रंगकर्मी अतुल पेठे यांनी मराठी नाट्यगृहांच्या दयनीय अवस्थेवर परखड भाष्य केले आहे. गावागावांत एसी बार उभे राहत असताना नाट्यगृहांना मूलभूत सुविधा का मिळत नाहीत, यावर त्यांनी सरकार आणि समाज दोघांनाही सवाल केला.
धक्कादायक वास्तव! गावागावांत एसी बार, पण नाट्यगृहांना सुविधा नाहीत; अतुल पेठेंचे 7 परखड मुद्दे
मराठी रंगभूमीला आजही रसिकांचा मोठा प्रतिसाद मिळत आहे. अनेक व्यावसायिक आणि प्रायोगिक नाटकांचे प्रयोग हाऊसफुल होत असल्याचे चित्र पाहायला मिळते. मात्र, रंगभूमीवर काम करणाऱ्या कलाकारांना आजही मूलभूत सुविधांच्या अभावाचा सामना करावा लागत असल्याची खंत ज्येष्ठ रंगकर्मी अतुल पेठे यांनी व्यक्त केली आहे. नुकत्याच दिलेल्या एका मुलाखतीत त्यांनी नाट्यगृहांची अवस्था, प्रेक्षकांची मानसिकता, ग्रामीण भागातील सांस्कृतिक सुविधा आणि सरकारच्या भूमिकेबाबत परखड मत मांडले.
मराठी रंगभूमीचा इतिहास समृद्ध असला, तरी अनेक शहरांमध्ये आणि विशेषतः ग्रामीण भागात नाट्यगृहांची अवस्था दिवसेंदिवस खालावत चालल्याचे वास्तव आहे. अनेक ठिकाणी रंगमंचावरील तांत्रिक सुविधा अपुऱ्या आहेत. कलाकारांसाठी स्वच्छ मेकअप रूम उपलब्ध नाहीत. शौचालयांची अवस्था दयनीय आहे. वातानुकूलन, प्रकाशयोजना, ध्वनियंत्रणा आणि प्रेक्षकांसाठी आरामदायी आसनव्यवस्था यांसारख्या मूलभूत सुविधांचाही अनेक ठिकाणी अभाव आहे.
Related News
100 कोटींचा ऐतिहासिक विक्रम! ‘देऊळ बंद २’च्या घवघवीत यशावर प्रसाद ओक भावुक; प्रवीण तरडेंच्या संघर्षाला सलाम
3 दिवस छेडछाड सहन केल्यानंतर कयादू लोहारचा संताप; गुंडांना शिकवला धक्कादायक धडा
7 मोठे अपडेट्स! श्रद्धा कपूरच्या ‘ईठा’मध्ये ‘द केरळ स्टोरी 2’ फेम उल्का गुप्ताची दमदार एन्ट्री
मुंबईतील 5 धक्कादायक अपडेट्स! शाळेच्या बसवर झाड कोसळून विद्यार्थ्याचा मृत्यू; महापौर रितू तावडेंचा कठोर कारवाईचा इशारा
7 धक्कादायक मुद्दे: अयोध्या राम मंदिर देणगी प्रकरणावर सुनील लहरींचा संतप्त इशारा, दोषींना कठोर शिक्षेची मागणी
7 मोठी कारणे: ‘गोऱ्हे पॅटर्न’ने सचिन अहिरांचा शिंदे गटात प्रवेश; ठाकरे गटाला मोठा धक्का
3 मोठे धक्कादायक खुलासे! ‘ट्रॅजेडी क्वीन’ श्रुती कृष्णा म्हणाल्या – “माझी सख्खी आई कोण, हे आजही मला माहीत नाही”
10 मोठे परिणाम: सचिन अहिरांचा शिंदे गटात प्रवेश; आदित्य ठाकरेंभोवती राजकीय चक्रव्यूह, ठाकरे गटाला मोठा धक्का
Mumbai School Bus Accident: चेंबूरमध्ये शाळेच्या बसवर झाड कोसळले, 10 विद्यार्थी जखमी | 5 मोठे अपडेट्स
फुटाळा तलावावर रक्ताचा सडा; 7 आरोपी ताब्यात, नागपुरात गँगवारची भीषण शक्यता
खासदार डॉ. ज्योतीताई वाघमारे यांच्या हस्ते राणी खंडागळे यांना ‘लोकराजा राजर्षी शाहू छत्रपती प्रेरणा पुरस्कार 2026’ पुरस्कार प्रदान
Amravati News : 3 लाख शेतकऱ्यांसाठी 2,862 कोटींची कर्जमुक्ती, पण डिजिटल प्रक्रियेमुळे 5 मोठी आव्हाने
याच मुद्द्यावर बोलताना अतुल पेठे यांनी सांगितले की, नाटक पाहणाऱ्या प्रेक्षकांची एकाग्रता कमी झालेली नाही. चांगला आशय आणि प्रामाणिक सादरीकरण असेल, तर प्रेक्षक आजही तीन-तीन तास नाटक पाहण्यासाठी बसतात. त्यांनी स्वतःच्या ‘आषाढातील एक दिवस’ या नाटकाचा तसेच दिग्दर्शक चंद्रकांत कुलकर्णी यांच्या ‘चारचौघी’ या नाटकाचा उल्लेख करत सांगितले की, दर्जेदार कलाकृतींना रसिक नेहमीच प्रतिसाद देतात.
