ITR 2026: नव्या आयकर प्रणालीतील 5 जबरदस्त Tax Benefits! जाणून घ्या कसा वाचवाल हजारो रुपयांचा कर
आर्थिक वर्ष 2025-26 साठी आयकर विवरणपत्र (Income Tax Return-ITR) दाखल करण्याची प्रक्रिया सुरू झाली असून लाखो पगारदार कर्मचारी आणि करदाते आपला कर कमी करण्यासाठी योग्य पर्याय शोधत आहेत. केंद्र सरकारने करदात्यांना जुन्या (Old Tax Regime) आणि नव्या (New Tax Regime) करप्रणालीपैकी कोणतीही एक प्रणाली निवडण्याची मुभा दिली आहे.
मात्र, गेल्या काही वर्षांत सरकारने नव्या करप्रणालीला अधिक आकर्षक बनवण्यासाठी अनेक बदल केले आहेत. कमी करदरांसोबतच काही महत्त्वाच्या करसवलतीही उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत. त्यामुळे योग्य नियोजन केल्यास हजारो रुपयांची कर बचत करणे शक्य आहे.जर तुम्ही अद्याप ITR दाखल केले नसेल, तर नवीन करप्रणालीतील हे पाच महत्त्वाचे Tax Benefits नक्की जाणून घ्या.
Related News
ITR नवीन करप्रणाली का ठरत आहे लोकप्रिय?
पूर्वी कर बचतीसाठी विविध गुंतवणूक योजनांमध्ये पैसे गुंतवणे आवश्यक होते. मात्र, नवीन करप्रणालीमध्ये कमी करदरांचा लाभ मिळत असल्याने अनेक करदाते या प्रणालीकडे वळत आहेत.विशेष म्हणजे ज्या कर्मचाऱ्यांना जास्त गुंतवणूक करता येत नाही किंवा ज्यांच्याकडे करबचतीसाठी फारसे पर्याय नसतात, त्यांच्यासाठी New Tax Regime अधिक फायदेशीर ठरू शकते.
1. 75,000 रुपयांची Standard Deduction
नवीन करप्रणालीतील सर्वात मोठा फायदा म्हणजे 75,000 रुपयांची Standard Deduction.यासाठी कोणतीही गुंतवणूक करण्याची गरज नाही. कोणतेही अतिरिक्त कागदपत्र सादर करण्याची आवश्यकता नसते.
उदाहरणार्थ, एखाद्या कर्मचाऱ्याचा वार्षिक पगार 14 लाख रुपये असल्यास त्याला थेट 75 हजार रुपयांची Standard Deduction मिळते. त्यामुळे त्याचे करपात्र उत्पन्न 13.25 लाख रुपयांवर येते.यामुळे थेट कराची रक्कम कमी होते.
2. NPS मध्ये नियोक्त्याच्या योगदानावर अतिरिक्त करसवलत
जर तुमचा नियोक्ता (Employer) National Pension System (NPS) Tier-1 खात्यात योगदान देत असेल, तर त्यावर अतिरिक्त करसवलतीचा लाभ मिळतो.आयकर कायद्यातील कलम 80CCD(2) अंतर्गत मूळ वेतन आणि महागाई भत्त्याच्या 14 टक्क्यांपर्यंत कर कपात मिळू शकते.विशेष म्हणजे ही सवलत Standard Deduction व्यतिरिक्त मिळते.मात्र EPF, NPS आणि इतर निवृत्ती निधीतील नियोक्त्याचे एकूण योगदान वार्षिक 7.5 लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसावे.
3. Family Pension वर मिळणारी विशेष सूट
कौटुंबिक निवृत्तीवेतन (Family Pension) घेणाऱ्या करदात्यांनाही नवीन करप्रणालीमध्ये महत्त्वाची सवलत मिळते.या अंतर्गत खालीलपैकी जी रक्कम कमी असेल ती वजावट मिळते.
- 25,000 रुपये
- किंवा एकूण Family Pension च्या एक-तृतीयांश इतकी रक्कम
यामुळे अनेक ज्येष्ठ नागरिक आणि त्यांच्या कुटुंबांना कराचा भार कमी होतो.
