मुंबई : साप किंवा अजगराचे नाव जरी काढले तरी अनेकांच्या अंगावर काटा येतो अशातच मुंबईतील छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (CSMT) येथे घडलेल्या एका घटनेने रेल्वे कर्मचारी आणि प्रवाशांमध्ये एकच खळबळ उडाली. मध्यरात्री रेल्वे यार्डमध्ये उभ्या असलेल्या एका रेल्वे इंजिनमध्ये अजगर जातीचे सर्पपिल्लू आढळून आल्याने काही काळ चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले होते. मात्र, सर्पमित्र आणि वन्यजीव अधिकाऱ्यांच्या तत्परतेमुळे या अजगराच्या पिल्लाची सुखरूप सुटका करण्यात आली आणि संभाव्य धोका टळला.
मध्यरात्री उघडकीस आली घटना
मिळालेल्या माहितीनुसार, छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (CSMT) येथे उभ्या असलेल्या रेल्वे इंजिनची नियमित तपासणी सुरू असताना रेल्वे कर्मचाऱ्यांना इंजिनच्या एका भागात संशयास्पद हालचाल दिसून आली. सुरुवातीला नेमके काय आहे याची खात्री होत नव्हती. मात्र, जवळून पाहिल्यानंतर ते अजगर जातीचे सर्पपिल्लू असल्याचे स्पष्ट झाले. अचानक समोर आलेल्या या दृश्यामुळे कर्मचाऱ्यांमध्ये काही काळ गोंधळाचे वातावरण निर्माण झाले.
घटनेची माहिती मिळताच रेल्वे प्रशासनाने तातडीने सर्पमित्रांशी संपर्क साधला. परिस्थिती गंभीर होऊ नये आणि रेल्वे वाहतुकीवर कोणताही परिणाम होऊ नये यासाठी बचावकार्य तातडीने सुरू करण्यात आले.
Related News
अभिषेक ठावरे यांनी घेतली घटनास्थळी धाव
माहिती मिळताच महाराष्ट्र राज्य मानद प्राणी कल्याण अधिकारी अभिषेक अशोक ठावरे यांनी तत्काळ घटनास्थळी धाव घेतली. त्यांनी आवश्यक सुरक्षा उपायांचा अवलंब करत अत्यंत सावधगिरीने बचावकार्य सुरू केले.
सुमारे रात्री 1.40 वाजण्याच्या सुमारास अजगराच्या पिल्लाला कोणतीही इजा न होता सुरक्षितपणे पकडण्यात यश आले. या यशस्वी मोहिमेमुळे रेल्वे कर्मचारी आणि उपस्थित नागरिकांनी सुटकेचा निश्वास सोडला.
रेल्वे वाहतूक राहिली सुरळीत
अजगराचे पिल्लू CSMT रेल्वे इंजिनमध्ये आढळल्याने सुरुवातीला काही काळ चिंता व्यक्त केली जात होती. मात्र, तातडीने करण्यात आलेल्या बचावकार्यातून परिस्थिती नियंत्रणात आली. त्यामुळे रेल्वे वाहतुकीवर कोणताही मोठा परिणाम झाला नाही. प्रशासनाने वेळेवर केलेल्या कारवाईमुळे संभाव्य अडचण टळल्याचे सांगितले जात आहे.
नैसर्गिक अधिवासात सोडण्यात आले
पकडण्यात आलेल्या अजगराच्या पिल्लाला नंतर सुरक्षित ठिकाणी नेण्यात आले. त्यानंतर वन्यजीव नियमांचे पालन करत त्याला त्याच्या नैसर्गिक अधिवासात सोडण्यात आले. वन्यजीवप्रेमींनी आणि सर्पमित्रांनी या संवेदनशील कारवाईचे स्वागत केले.
इंडियन रॉक पायथन हा बिनविषारी साप
तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार, भारतात आढळणारा इंडियन रॉक पायथन अर्थात अजगर हा बिनविषारी साप आहे. तो सामान्यतः माणसांवर हल्ला करत नाही. उंदीर, पक्षी आणि इतर लहान प्राण्यांवर तो उपजीविका करतो.
