डीजे बंदीवर पोलीस आयुक्त विश्वास नागरे पाटील यांची स्पष्ट भूमिका; “संगीताला बंदी नाही, डेसिबल लिमिट पाळा”
“सर्वधर्मीयांच्या उत्सवांसाठी अधिसूचना लागू राहणार”; गणेश मंडळांना सकारात्मक सहकार्याचे आवाहन, वक्तव्यावर टाळ्यांचा कडकडाट
नागपूर शहरात डीजे आणि डॉल्बी साउंड सिस्टिमच्या निर्बंधांवरून सुरू असलेल्या चर्चेला पोलीस आयुक्त विश्वास नागरे पाटील यांनी स्पष्ट भूमिका मांडत महत्त्वाचे स्पष्टीकरण दिले आहे. “संगीताला बंदी नाही, ढोल-ताशाला बंदी नाही; मात्र ध्वनीची डेसिबल मर्यादा पाळणे आवश्यक आहे,” असे पोलीस आयुक्त विश्वास नागरे पाटील यांनी स्पष्ट केले. त्यांच्या या वक्तव्यावर उपस्थितांकडून टाळ्यांचा एकच कडकडाट झाला.
गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर डीजे, डॉल्बी आणि ध्वनीप्रदूषणासंदर्भात प्रशासनाकडून घेण्यात आलेल्या निर्णयावरून विविध स्तरांत चर्चा सुरू आहे. या पार्श्वभूमीवर पोलीस आयुक्त विश्वास नागरे पाटील यांनी डीजे बंदीचा नेमका अर्थ काय, कोणत्या साउंड सिस्टिमवर निर्बंध आहेत आणि कायद्याच्या चौकटीत उत्सव कसा साजरा करता येईल, याबाबत सविस्तर भूमिका मांडली.
“रचनात्मक आणि सकारात्मक पद्धतीने उत्सव साजरा करा”
विश्वास नागरे पाटील म्हणाले की, उत्सव रचनात्मक आणि सकारात्मक पद्धतीने साजरा करण्यासाठी प्रशासनाच्या बैठका सुरू आहेत. संगीताला बंदी घालण्यात आलेली नाही. ढोल-ताशांवरही बंदी नाही. मात्र ध्वनीची निर्धारित डेसिबल मर्यादा पाळणे आवश्यक आहे.
Related News
डीजे आणि डॉल्बी सिस्टिमच्या संदर्भातील आदेश हा सर्व प्रकारच्या संगीत किंवा साउंड सिस्टिमवर सरसकट बंदी घालणारा नसल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. कायद्याने निर्धारित केलेल्या ध्वनी मर्यादेत साउंड सिस्टिम वाजवली जात असेल आणि कायद्याचे उल्लंघन होत नसेल, तर अशा साउंड सिस्टिमला हा निर्णय लागू होणार नाही, असे त्यांनी सांगितले.
मल्टीलेयर डीजे-डॉल्बी सिस्टिमवर निर्बंध
पोलीस आयुक्तांनी स्पष्ट केले की, वाहनांमध्ये मॉडिफिकेशन करून बसवण्यात येणाऱ्या मल्टीलेयर डीजे आणि डॉल्बी साउंड सिस्टिमवर हे निर्बंध आहेत. अशा सिस्टिममध्ये मोठ्या प्रमाणात टॉप आणि बेसचा वापर केला जातो. विशेषतः बेसमुळे निर्माण होणाऱ्या कंपनांचा परिणाम मोठ्या प्रमाणात जाणवतो.
अशा सिस्टिममधून ध्वनीची पातळी मोठ्या प्रमाणावर वाढण्याची शक्यता असते. त्यामुळे ध्वनीप्रदूषणासंदर्भातील नियमांचे उल्लंघन होण्याची शक्यता अधिक असते. ही अधिसूचना प्रतिबंधात्मक स्वरूपाची असल्याचेही विश्वास नागरे पाटील यांनी स्पष्ट केले.
“सर्वोच्च न्यायालयाने ठरवलेल्या ध्वनी मर्यादेचे पालन करा”
औद्योगिक, व्यापारी आणि निवासी क्षेत्रांसाठी सर्वोच्च न्यायालयाने निर्धारित केलेल्या ध्वनी मर्यादांचे पालन करणे आवश्यक आहे. या मर्यादेच्या अंतर्गत साउंड सिस्टिमचा वापर केल्यास प्रशासनाचा त्याला विरोध नसल्याचे पोलीस आयुक्तांनी सांगितले.
त्यामुळे डीजेवरील निर्बंध म्हणजे संगीत, ढोल-ताशे किंवा पारंपरिक वाद्यांवर सरसकट बंदी नाही, हे त्यांनी स्पष्ट केले. उत्सवाच्या काळात ध्वनीप्रदूषण नियंत्रणात ठेवण्यासाठी आणि कायदा-सुव्यवस्था अबाधित राखण्यासाठी नियमांचे पालन करण्याचे आवाहन त्यांनी केले.
