तुकाराम मुंढेंचा मोठा दणका! टॉयलेटजवळ भाजी, काळे पडलेले पनीर; हॉटेल्सवर FDAची मोठी कारवाई
राज्यात अन्नपदार्थांच्या गुणवत्तेबाबत अन्न व औषध प्रशासनाकडून (FDA) मोठी मोहीम राबवण्यात येत आहे. अन्न व औषध प्रशासनाचा कारभार तुकाराम मुंढे यांनी स्वीकारल्यानंतर भेसळखोर आणि नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या आस्थापनांवर कारवाईचा धडाका सुरू असल्याचे चित्र आहे. 19 आणि 20 ऑगस्ट रोजी राबवण्यात आलेल्या विशेष तपासणी मोहिमेत दूध व दुग्धजन्य पदार्थ, पानमसाला, गुटखा यासह हॉटेल आणि खाद्यपदार्थांच्या ठिकाणी तपासणी करण्यात आली.
या तपासणीदरम्यान छत्रपती संभाजीनगरमधील एका हॉटेलच्या स्वयंपाकघरातील धक्कादायक प्रकार समोर आला. खराब झालेले पनीर, वारंवार वापरल्यामुळे काळे पडलेले तेल, उघड्यावर ठेवलेले अन्न आणि स्वच्छतेचा अभाव आढळून आला. विशेष म्हणजे टॉयलेटजवळच भाजी कापली जात असल्याचे पथकाच्या निदर्शनास आले. या प्रकारामुळे अन्नसुरक्षेचे नियम किती धाब्यावर बसवले जात आहेत, याचा गंभीर प्रश्न उपस्थित झाला आहे.
छत्रपती संभाजीनगरमध्ये हॉटेलवर थेट कारवाई
क्रांती चौक परिसरातील गायत्री मेवाडची प्रायव्हेट लिमिटेड हॉटेलची FDAच्या पथकाने अचानक तपासणी केली. तपासणीदरम्यान स्वयंपाकघरातील परिस्थिती पाहून अधिकारीही चक्रावले. भाजी तयार करण्यासाठी वापरले जाणारे पनीर खराब झालेले असल्याचे आढळले. या पनीरमधून दुर्गंधी येत होती. मोठ्या प्रमाणावर ग्रेव्ही तयार करून ठेवण्यात आली होती.
Related News
हॉटेलच्या स्वयंपाकघरात स्वच्छतेचे नियमही पाळले जात नसल्याचे समोर आले. टॉयलेटच्या जवळच भाज्या कापल्या जात होत्या. टॉयलेट परिसरातही मोठ्या प्रमाणावर घाण आढळली. नूडल्स एका भांड्यात उघडे ठेवण्यात आले होते. खाद्यपदार्थ झाकून ठेवण्याची आवश्यक खबरदारी घेण्यात आलेली नव्हती.
याशिवाय स्वयंपाकघरात माश्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वावर असल्याचे आढळले. तेल वारंवार वापरले जात असल्याने ते काळवंडले होते. अशा तेलाचा वापर ग्राहकांच्या आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकतो. तपासणीदरम्यान आढळलेल्या या गंभीर त्रुटींनंतर प्रशासनाने संबंधित हॉटेलवर कठोर कारवाई केली.
यापूर्वीही हॉटेलला नोटीस, 50 हजारांचा दंड
विशेष म्हणजे संबंधित हॉटेलविरोधात यापूर्वीही कारवाई करण्यात आली होती. एप्रिल 2025 मध्ये हॉटेलला तब्बल 50 हजार रुपयांचा दंड ठोठावण्यात आला होता. त्यानंतरही स्वच्छता आणि अन्नसुरक्षेच्या नियमांचे उल्लंघन सुरूच असल्याचे तपासणीत समोर आले. त्यामुळे यावेळी हॉटेलचा परवाना रद्द करण्याची कारवाई करण्यात आली.
FDAच्या या कारवाईमुळे खाद्य व्यवसाय करणाऱ्या आस्थापनांना नियमांचे पालन करण्याचा स्पष्ट संदेश मिळाला आहे. ग्राहकांना सुरक्षित आणि दर्जेदार अन्न मिळणे ही संबंधित व्यावसायिकांची जबाबदारी आहे. मात्र, काही ठिकाणी स्वच्छतेच्या मूलभूत नियमांकडेही दुर्लक्ष होत असल्याचे या कारवाईतून समोर आले आहे.
