वर्षातील शेवटचे चंद्रग्रहण जवळ आले; 27-28 ऑगस्टला आकाशात दिसणार ‘ब्लड मून’चा थरार, भारतातून दिसणार का?
मुंबई: खगोलशास्त्र आणि अंतराळातील घटनांमध्ये रस असणाऱ्या लाखो नागरिकांसाठी ऑगस्ट 2026 हा महिना अत्यंत खास ठरणार आहे. वर्षातील शेवटचे Chandra Grahan 27 आणि 28 ऑगस्टच्या मध्यरात्री होणार असून, हे ग्रहण आंशिक (Partial Lunar Eclipse) असले तरी त्याचा प्रभाव इतका गडद असेल की अनेकांना ते पूर्ण चंद्रग्रहणासारखे वाटेल. विशेष म्हणजे ग्रहणाच्या शिखरावेळी चंद्र लाल-केशरी रंगाचा दिसणार असल्याने ‘ब्लड मून’सारखा अद्भुत नजारा अनुभवायला मिळणार आहे.
मात्र, भारतीय खगोलप्रेमींसाठी यामध्ये एक निराशाजनक बाब आहे. हे चंद्रग्रहण भारतातून दिसणार नसल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे या खगोलीय घटनेचा प्रत्यक्ष अनुभव घेण्याची संधी भारतीयांना मिळणार नाही.
Related News
66 वेळा राम मंदिर दानपेटी लुटल्याचा गंभीर आरोप; संजय राऊतांचा भाजपवर घणाघाती हल्ला, रावणाचाही उल्लेख
सिंधू जल करारावरून पाकिस्तानच्या मंत्र्यांची संतप्त धमकी; भारताच्या कठोर भूमिकेनंतर नवा वाद , 5 मोठे मुद्दे
अनुसूचित जाती उपवर्गीकरणावर महाराष्ट्रात खळबळ; देवेंद्र फडणवीस म्हणाले ! 7 महत्त्वाचे मुद्दे
अटल सेतूवर आत्महत्या रोखण्यासाठी 6 मोठे सुरक्षा निर्णय; संरक्षक जाळी, गस्त आणि सीसीटीव्हीमुळे मोठा दिलासा
उपसभापतीपदासाठी सचिन अहिर शिंदे गटाचे उमेदवार, राज्याच्या राजकारणात मोठी खळबळ ; ठाकरेंना 1 मोठा धक्का!
पत्नीने पतीच्या गुप्तांगावर उकळतं पाणी फेकलं; सासऱ्यावरही हल्ला ! 14 वर्षांच्या संसाराचा धक्कादायक शेवट!
कल्याणच्या मोहणे परिसरातील मोबाईल टॉवरला भीषण आग; दाट लोकवस्तीत घबराट ! 5 मिनिटांत भीषण ज्वाळा!
विधान भवनात माजी आमदार राहुल बोंद्रे दिसल्याने खळबळ ; 15 दिवसांपासून पोलिसांना हुलकावणी
दापोलीच्या प्राजक्ता भांबुरेंची 8 महिन्यांच्या खडतर प्रशिक्षणानंतर ऐतिहासिक कामगिरी; अमेरिकेच्या सैन्यदलात दमदार झेप
5 धक्कादायक कारणं: समय रैनाच्या जुन्या व्हिडिओवर टीका करताच प्रियांका चतुर्वेदी का झाल्या ट्रोल?
5 खास वैशिष्ट्ये! उद्धव ठाकरेंचे निष्ठावंत आमदार राजाभाऊ वाजे यांचे साधे पण प्रेरणादायी घर, शिवाजी महाराजांचा देखणा पुतळा जिंकतो मन
का होते चंद्रग्रहण?
Chandra Grahan ही पूर्णपणे नैसर्गिक आणि खगोलशास्त्रीय घटना आहे. पृथ्वी सूर्य आणि चंद्र यांच्या मध्ये येते तेव्हा पृथ्वीची सावली चंद्रावर पडते. पृथ्वीच्या सर्वात गडद सावलीच्या भागाला ‘उंब्रा’ (Umbra) म्हणतात. चंद्र या सावलीत प्रवेश करताच त्याचा रंग बदलू लागतो.
ग्रहणाच्या काळात पृथ्वीच्या वातावरणातून वाकून जाणारा सूर्यप्रकाश चंद्रावर पडतो. वातावरणातील लाल रंगाच्या किरणांचे प्रकीर्णन कमी होत असल्याने ते चंद्रावर पोहोचतात आणि त्यामुळे चंद्र लाल किंवा केशरी रंगाचा दिसतो. यालाच सर्वसामान्य भाषेत ‘ब्लड मून’ असे म्हटले जाते.
