नेपाळमध्ये महापुराचा कहर; शाळेत अडकलेल्या १,६४३ विद्यार्थ्यांचे मुख्याध्यापकाच्या प्रसंगावधानामुळे वाचले प्राण
बाहेर महापूर अन् शाळेत 1,643 विद्यार्थी; मुख्याध्यापकाच्या एका निर्णयाने वाचले हजारो जीव! : नेपाळमध्ये आलेल्या भीषण पुरामुळे मोठ्या प्रमाणात जीवित आणि वित्तहानी झाली आहे. मुसळधार पाऊस, नदीच्या पाणीपातळीत झालेली वाढ आणि हिमनदी तुटल्याने निर्माण झालेल्या पुराच्या लाटेमुळे अनेक भागांना मोठा फटका बसला आहे. विविध ठिकाणी बचाव आणि मदतकार्य सुरू असून, अनेक नागरिक बेपत्ता असल्याचे वृत्त आहे. या भीषण आपत्तीच्या काळात नुवाकोट जिल्ह्यातील एका शाळेच्या मुख्याध्यापकाने दाखवलेल्या प्रसंगावधानामुळे तब्बल १ हजार ६४३ विद्यार्थ्यांचे प्राण वाचले आहेत.
नुवाकोट जिल्ह्यातील त्रिशुली खोऱ्यात असलेल्या त्रिभुवन त्रिशुली माध्यमिक शाळेत नेहमीप्रमाणे बुधवारी सकाळी विद्यार्थी उपस्थित होते. शाळेच्या इमारतीत त्यावेळी सुमारे १,६४३ विद्यार्थी आणि शिक्षक होते. बाहेर नदीच्या पाण्याचा प्रवाह वेगाने वाढत असताना सुरुवातीला शाळेची इमारत सुरक्षित असल्याचेच वाटत होते. ही तीन मजली काँक्रीटची इमारत नदीपासून सुमारे ६० मीटर उंचीवर असल्याने मुख्याध्यापक राजेंद्र दवाडी यांनाही सुरुवातीला विद्यार्थ्यांना तातडीने बाहेर काढण्याची गरज भासली नव्हती.
मात्र, परिस्थिती झपाट्याने बदलली. सकाळी सुमारे ९ वाजून २० मिनिटांनी मुख्याध्यापक राजेंद्र दवाडी यांना त्यांच्या एका मित्राचा फोन आला. गावाच्या दिशेने नदीचे पाणी वेगाने येत असल्याची आणि तातडीने सुरक्षित ठिकाणी स्थलांतर करण्याची सूचना त्यांना मिळाली. परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात येताच दवाडी यांनी क्षणाचाही विलंब न करता निर्णय घेतला.
Related News
शाळेची घंटा वाजवली अन् विद्यार्थ्यांना दिले स्थलांतराचे आदेश
धोका लक्षात येताच मुख्याध्यापक दवाडी यांनी शाळेची घंटा वाजवली. शिक्षकांना तातडीने सर्व वर्गखोल्या रिकाम्या करण्याचे निर्देश देण्यात आले. विद्यार्थ्यांना सुरक्षित ठिकाणी, डोंगराच्या दिशेने घेऊन जाण्याची प्रक्रिया सुरू झाली. अचानक आलेल्या या आदेशामुळे काही विद्यार्थ्यांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले. मात्र शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना धीर देत त्यांना शाळेबाहेर काढण्यास सुरुवात केली.
दवाडी यांनी केवळ शाळेतील विद्यार्थ्यांचाच विचार केला नाही, तर विद्यार्थ्यांना घेऊन येणाऱ्या बसचालकांशीही संपर्क साधला. त्यांनी काही बसचालकांना मार्गातच थांबण्याचे आणि शक्य असल्यास परत फिरण्याचे निर्देश दिले. मात्र, नदीवरील पूल ओलांडणारी एक बस वेळेत थांबवता आली नाही.
भीतीने एका विद्यार्थिनीला आली चक्कर
पूराचा धोका लक्षात आल्यानंतर विद्यार्थ्यांमध्ये मोठी घबराट निर्माण झाली. जीव वाचवण्यासाठी विद्यार्थी डोंगराच्या दिशेने धावू लागले. या गोंधळात एका विद्यार्थिनीला भीतीमुळे चक्कर येऊन ती बेशुद्ध पडली. परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखून तिला तातडीने सायकलवरून सुरक्षित उंच ठिकाणी नेण्यात आले.
