत्रातील अनुभवाचा फायदा श्रीलंकेला मिळणार आहे.
याशिवाय दोन्ही देशांच्या National Defence Colleges मधील सहकार्य वाढवण्यावरही भर दिला जात आहे. लष्करी अधिकाऱ्यांमध्ये परस्पर अनुभवांची देवाणघेवाण आणि प्रशिक्षणामुळे दोन्ही देशांच्या संरक्षण संस्थांमधील संबंध आणखी मजबूत होऊ शकतात.
NCC Youth Exchange Programme वरही भर
भारत आणि श्रीलंका यांच्यातील संरक्षण संबंध केवळ लष्करी पातळीवर न ठेवता युवकांपर्यंत पोहोचवण्याचे प्रयत्नही सुरू आहेत. NCC Youth Exchange Programme मुळे दोन्ही देशांतील कॅडेट्सना एकमेकांच्या संस्कृती, प्रशिक्षण पद्धती आणि सामाजिक वातावरणाचा अनुभव घेण्याची संधी मिळते.
अशा कार्यक्रमांमुळे भविष्यातील पिढ्यांमध्ये परस्पर विश्वास आणि मैत्रीचे संबंध निर्माण होण्यास मदत होते. त्यामुळे भारत-श्रीलंका संबंधांच्या दीर्घकालीन मजबुतीसाठी हे सहकार्य महत्त्वाचे मानले जाते.
आपत्तीच्या काळात भारताची श्रीलंकेला मदत
भारत-श्रीलंका संबंध केवळ संरक्षण आणि सामरिक सहकार्यापुरते मर्यादित नाहीत. नैसर्गिक आपत्तीच्या काळातही भारताने श्रीलंकेला मदतीचा हात दिला आहे. ‘दितवाह’ चक्रीवादळाच्या काळात भारताकडून करण्यात आलेले मदत आणि पुनर्वसन सहकार्य हे दोन्ही देशांमधील विश्वासाचे उदाहरण म्हणून पाहिले जात आहे.
संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी श्रीलंकेला मदत करणे ही भारताची जबाबदारी असल्याचे स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे भारताचा श्रीलंकेकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन केवळ सामरिक हितापुरता मर्यादित नसून मानवी आणि शेजारी धर्माच्या भावनेशी जोडलेला असल्याचे दिसते.
‘Neighbourhood First’ धोरणाला मिळतेय बळ
भारताच्या ‘Neighbourhood First’ धोरणात श्रीलंकेला विशेष महत्त्व आहे. संरक्षण सहकार्य, समुद्री सुरक्षा, आपत्ती व्यवस्थापन, मानवतावादी मदत, प्रशिक्षण आणि संस्थात्मक सहकार्य अशा विविध क्षेत्रांमध्ये भारत आणि श्रीलंकेतील भागीदारी वाढत आहे.
चीनच्या हिंद महासागरातील वाढत्या हालचालींच्या पार्श्वभूमीवर भारतासाठी श्रीलंकेसोबतचे संबंध आणखी महत्त्वाचे झाले आहेत. त्यामुळे दोन्ही देशांमधील संरक्षण भागीदारी ही केवळ द्विपक्षीय संबंधांचा विषय नसून संपूर्ण हिंद महासागर क्षेत्राच्या सुरक्षेशी संबंधित आहे.
राजनाथ सिंह यांच्या श्रीलंका दौऱ्यातून भारत आणि श्रीलंका यांच्यातील सामरिक विश्वास आणखी दृढ करण्याचा प्रयत्न स्पष्टपणे दिसून येतो. विशेषतः श्रीलंकन भूमी भारतविरोधी कारवायांसाठी वापरू न देण्याचे आश्वासन हे भारतासाठी महत्त्वाचे राजनैतिक आणि सामरिक यश मानले जात आहे. आगामी काळात संरक्षण, समुद्री सुरक्षा आणि आपत्ती व्यवस्थापनासह विविध क्षेत्रांमध्ये दोन्ही देशांचे सहकार्य आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/pakistan-3/