लेझर आणि बीम लाइटवरही निर्बंध
डीजे-डॉल्बीसोबतच डोळ्यांना इजा होऊ शकणाऱ्या लेझर आणि बीम लाइटच्या वापराबाबतही निर्बंध असल्याचे विश्वास नागरे पाटील यांनी सांगितले. उत्सवाच्या काळात मोठ्या प्रमाणात वापरल्या जाणाऱ्या अशा प्रकाशयोजनांमुळे नागरिकांच्या आरोग्याला किंवा वाहनचालकांच्या सुरक्षिततेला धोका निर्माण होऊ नये, यासाठी प्रशासनाने खबरदारी घेतल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
“ही अधिसूचना ६० दिवसांसाठी; सर्वधर्मीयांसाठी लागू राहणार”
या अधिसूचनेचा कालावधी ६० दिवसांचा असून त्याचे नूतनीकरण होणार असल्याचेही पोलीस आयुक्त विश्वास नागरे पाटील यांनी सांगितले. विशेष म्हणजे ही अधिसूचना केवळ गणेशोत्सवापुरती मर्यादित नसून सर्वधर्मीयांच्या उत्सवांच्या अनुषंगाने लागू राहणार, अशी ग्वाही त्यांनी दिली.
“सर्वधर्मीयांसाठी त्यांच्या उत्सवाच्या अनुषंगाने ही अधिसूचना लागू राहील. याबाबत कोणतेही दुमत असण्याचे कारण नाही,” असे त्यांनी स्पष्ट केले. त्यांच्या या वक्तव्यानंतर उपस्थितांकडून जोरदार टाळ्यांचा कडकडाट झाला.
नियमांचे उल्लंघन केल्यास कठोर कारवाई
ध्वनीप्रदूषणाच्या नियमांचे उल्लंघन केल्यास कायदेशीर कारवाई होऊ शकते, असा इशाराही पोलीस आयुक्तांनी दिला. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, मुंबई पोलीस कायद्यानुसार गुन्हे दाखल होण्यासोबतच पर्यावरण संरक्षण कायद्यांतर्गतही हा गंभीर प्रकार ठरू शकतो. अशा प्रकरणात पाच वर्षांपर्यंत शिक्षा आणि एक लाख रुपयांपर्यंत दंडाची तरतूद असल्याचे त्यांनी सांगितले.
सर्वोच्च न्यायालयानेही ध्वनीप्रदूषणाच्या प्रश्नाची गंभीर दखल घेतली आहे. त्यामुळे उत्सवाच्या उत्साहात कायद्याचे उल्लंघन होणार नाही, याची काळजी घेणे गरजेचे असल्याचे त्यांनी मंडळांच्या कार्यकर्त्यांना सांगितले.
“युवकांनी उत्सवाची सकारात्मक परंपरा पुढे न्यावी”
गणेशोत्सवाच्या ऐतिहासिक परंपरेचा उल्लेख करताना विश्वास नागरे पाटील यांनी लोकमान्य टिळकांनी सुरू केलेल्या सार्वजनिक गणेशोत्सवाच्या उद्देशाची आठवण करून दिली.
“१८९३ साली लोकमान्य टिळकांनी गणेशोत्सव सुरू केला. त्यामागे जनजागृतीचा उद्देश होता. मरगळलेल्या मनांमध्ये स्फूर्ती निर्माण करण्यासाठी हा उत्सव सुरू झाला आणि पुढे तो गावागावात पोहोचला. लाखो युवक या उत्सवात सहभागी होतात,” असे त्यांनी सांगितले.
त्यामुळे आजच्या युवकांनी उत्सवाचा मूळ उद्देश लक्षात घेऊन सामाजिक संदेश, जनजागृती आणि सकारात्मक उपक्रमांना प्राधान्य द्यावे, असे आवाहन त्यांनी केले.
पश्चिम महाराष्ट्रातील प्रयोगाचा दाखला
ध्वनीप्रदूषण नियंत्रणासाठी पश्चिम महाराष्ट्रातील पाच जिल्ह्यांमध्ये अशाच प्रकारची अधिसूचना लागू करण्यात आली होती. या पाच जिल्ह्यांच्या अंतर्गत सुमारे १४४ पोलीस ठाणी येतात. तेथे गणेश मंडळांच्या कार्यकर्त्यांना विश्वासात घेऊन प्रशासनाने ही व्यवस्था यशस्वीपणे राबवली असल्याचे त्यांनी सांगितले.
“तुमच्या उत्साहाला आमचा पाठिंबा आहे; मात्र उत्सव कायद्याच्या चौकटीत आणि सकारात्मक पद्धतीने साजरा झाला पाहिजे,” अशी भूमिका त्यांनी मांडली.
एकूणच, नागपूरमधील डीजे-डॉल्बी निर्बंधांवरून सुरू असलेल्या चर्चेत पोलीस आयुक्त विश्वास नागरे पाटील यांनी स्पष्ट भूमिका मांडत संगीत, ढोल-ताशे आणि पारंपरिक उत्सवांना बंदी नसून ध्वनीची निर्धारित मर्यादा पाळणे हाच मुख्य मुद्दा असल्याचे स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे आगामी उत्सवांच्या पार्श्वभूमीवर गणेश मंडळे आणि प्रशासन यांच्यातील समन्वयाला महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/vidyanand-bapat-2/