त्यांच्या मते, प्रेक्षकांची अभिरुची कमी झालेली नसून दर्जेदार कलाकृती निर्माण करणे ही कलाकारांची जबाबदारी आहे. प्रामाणिक प्रयत्न आणि प्रभावी आशय प्रेक्षकांपर्यंत निश्चित पोहोचतो, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
अतुल पेठे : प्रेक्षक सुजाण आहेत, पण सुविधा कुठे?
अतुल पेठे यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, प्रत्येक प्रायोगिक नाटकाला तितकाच प्रतिसाद मिळेल असे नाही. त्यामागे अनेक कारणे असतात. प्रेक्षकांचे सांस्कृतिक प्रशिक्षण, स्थानिक वातावरण, उपलब्ध सुविधा आणि नाटक पाहण्यासाठी आवश्यक असलेली पायाभूत व्यवस्था यांचाही त्यात महत्त्वाचा वाटा असतो.त्यांच्या मते, अनेक गावांमध्ये अजूनही योग्य प्रकाशव्यवस्था नाही. काही ठिकाणी बसण्यासाठी व्यवस्थित खुर्च्याही उपलब्ध नसतात. अशा परिस्थितीत प्रेक्षकांकडून दर्जेदार नाटकांचा आनंद घेण्याची अपेक्षा करणे योग्य ठरत नाही.
सरकार आणि समाज दोघांचीही जबाबदारी
नाट्यगृहांची अवस्था सुधारण्यासाठी केवळ सरकारला दोष देऊन चालणार नाही, असेही अतुल पेठे यांनी स्पष्ट केले. समाजानेही सांस्कृतिक क्षेत्राला आवश्यक ते महत्त्व दिले पाहिजे, असे त्यांनी नमूद केले.त्यांच्या मते, जेव्हा समाज एखाद्या गोष्टीची गरज ओळखतो, तेव्हा त्या क्षेत्रात गुंतवणूक आपोआप वाढते. पण दुर्दैवाने नाट्यगृहांच्या बाबतीत अजूनही अशी सामाजिक गरज निर्माण झालेली दिसत नाही.
अतुल पेठे : एसी बारचे उदाहरण देत मांडला मुद्दा
आपले मत अधिक स्पष्ट करण्यासाठी अतुल पेठे यांनी एक अत्यंत बोलके उदाहरण दिले. ते म्हणाले की, आज महाराष्ट्रातील अनेक गावांमध्ये वातानुकूलित बार उभे राहत आहेत. तेथे आकर्षक इंटिरिअर, दर्जेदार प्रकाशयोजना, आरामदायी आसनव्यवस्था आणि ग्राहकांसाठी सर्व सुविधा उपलब्ध असतात.
या सर्व सुविधा लोकांचा विचार करून दिल्या जातात. मात्र, याच गावांमध्ये असलेल्या नाट्यगृहांमध्ये कलाकार आणि प्रेक्षकांसाठी आवश्यक अशा मूलभूत सुविधा देखील उपलब्ध नसतात. हा विरोधाभास अत्यंत गंभीर असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.त्यांच्या मते, सांस्कृतिक क्षेत्रालाही तितकेच महत्त्व मिळाले पाहिजे. मनोरंजनासाठी इतर क्षेत्रांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक होत असताना रंगभूमीकडे दुर्लक्ष होणे ही चिंतेची बाब आहे.
नाट्यगृहांची सुधारणा का आवश्यक ?
मराठी रंगभूमी ही महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक परंपरेचा महत्त्वाचा भाग आहे. नवोदित कलाकारांना व्यासपीठ मिळावे, ग्रामीण भागात सांस्कृतिक वातावरण निर्माण व्हावे आणि दर्जेदार नाट्यकृती अधिकाधिक लोकांपर्यंत पोहोचाव्यात यासाठी आधुनिक नाट्यगृहांची आवश्यकता आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, प्रत्येक जिल्हा आणि तालुक्यात आधुनिक सुविधांनी सुसज्ज नाट्यगृह उभारणे, विद्यमान नाट्यगृहांचे नूतनीकरण करणे, डिजिटल ध्वनी व प्रकाशयोजना उपलब्ध करून देणे तसेच कलाकारांसाठी स्वच्छ मेकअप रूम, विश्रांतीगृह आणि सुरक्षित रंगमंचाची व्यवस्था करणे अत्यावश्यक आहे.
सांस्कृतिक विकासासाठी धोरणात्मक पावले गरजेची
सांस्कृतिक क्षेत्राचा विकास हा केवळ मनोरंजनापुरता मर्यादित नसून समाजाच्या वैचारिक आणि बौद्धिक प्रगतीलाही दिशा देणारा असतो. त्यामुळे राज्य शासन, स्थानिक स्वराज्य संस्था, सांस्कृतिक मंडळे आणि समाज यांनी एकत्र येऊन नाट्यगृहांच्या उभारणीसाठी आणि आधुनिकीकरणासाठी ठोस धोरण आखण्याची गरज आहे.
अतुल पेठे यांनी व्यक्त केलेली भूमिका ही केवळ कलाकारांची व्यथा नसून मराठी रंगभूमीसमोरील वास्तव अधोरेखित करणारी आहे. प्रेक्षकांना दर्जेदार सुविधा, कलाकारांना सन्मानजनक वातावरण आणि नाटकाला योग्य व्यासपीठ मिळाल्यास मराठी रंगभूमीची परंपरा अधिक समृद्ध होऊ शकते.
