LPG Gas Cylinder : गॅस सिलिंडरच्या टंचाईवर सरकारचा मोठा डाव; अमेरिकेकडून LPG आयातीत तब्बल 254% वाढ!

LPG Gas Cylinder

LPG Gas Cylinder : गॅस सिलिंडरच्या टंचाईवर भारताचा मोठा डाव! अमेरिकेकडून LPG आयातीत तब्बल 254% वाढ

देशातील LPG Gas Cylinder  च्या पुरवठ्याबाबत मोठी आणि महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे. पश्चिम आशियातील संघर्ष आणि स्ट्रेट ऑफ होर्मूजमधील इंधन वाहतुकीवर निर्माण झालेल्या अडथळ्यांमुळे भारताच्या LPG पुरवठ्यावर दबाव निर्माण झाला होता. या पार्श्वभूमीवर भारताने आपल्या LPG Gas Cylinder  आयातीचा मार्ग बदलत अमेरिकेकडून मोठ्या प्रमाणात पेट्रोलियम उत्पादने, विशेषतः LPG, खरेदी करण्यास सुरुवात केली आहे. सरकारी आकडेवारीनुसार, आर्थिक वर्ष 2026-27 च्या एप्रिल ते जून या पहिल्या तिमाहीत अमेरिकेकडून भारताने केलेल्या पेट्रोलियम उत्पादनांच्या आयातीत वार्षिक आधारावर तब्बल 254 टक्क्यांची वाढ झाली आहे. या आयातीचे मूल्य सुमारे 2.60 अब्ज डॉलर इतके आहे.

अमेरिकेकडून LPG Gas Cylinder  आयातीला मोठी चालना

भारताच्या अमेरिकेकडून होणाऱ्या ऊर्जा आयातीमध्ये यंदा मोठा बदल दिसून आला आहे. एप्रिल ते जून 2025-26 या कालावधीत अमेरिकेकडून भारताने सुमारे 735 दशलक्ष डॉलर किमतीची पेट्रोलियम उत्पादने आयात केली होती. याच कालावधीत 2026-27 मध्ये ही आयात वाढून सुमारे 2.60 अब्ज डॉलरवर पोहोचली आहे. या वाढीत LPG अर्थात द्रवरूप पेट्रोलियम वायूचा मोठा वाटा आहे.

LPGमध्ये प्रामुख्याने प्रोपेन आणि ब्युटेन या घटकांचा समावेश असतो. भारतातील तेल विपणन कंपन्या गरज आणि उपलब्धतेनुसार हे घटक स्वतंत्रपणे द्रवरूपात आयात करतात. पश्चिम आशियातील पुरवठा साखळीवर परिणाम झाल्यानंतर अमेरिकेसारख्या पर्यायी बाजारपेठांकडून LPG मिळवण्यावर भारताने भर दिला आहे.

Related News

स्ट्रेट ऑफ होर्मूजमुळे निर्माण झाला होता दबाव

भारताच्या LPG पुरवठ्याच्या दृष्टीने स्ट्रेट ऑफ होर्मूज हा अत्यंत महत्त्वाचा मार्ग आहे. भारत आपल्या LPG वापरापैकी सुमारे 60 टक्के गरज आयातीद्वारे पूर्ण करतो आणि या आयातीपैकी मोठा हिस्सा होर्मूजमार्गे येतो. त्यामुळे पश्चिम आशियातील संघर्ष आणि या मार्गावरील वाहतुकीत निर्माण झालेल्या अडथळ्यांमुळे LPG पुरवठा व्यवस्थेवर मोठा दबाव आला होता. केंद्र सरकारने यापूर्वीही पुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी विविध उपाययोजना केल्या असल्याचे स्पष्ट केले होते.

या संकटामुळे भारताला LPG पुरवठ्यासाठी पर्यायी स्रोत शोधण्याची गरज निर्माण झाली. अमेरिकेकडून वाढलेली आयात हा त्याच धोरणाचा महत्त्वाचा भाग मानला जात आहे.

