मिठाई खरेदी करताना बॉक्सचे वजनही मिठाई मध्ये धरून ग्राहकांची फसवणूक केली जाते. जाणून घ्या Legal Metrology Act, ग्राहकांचे हक्क, तक्रार करण्याची प्रक्रिया आणि फसवणूक टाळण्याचे सोपे उपाय.
70 ते 200 ग्रॅमचा धक्कादायक वजन घोटाळा! मिठाईच्या डब्याच्या नावाखाली ग्राहकांची लूट; जाणून घ्या 7 महत्त्वाचे ग्राहक हक्क
सण-उत्सव, लग्नसमारंभ, वाढदिवस, गृहप्रवेश किंवा कोणताही आनंदाचा क्षण म्हटला की Sweet हा त्याचा अविभाज्य भाग असतो. भारतात प्रत्येक सणासुदीला कोट्यवधी रुपयांची मिठाई विकली जाते. मात्र, अनेक ग्राहकांना नकळत मिठाईसोबत आणखी एका गोष्टीची किंमत मोजावी लागते आणि ती म्हणजे रिकाम्या मिठाईच्या बॉक्सचे वजन.
Related News
Pranit More Controversy: ‘पिढ्यानपिढ्या चालत आलेल्या मानसिकतेचं मूळ तू नाहीस’; कुनिका सदानंदचा दमदार सपोर्ट
51 व्या वर्षीही उर्मिला मातोंडकरची दमदार स्टाईल, 3 फोटोंनी सोशल मीडियावर उडवली खळबळ
रीलस्टार प्रेम भाटी काळाच्या पडद्याआड; रात्री 3 वाजता घडली हृदयद्रावक घटना
Elon Musk Trillionaire 2026: 1.11 ट्रिलियन डॉलर्सची संपत्ती, 10 धक्कादायक तथ्ये आणि जगाला चकित करणाऱ्या तुलना
विभागीय आयुक्त रुबल अग्रवाल आक्रमक; बेकायदा उत्खनन करणाऱ्यांना मोठा इशारा! 4 मार्गांनी होत होता महसूल घोटाळा
KEM Action : सेजल पवारला मोठा धक्का! 5 सदस्यीय चौकशी समिती स्थापन, 15 दिवसांची सक्तीची रजा
6 महिन्यांपासून एसटी प्रवाशांचे प्रचंड हाल! कल्याण बस डेपो स्थलांतरामुळे वाढला आर्थिक व मानसिक त्रास
‘मरता क्या न करता’ म्हणत भाजपचा टोला; उद्धव ठाकरे आणि शरद पवारांबाबत मोठे वक्तव्य
₹418 कोटींचा मेगा चमत्कार! गोरेगाव खाडीवर 6 पदरी केबल-स्टेड पूल; अंधेरी-गोरेगाव प्रवास होणार सुपरफास्ट
सारंग लखानींचा जबरदस्त डान्सचा 1 व्हिडीओ व्हायरल; बेभान होऊन नाचले सुप्रिया सुळे यांचे होणारे जावई
7 मोठे धक्कादायक खुलासे! थायलंडमध्ये बसून भारतीयांची कोट्यवधींची फसवणूक करणारा सायबर मास्टरमाईंड बँकॉकमध्ये अटक
बॉलिवूड स्टार क्रिती सेनॉनचा स्मार्ट गुंतवणूक फॉर्म्युला, 4 फ्लॅट विकून कोट्यवधींचा फायदा
अनेक Sweet विक्रेते रिकामा बॉक्स वजनकाट्यावर ठेवून त्यामध्ये मिठाई भरतात. त्यामुळे ग्राहकाने अर्धा किलो किंवा एक किलो Sweet घेतल्याचे समजत असले तरी प्रत्यक्षात त्या वजनात बॉक्सचाही समावेश असतो. परिणामी ग्राहकाला पूर्ण वजनाची मिठाई मिळत नाही आणि त्याला पुठ्ठ्याच्या डब्याची किंमतही मिठाईच्या दराने भरावी लागते.
नेमका घोटाळा कसा होतो?
समजा तुम्ही 500 ग्रॅम मिठाईची ऑर्डर दिली. दुकानदाराने आधी 120 ग्रॅम वजनाचा बॉक्स वजनकाट्यावर ठेवला आणि त्यामध्ये Sweet भरली. काट्यावर 500 ग्रॅम वजन दिसताच तो बॉक्स पॅक करून देतो.
याचा अर्थ—
- बॉक्स : 120 ग्रॅम
- मिठाई : 380 ग्रॅम
मात्र ग्राहकाकडून 500 ग्रॅम Sweet चे पूर्ण पैसे घेतले जातात. म्हणजेच 120 ग्रॅम Sweet च्या किमतीइतके अतिरिक्त पैसे ग्राहक भरतो.काही आकर्षक आणि फॅन्सी गिफ्ट बॉक्सचे वजन 150 ते 200 ग्रॅमपर्यंत असते. त्यामुळे ग्राहकाला प्रत्यक्षात 300 ते 350 ग्रॅम मिठाई मिळण्याची शक्यता असते.
महागड्या मिठाईत सर्वाधिक नुकसान
काजू कतली, ड्रायफ्रूट बर्फी, केसर पेडा, अंजीर रोल, बदाम पाक किंवा इतर प्रीमियम Sweet चे दर प्रतिकिलो 800 ते 2000 रुपयांपर्यंत असू शकतात.अशा वेळी जर 150 ते 200 ग्रॅम वजनाचा बॉक्स त्यामध्ये धरला गेला, तर ग्राहकाचे शेकडो रुपयांचे नुकसान होते.