दरम्यान, इतर विद्यार्थी शिक्षकांच्या मार्गदर्शनाखाली पायी डोंगराच्या दिशेने जाऊ लागले. मुख्याध्यापक दवाडी मात्र सर्व विद्यार्थी सुरक्षित बाहेर पडले आहेत की नाही, याची खात्री करण्यासाठी मागेच थांबले. कोणताही विद्यार्थी किंवा शिक्षक शाळेत राहिलेला नाही, याची खात्री केल्यानंतरच त्यांनी सुरक्षित ठिकाण गाठले.
विद्यार्थी डोंगरावर पोहोचताच शाळेची इमारत वाहून गेली
विद्यार्थ्यांना सुरक्षित ठिकाणी पोहोचवून काही मिनिटेही झाली नसतील, तोच पुराच्या पाण्याने रौद्र रूप धारण केले. नदीचे पाणी वेगाने शाळेच्या दिशेने आले आणि पाहता पाहता शाळेची संपूर्ण इमारत पुराच्या तडाख्यात सापडली.
ज्या तीन मजली इमारतीत काही वेळापूर्वी शेकडो विद्यार्थी अभ्यास करत होते, तीच इमारत काही क्षणांत पुराच्या पाण्याच्या प्रचंड प्रवाहात वाहून गेली. परिसरात सर्वत्र चिखल, पाणी आणि ढिगाऱ्यांचे भयानक दृश्य निर्माण झाले.
जर मुख्याध्यापक दवाडी यांनी काही मिनिटांचा विलंब केला असता, तर परिस्थिती किती भीषण झाली असती, याची कल्पनाही करवत नाही. त्यांच्या एका निर्णयामुळे १,६४३ विद्यार्थी आणि जवळपास सर्व शिक्षक सुरक्षित बचावले.
दोन सहकाऱ्यांना मात्र वाचवता आले नाही
या दुर्घटनेत मोठी जीवितहानी टळली असली तरी मुख्याध्यापक दवाडी यांना दोन सहकाऱ्यांना वाचवता आले नाही. या घटनेमुळे शाळा आणि परिसरात शोककळा पसरली आहे. एका बाजूला हजारो विद्यार्थ्यांचे प्राण वाचल्याचे समाधान, तर दुसऱ्या बाजूला सहकाऱ्यांना गमावल्याचे दुःख, अशी दुहेरी भावना दवाडी यांच्या मनात आहे.
आपल्या निर्णयाबाबत बोलताना दवाडी यांनी अत्यंत साध्या शब्दांत सांगितले की, त्या क्षणी त्यांच्या मनात केवळ मुलांना सुरक्षित ठिकाणी पोहोचवण्याचा विचार होता. पाणी शाळेत शिरण्यापूर्वी विद्यार्थ्यांना बाहेर काढणे हाच त्यांचा एकमेव उद्देश होता.
मुख्याध्यापकाच्या निर्णयाचे सर्वत्र कौतुक
या घटनेनंतर मुख्याध्यापक राजेंद्र दवाडी यांच्या प्रसंगावधानाचे आणि धाडसी निर्णयाचे कौतुक होत आहे. आपत्तीच्या काळात काही मिनिटांचे प्रसंगावधान किती मोठा फरक घडवू शकते, याचे हे उदाहरण मानले जात आहे.
नेपाळमध्ये पुरामुळे निर्माण झालेल्या संकटाच्या पार्श्वभूमीवर बचाव पथके विविध भागांत कार्यरत आहेत. अनेक ठिकाणी नागरिकांना सुरक्षितस्थळी हलविण्यात येत आहे. अशा परिस्थितीत शाळा, महाविद्यालये आणि इतर सार्वजनिक संस्थांमध्ये आपत्कालीन व्यवस्थापन आणि स्थलांतराच्या तयारीचे महत्त्व पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे.
त्रिशुली खोऱ्यातील या घटनेत एका मुख्याध्यापकाने योग्य वेळी घेतलेला निर्णय तब्बल १,६४३ विद्यार्थ्यांसाठी जीवनदायी ठरला. पुराच्या लाटेने शाळेची इमारत उद्ध्वस्त केली, मात्र त्याआधीच विद्यार्थ्यांना सुरक्षित उंच ठिकाणी पोहोचवण्यात आले होते. त्यामुळे प्रसंगावधान, तातडीचा निर्णय आणि विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेला दिलेले प्राधान्य यामुळे एका मोठ्या संभाव्य दुर्घटनेचे रूपांतर हजारो जीव वाचवणाऱ्या धाडसी कृतीत झाले.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/pm/