हे ग्रहण इतके विशेष का?
यावेळी होणारे ग्रहण तांत्रिकदृष्ट्या आंशिक असले तरी चंद्राचा तब्बल 96 टक्के भाग पृथ्वीच्या गडद सावलीत जाणार आहे. त्यामुळे पूर्ण Chandra Grahan सारखाच अनुभव मिळेल.पूर्ण चंद्रग्रहणामध्ये चंद्राचा संपूर्ण भाग सावलीत जातो, तर या वेळी केवळ अत्यंत लहान भाग सावलीबाहेर राहणार आहे. त्यामुळे सामान्य निरीक्षकाला हा फरक ओळखणेही कठीण जाईल.
कुठे दिसणार सर्वाधिक स्पष्ट?
या Chandra Grahan चा सर्वोत्तम अनुभव उत्तर अमेरिका आणि दक्षिण अमेरिकेतील नागरिकांना घेता येणार आहे. विशेषतः अमेरिकेच्या पश्चिमेकडील राज्ये, उत्तर चिली आणि ब्राझीलच्या अंतर्गत भागातून हे ग्रहण अत्यंत स्पष्ट दिसण्याची शक्यता आहे.
‘टाइम अँड डेट’च्या माहितीनुसार, जगातील सुमारे 9.87 कोटी (98.7 दशलक्ष) लोकांना ग्रहणाचे सर्व टप्पे पाहता येतील. याशिवाय सुमारे 13 कोटी (130 दशलक्ष) लोकांना ग्रहणाचा काही भाग पाहण्याची संधी मिळेल.तथापि, अंतिम दृश्यता स्थानिक हवामान, ढगांचे प्रमाण आणि आकाश स्वच्छ असण्यावर अवलंबून असेल.
भारतातून दिसणार का?
या ग्रहणाची वेळ आणि पृथ्वीवरील स्थान लक्षात घेता भारतातून हे Chandra Grahan पाहता येणार नाही. ग्रहणाच्या वेळी भारतात चंद्र क्षितिजावर नसल्याने किंवा योग्य स्थितीत नसल्याने भारतीय नागरिकांना या दुर्मिळ दृश्याचा प्रत्यक्ष अनुभव घेता येणार नाही.यामुळे भारतातील खगोलप्रेमींना या घटनेचे थेट प्रक्षेपण किंवा ऑनलाइन वेधशाळांच्या माध्यमातून दर्शन घ्यावे लागेल.
‘ब्लड मून’ म्हणजे नेमके काय?
‘ब्लड मून’ हा कोणताही वैज्ञानिक शब्द नाही. पूर्ण चंद्रग्रहणादरम्यान चंद्र लालसर दिसत असल्याने त्याला लोकप्रिय भाषेत ‘ब्लड मून’ असे संबोधले जाते.यावेळी होणारे ग्रहण पूर्ण नसले तरी चंद्राचा बहुतांश भाग सावलीत असल्यामुळे तो लाल-केशरी रंगाचा दिसेल. त्यामुळे प्रत्यक्षात हे पूर्ण ‘ब्लड मून’ नसले तरी त्यासारखा देखावा अनुभवायला मिळणार आहे.
पुढील मोठ्या चंद्रग्रहणाची प्रतीक्षा
18 सप्टेंबर 2024 नंतर हे जगभरातील सर्वात प्रभावी खंडग्रास Chandra Grahan मानले जात आहे. यानंतर इतका नेत्रदीपक अनुभव थेट 31 डिसेंबर 2028 रोजी होणाऱ्या पूर्ण चंद्रग्रहणादरम्यान मिळण्याची शक्यता आहे.म्हणूनच 27-28 ऑगस्ट 2026 रोजी होणाऱ्या या खगोलीय घटनेकडे जगभरातील खगोल अभ्यासक, छायाचित्रकार आणि अंतराळप्रेमींचे लक्ष लागले आहे.
चंद्रग्रहणाबाबत गैरसमज टाळा
वैज्ञानिकांच्या मते, Chandra Grahan ही पूर्णपणे नैसर्गिक खगोलीय घटना आहे. या घटनेमुळे मानवी आरोग्यावर, गर्भवती महिलांवर किंवा दैनंदिन जीवनावर कोणताही वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध झालेला दुष्परिणाम होत नाही. त्यामुळे अंधश्रद्धांवर विश्वास न ठेवता या दुर्मिळ खगोलीय घटनेकडे वैज्ञानिक दृष्टीकोनातून पाहण्याचे आवाहन खगोलतज्ज्ञ करतात.