कायदा काय सांगतो?
भारतातील Legal Metrology Act, 2009 नुसार ग्राहकाला ज्या वस्तूचे पैसे आकारले जातात, त्या वस्तूचे अचूक वजन मिळणे आवश्यक आहे.पॅकेजिंग किंवा बॉक्सचे वजन स्वतंत्र असले पाहिजे.जर दुकानदार बॉक्सचे वजन मिठाईमध्ये धरून पैसे आकारत असेल, तर तो कायद्याचे उल्लंघन ठरू शकतो.
दुकानदार काय करू शकतो?
दुकानदाराला दोन पर्याय उपलब्ध आहेत—
- बॉक्सचे वजन आधी वजा करून केवळ मिठाईचे वजन करणे.
- बॉक्सची किंमत स्वतंत्रपणे बिलामध्ये नमूद करून घेणे.
मात्र बॉक्सचे वजन Sweet मध्ये समाविष्ट करून त्याच दराने पैसे घेणे योग्य मानले जात नाही.
दोषी आढळल्यास काय शिक्षा?
कायद्याचे उल्लंघन झाल्यास संबंधित अधिकाऱ्यांकडून कारवाई केली जाऊ शकते.
त्यामध्ये—
- आर्थिक दंड
- पुन्हा गुन्हा केल्यास अधिक दंड
- गंभीर प्रकरणात कारावासाची तरतूद
अशी शिक्षा लागू शकते.
ग्राहकांचे 7 महत्त्वाचे हक्क
1. पूर्ण वजनाचा माल मिळण्याचा हक्क
ग्राहकाने ज्या वजनाचे पैसे भरले आहेत, तेवढ्याच वजनाची Sweet मिळाली पाहिजे.
2. अचूक वजन तपासण्याचा अधिकार
ग्राहक वजनकाट्यावर वजन तपासण्याची मागणी करू शकतो.
3. रिकाम्या बॉक्सचे वजन वेगळे करण्याचा अधिकार
ग्राहक दुकानदाराला बॉक्सचे वजन वेगळे करण्यास सांगू शकतो.
4. बिल मागण्याचा अधिकार
प्रत्येक खरेदीनंतर अधिकृत बिल घेणे हा ग्राहकाचा हक्क आहे.
5. चुकीच्या वजनावर आक्षेप घेण्याचा अधिकार
ग्राहकाला वजनाबाबत शंका असल्यास तातडीने आक्षेप नोंदवता येतो.
6. तक्रार करण्याचा अधिकार
फसवणूक झाल्यास संबंधित विभागाकडे किंवा ग्राहक मंचाकडे तक्रार करता येते.
7. पारदर्शक व्यवहाराचा अधिकार
प्रत्येक ग्राहकाला स्पष्ट किंमत, वजन आणि बिल मिळणे आवश्यक आहे.
फसवणूक टाळण्यासाठी काय कराल?
- Sweet भरण्यापूर्वी वजनकाटा शून्यावर आहे का ते तपासा.
- रिकाम्या बॉक्सचे वजन स्वतंत्र करून घ्या.
- शक्य असल्यास साधा आणि हलका बॉक्स निवडा.
- नेहमी बिल घ्या.
- वजनाबाबत शंका आल्यास लगेच विचारणा करा.
- फॅन्सी गिफ्ट बॉक्स घेताना त्याची स्वतंत्र किंमत विचारा.
- दुकानातील इलेक्ट्रॉनिक वजनकाटा व्यवस्थित कार्यरत आहे का ते पाहा.
ग्राहकांनी तक्रार कुठे करावी?
जर दुकानदाराने चुकीचे वजन करून पैसे घेतले असतील तर ग्राहक संबंधित कायदेशीर प्राधिकरण, ग्राहक तक्रार निवारण यंत्रणा किंवा जिल्हास्तरीय अधिकाऱ्यांकडे तक्रार दाखल करू शकतात. बिल, फोटो किंवा व्हिडिओसारखे पुरावे असल्यास कारवाईस मदत होते.
जागरूक ग्राहकच सुरक्षित ग्राहक
आजच्या स्पर्धेच्या बाजारात बहुतांश व्यापारी प्रामाणिकपणे व्यवसाय करतात. मात्र काही ठिकाणी ग्राहकांच्या अज्ञानाचा फायदा घेतला जातो. त्यामुळे प्रत्येकाने वजन, बिल आणि पॅकेजिंग याबाबत जागरूक राहणे गरजेचे आहे.फक्त मिठाईच नाही तर ड्रायफ्रूट, मसाले, बेकरी उत्पादने आणि इतर वजनाने विकल्या जाणाऱ्या वस्तू खरेदी करतानाही ग्राहकांनी वजन तपासण्याची सवय लावली पाहिजे.
सणांच्या आनंदात अनेकदा ग्राहक वजन तपासण्याकडे दुर्लक्ष करतात आणि याच संधीचा गैरफायदा काही विक्रेते घेतात. रिकाम्या बॉक्सचे वजन Sweet मध्ये धरून पैसे घेणे ग्राहकांच्या आर्थिक हिताला धक्का देणारे आहे. त्यामुळे मिठाई खरेदी करताना वजनकाटा तपासा, बिल घ्या आणि आपल्या ग्राहक हक्कांबद्दल जागरूक राहा. जागरूक ग्राहकच फसवणुकीपासून स्वतःचे संरक्षण करू शकतो.