मुंबईतही 7 आस्थापनांवर कारवाई
छत्रपती संभाजीनगरपुरती ही कारवाई मर्यादित राहिलेली नाही. मुंबईमध्येही FDAने मोठ्या प्रमाणावर तपासणी मोहीम राबवली. या मोहिमेदरम्यान मॅकडोनाल्ड्ससह सात आस्थापनांचे अन्न परवाने निलंबित करण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे.
याच मोहिमेत बंदी असलेल्या गुटखा आणि पानमसाल्याविरोधातही कारवाई करण्यात आली. गुटख्याशी संबंधित प्रकरणात सहा जणांना अटक करण्यात आली. त्यामुळे अन्नपदार्थांच्या तपासणीसोबतच प्रतिबंधित पदार्थांच्या विक्रीविरोधातही प्रशासनाने आक्रमक भूमिका घेतल्याचे दिसून येत आहे.
दूध, पनीर आणि दुग्धजन्य पदार्थांवर विशेष लक्ष
19 आणि 20 ऑगस्ट रोजी राबवण्यात आलेल्या विशेष मोहिमेत दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थांच्या गुणवत्तेचीही तपासणी करण्यात आली. बाजारात विक्री होणाऱ्या पदार्थांमध्ये भेसळ किंवा खराब दर्जाचे घटक वापरले जात आहेत का, याची पडताळणी करण्यात आली.
दूध, पनीर, मावा आणि इतर दुग्धजन्य पदार्थांचा थेट संबंध नागरिकांच्या आरोग्याशी असल्याने त्यांची गुणवत्ता महत्त्वाची ठरते. त्यामुळे अशा पदार्थांचे नमुने घेऊन प्रयोगशाळेत तपासणी केली जाते. मात्र, या तपासणीच्या अहवालांना होणारा विलंबही सध्या चर्चेचा विषय ठरत आहे.
धाराशिवमध्ये सॅम्पलचे रिपोर्ट रखडले
दरम्यान, धाराशिव जिल्ह्यात अन्न व औषध प्रशासनाकडून घेण्यात आलेल्या सॅम्पलच्या प्रयोगशाळा अहवालाला विलंब होत असल्याची माहिती समोर आली आहे. 1 एप्रिल ते 31 जुलै या कालावधीत FDAने 80 सॅम्पल छत्रपती संभाजीनगर येथील प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठवले. मात्र, त्यापैकी आतापर्यंत केवळ 8 सॅम्पलचे अहवाल प्राप्त झाल्याचे सांगण्यात येत आहे.
म्हणजेच मोठ्या प्रमाणावर नमुन्यांचे अहवाल अद्याप प्रलंबित आहेत. उपलब्ध माहितीनुसार, सॅम्पल तपासणी आणि अहवाल मिळण्याच्या प्रक्रियेला विलंब होत असल्याने कारवाईच्या पुढील प्रक्रियेवरही त्याचा परिणाम होऊ शकतो.
कारवाई वाढली, पण प्रश्न कायम
तुकाराम मुंढे यांच्या नेतृत्वाखाली FDAकडून राज्यभरात कारवायांचा वेग वाढल्याचे चित्र आहे. हॉटेल, दूध विक्रेते, दुग्धजन्य पदार्थांचे उत्पादक तसेच प्रतिबंधित पदार्थांची विक्री करणाऱ्यांवर तपासणी केली जात आहे. मात्र, एका बाजूला धडक कारवाया सुरू असताना दुसऱ्या बाजूला काही ठिकाणी अन्नपदार्थांच्या स्वच्छतेची गंभीर स्थिती अजूनही पाहायला मिळत आहे.
टॉयलेटजवळ भाज्या कापणे, खराब पनीरचा वापर, काळे पडलेले तेल, उघड्यावर अन्न ठेवणे आणि स्वयंपाकघरात माश्यांचा वावर यासारखे प्रकार ग्राहकांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने गंभीर आहेत. त्यामुळे बाहेर हॉटेलमध्ये जेवणाऱ्या ग्राहकांच्या मनातही आता स्वच्छता आणि अन्नाच्या गुणवत्तेबाबत चिंता निर्माण होणे स्वाभाविक आहे.
FDAच्या कारवायांमुळे नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या व्यावसायिकांवर दबाव निर्माण झाला असला, तरी तपासणी, नमुना संकलन आणि प्रयोगशाळा अहवालाची प्रक्रिया अधिक वेगाने होणे तितकेच आवश्यक आहे. कारण कारवाई केवळ धाडीपुरती न राहता दोषी आस्थापनांवर वेळेत अंतिम निर्णय आणि कठोर दंडात्मक कारवाई झाली, तरच नागरिकांना सुरक्षित अन्न मिळण्याच्या उद्देशाला खऱ्या अर्थाने बळ मिळू शकते.