4. भाड्याने दिलेल्या घराच्या Home Loan वरील व्याज कपात
जर तुमच्याकडे गृहकर्जावर घेतलेले घर असेल आणि ते तुम्ही भाड्याने दिले असेल, तर त्या गृहकर्जाच्या व्याजावर करसवलतीचा लाभ मिळू शकतो.या प्रकरणात व्याज कपातीवर कोणतीही कमाल मर्यादा लागू नसते.ज्या करदात्यांनी गुंतवणूक म्हणून घर खरेदी केले आहे, त्यांच्यासाठी ही सवलत विशेष फायदेशीर ठरू शकते.
5. Agniveer Corpus Fund वर 100% Tax Deduction
अग्निवीर योजनेतील लाभार्थ्यांसाठी सरकारने विशेष करसवलत दिली आहे.आयकर कायद्याच्या कलम 80CCH अंतर्गत Agniveer Corpus Fund मध्ये केलेल्या योगदानावर 100 टक्के करसवलत मिळते.यामुळे अग्निवीरांना भविष्यातील आर्थिक नियोजनासोबत कर बचतीचाही लाभ मिळतो.
कोणासाठी New Tax Regime अधिक फायदेशीर?
नवीन करप्रणाली खालील करदात्यांसाठी अधिक फायदेशीर ठरू शकते.
- जास्त गुंतवणूक करत नसलेले कर्मचारी
- पहिल्यांदाच नोकरी करणारे युवक
- कमी कागदपत्रांची प्रक्रिया पसंत करणारे करदाते
- कमी करदरांचा लाभ घेऊ इच्छिणारे कर्मचारी
- ज्यांना Standard Deduction चा थेट फायदा हवा आहे
Old Tax Regime कधी फायदेशीर ठरू शकते?
जर तुम्ही खालील योजनांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक करत असाल तर जुनी करप्रणाली अधिक फायदेशीर ठरू शकते.
- PPF
- ELSS
- जीवन विमा
- गृहकर्जाचे काही कर लाभ
- कलम 80C अंतर्गत गुंतवणूक
- आरोग्य विमा (80D)
- HRA आणि इतर भत्ते
म्हणून कोणती करप्रणाली निवडायची हे तुमच्या उत्पन्न, गुंतवणूक आणि करबचतीच्या नियोजनावर अवलंबून आहे.
ITR दाखल करताना या गोष्टी लक्षात ठेवा
- Form 16 नीट तपासा.
- Annual Information Statement (AIS) पडताळा.
- Form 26AS मधील माहिती जुळवा.
- योग्य Tax Regime निवडा.
- सर्व बँक खात्यांची माहिती अद्ययावत ठेवा.
- अंतिम मुदतीपूर्वी ITR दाखल करा.
- ITR Verification करायला विसरू नका.
कर बचतीसाठी योग्य नियोजन का महत्त्वाचे?
अनेक कर्मचारी केवळ करदर पाहून New Tax Regime निवडतात. मात्र प्रत्यक्षात कोणती प्रणाली फायदेशीर आहे, हे तुमच्या वार्षिक उत्पन्न, गुंतवणूक, कर्ज, विमा, NPS योगदान आणि इतर आर्थिक बाबींवर अवलंबून असते.त्यामुळे ITR दाखल करण्यापूर्वी दोन्ही करप्रणालींची तुलना करूनच अंतिम निर्णय घेणे अधिक फायदेशीर ठरते.
नवीन करप्रणाली ही केवळ कमी करदरांची योजना नाही, तर Standard Deduction, NPS वरील अतिरिक्त सवलत, Family Pension वरील लाभ, Home Loan Interest Deduction आणि Agniveer Corpus Fund वरील 100 टक्के करसवलत अशा अनेक सुविधांमुळे ती लाखो करदात्यांसाठी आकर्षक पर्याय बनली आहे.
आर्थिक वर्ष 2025-26 साठी ITR दाखल करण्यापूर्वी आपल्या उत्पन्नाचे आणि करबचतीच्या पर्यायांचे योग्य विश्लेषण करा. योग्य Tax Regime निवडल्यास हजारो रुपयांची बचत करणे शक्य होऊ शकते.