अमेरिकेकडून LPG वाढले, पण कच्च्या तेलाची आयात घटली

विशेष म्हणजे अमेरिकेकडून LPG आणि इतर पेट्रोलियम उत्पादनांची आयात वाढत असताना कच्च्या तेलाची आयात मात्र मोठ्या प्रमाणात कमी झाली आहे. सरकारी आकडेवारीनुसार, एप्रिल-जून 2025 मध्ये अमेरिकेकडून भारताची कच्च्या तेलाची आयात सुमारे 3.70 अब्ज डॉलर होती. एप्रिल-जून 2026 मध्ये ती घटून 1.57 अब्ज डॉलर झाली. म्हणजेच कच्च्या तेलाच्या आयातीत तब्बल 57.5 टक्क्यांची घट झाली आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, कच्च्या तेलाच्या आयातीचे प्रमाण हे केवळ भू-राजकीय परिस्थितीवर अवलंबून नसते. तेलाच्या किंमती, वाहतूक खर्च, रिफायनरीच्या गरजा आणि व्यावसायिक गणित यावरही आयातीचे निर्णय घेतले जातात.

अमेरिकेचा LPG पुरवठ्यात वाढता वाटा

पश्चिम आशियातील पुरवठा विस्कळीत झाल्यानंतर भारताने LPG Gas Cylinder  आयातीचे स्रोत विविध करण्यास सुरुवात केली. क्रिसिलच्या विश्लेषणानुसार, एप्रिल 2026 मध्ये भारताच्या LPG आयातीत अमेरिकेचा वाटा जवळपास एक-तृतीयांशपर्यंत पोहोचला होता, जो फेब्रुवारीमध्ये सुमारे 8 टक्के होता.

याशिवाय भारताने अर्जेंटिना, चिली, फ्रान्स आणि नेदरलँड्ससारख्या देशांकडूनही LPG मिळवण्याचे पर्याय वाढवले आहेत. त्यामुळे भविष्यात एखाद्या एकाच प्रदेशावर भारताचे अत्यधिक अवलंबित्व कमी करण्यास मदत होऊ शकते.

ग्राहकांना काय फायदा होणार?

अमेरिकेकडून LPG आयात वाढल्यामुळे देशातील LPG पुरवठा व्यवस्थेला आधार मिळण्याची शक्यता आहे. मात्र, याचा अर्थ घरगुती गॅस सिलिंडरचे दर तातडीने कमी करण्याचा सरकारचा निर्णय झाला आहे, असा नाही. सध्या उपलब्ध अधिकृत माहितीनुसार, सरकारचा मुख्य भर पुरवठा सुरळीत ठेवणे आणि ग्राहकांवरील वाढलेल्या आंतरराष्ट्रीय किमतींचा परिणाम कमी करणे हा आहे.

जून 2026 मध्ये केंद्र सरकारने स्पष्ट केले होते की, आयात-आधारित गणनेनुसार 14.2 किलोच्या घरगुती LPG सिलिंडरचा पुरवठा खर्च 1,600 रुपयांपेक्षा जास्त होत असला तरी त्याचा संपूर्ण भार ग्राहकांवर टाकण्यात आलेला नाही. त्यामुळे घरगुती ग्राहकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.

पुढे गॅसचे दर कमी होणार का?

अमेरिकेकडून LPG Gas Cylinder  पुरवठा वाढल्यामुळे भारताच्या पुरवठा साखळीला अधिक स्थैर्य मिळू शकते. मात्र गॅस सिलिंडरचे दर कमी होतील की नाही, हे आंतरराष्ट्रीय LPG किंमती, वाहतूक खर्च, रुपया-डॉलर विनिमय दर आणि पश्चिम आशियातील परिस्थिती यावर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून राहणार आहे.

त्यामुळे सध्या ग्राहकांसाठी सर्वात मोठी दिलासादायक बाब म्हणजे LPG Gas Cylinder  पुरवठ्यासाठी भारताने पर्यायी मार्ग मजबूत करण्यास सुरुवात केली आहे. भविष्यात पश्चिम आशियातील परिस्थिती अधिक स्थिर झाली आणि आंतरराष्ट्रीय LPG किमती कमी झाल्या, तर त्याचा फायदा देशातील LPG दरांवरही होण्याची शक्यता निर्माण होऊ शकते.

एकंदरीत, होर्मूज संकटातून धडा घेत भारताने LPG पुरवठ्याचे स्रोत विविध करण्याची दिशा स्वीकारली आहे. अमेरिकेकडून LPG आयातीत झालेली 254 टक्क्यांची वाढ हा त्याच बदलाचा मोठा संकेत मानला जात आहे. त्यामुळे आगामी काळात घरगुती गॅसच्या पुरवठ्याबाबतची चिंता कमी करण्यासाठी हा निर्णय महत्त्वाचा ठरू शकतो.

 

Read Also :   https://ajinkyabharat.com/oint-home-loan/

Related News