भारतीय वन्यजीव संरक्षण कायद्यानुसार ही प्रजाती संरक्षित असून अशा सापांना इजा पोहोचवणे किंवा त्यांची शिकार करणे हा गुन्हा मानला जातो. त्यामुळे अशा प्राण्यांचा वावर आढळल्यास नागरिकांनी स्वतः काहीही करण्याचा प्रयत्न न करता तातडीने वन विभाग किंवा सर्पमित्रांना माहिती द्यावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
बीकेसी मेट्रो स्थानकातही विषारी साप आढळला
दरम्यान, मुंबईतील CSMT बीकेसी येथील एक्वा मेट्रो लाईन-3 स्थानकातही आणखी एक साप आढळल्याची घटना समोर आली आहे. आज सकाळी सुमारे आठ वाजण्याच्या दरम्यान सुरक्षा रक्षकांना स्थानक परिसरात एका भिंतीजवळ साप दिसून आला.
यानंतर तात्काळ वनरक्षक अधिकारी आणि सर्पमित्रांना संपर्क करण्यात आला. घटनास्थळी पोहोचलेल्या पथकाने संबंधित सापाला सुखरूप पकडले. सर्पमित्रांच्या माहितीनुसार हा साप भारतातील अत्यंत विषारी सापांच्या यादीतील दुसऱ्या क्रमांकाचा साप असल्याचे सांगण्यात आले.
सुमारे अडीच फूट लांबीचा हा साप भिंतीलगत बसलेला होता. योग्य वेळी कारवाई झाल्यामुळे कोणतीही अनुचित घटना घडली नाही.
नागरिकांनी घ्यावी काळजी
पावसाळ्यात मुसळधार पाऊस, पाण्याचा निचरा आणि सुरक्षित आसऱ्याच्या शोधामुळे साप, अजगर तसेच इतर वन्यजीव मानवी वस्त्यांच्या दिशेने वळण्याचे प्रमाण वाढते. अन्नाच्या शोधात हे प्राणी अनेकदा इमारती, रेल्वे यार्ड, मेट्रो स्थानके, वाहनांचे इंजिन किंवा इतर बंद जागांमध्ये आश्रय घेतात. त्यामुळे अशा घटना वारंवार समोर येत आहेत. तज्ज्ञांच्या मते, अशावेळी नागरिकांनी घाबरून न जाता स्वतः साप पकडण्याचा प्रयत्न करू नये. तत्काळ वन विभाग, सर्पमित्र किंवा संबंधित यंत्रणेशी संपर्क साधावा. योग्य वेळी केलेली कारवाई मानवी जीवितासह वन्यजीवांचेही संरक्षण करण्यासाठी महत्त्वाची ठरते.
अशा परिस्थितीत नागरिकांनी घाबरून न जाता संबंधित विभागाला माहिती देणे आवश्यक आहे. प्रशिक्षित सर्पमित्र आणि वन विभागाचे अधिकारी अशा परिस्थिती हाताळण्यासाठी सक्षम असल्याने कोणताही धोका न पत्करता त्यांची मदत घेणे गरजेचे आहे.
मुंबईतील CSMT आणि बीकेसी मेट्रो स्थानकातील दोन वेगवेगळ्या घटनांनी वन्यजीव आणि मानवी वस्तीतील वाढत्या संपर्काकडे पुन्हा लक्ष वेधले आहे. CSMT येथे रेल्वे इंजिनमध्ये अजगराचे पिल्लू आढळल्याने खळबळ उडाली होती, तर बीकेसीमध्ये विषारी साप दिसून आला. सुदैवाने दोन्ही ठिकाणी वेळेवर बचावकार्य झाल्याने मोठा अनर्थ टळला. CSMT येथील कारवाईसह दोन्ही सापांना सुरक्षितपणे पकडून त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासात सोडण्यात आले.
