सुमन कल्याणपूर यांना अखेरचा निरोप! 7 दशकं संगीतविश्व गाजवणाऱ्या महान गायिकेवर आज शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार
मुंबई : हिंदी आणि मराठी चित्रपटसृष्टीला आपल्या मधुर, भावपूर्ण आणि सुरेल आवाजाने समृद्ध करणाऱ्या ज्येष्ठ पार्श्वगायिका सुमन कल्याणपूर यांचे रविवारी निधन झाले. त्यांच्या निधनामुळे भारतीय संगीतविश्वातील एक सुवर्ण अध्याय संपुष्टात आला आहे. वयाच्या 89 व्या वर्षी त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला. आज, सोमवारी त्यांच्या पार्थिवावर शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार करण्यात येणार असून, चाहत्यांसह संगीत क्षेत्रातील मान्यवर त्यांना अखेरचा निरोप देणार आहेत.
मिळालेल्या माहितीनुसार, दुपारी 12.30 वाजता त्यांचे पार्थिव अंत्यदर्शनासाठी शिवशक्ती अपार्टमेंट येथे ठेवण्यात येणार आहे. त्यानंतर दुपारी 2 वाजता शासकीय सन्मानाने अंत्यसंस्कार पार पडतील. त्यांच्या निधनाची बातमी समोर आल्यानंतर संगीत क्षेत्रात आणि चाहत्यांमध्ये शोककळा पसरली आहे.
सुमन कल्याणपूर यांनी सात दशकांहून अधिक काळ आपल्या गायनाने रसिकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवले. त्यांच्या आवाजातील गोडवा, स्पष्ट उच्चार आणि भावपूर्ण सादरीकरणामुळे त्यांनी हिंदी आणि मराठी चित्रपटसृष्टीत स्वतंत्र स्थान निर्माण केले. अनेक गाणी आजही संगीतप्रेमींच्या ओठांवर कायम आहेत.
Related News
तुकाराम मुंढेंची ‘हवा’! रवीना टंडनला रेस्टॉरंटमध्ये आला भन्नाट अनुभव; म्हणाली, ‘आता भीतीच संपली!’
ममता बॅनर्जींना पुन्हा मोठा धक्का? मेघालयात 13 आमदार भाजपच्या संपर्कात असल्याची चर्चा!
निक्की तांबोळी-अरबाज पटेल यांच्या नात्यात दुरावा? अनफॉलोनंतर चर्चांना उधाण
भारताच्या सीमेवर पाकिस्तानचा मोठा युद्धसराव; ‘KARRAR’चा व्हिडीओ समोर, चिंता वाढली!
9 पेक्षा जास्त SIM कार्ड असतील तर होणार बंद? जाणून घ्या सरकारचा नवा नियम
मलालांच्या पुस्तकाच्या वाचनाला बजरंग दलाचा विरोध; काँग्रेस कार्यकर्त्यांशी झटापट
सोनम वांगचुक यांचे अभिजीत दिपकेंबाबत मोठे विधान; म्हणाले, “तो काही संत नाही!”
सुप्रिया सुळे सरकारवर बरसल्या, भातखळकरांनी दिलं खोचक उत्तर; म्हणाले “पक्ष सांभाळा”
‘आई कुठे काय करते’मधील अभिनेत्रीचा संसार मोडला; 8 वर्षांनंतर घटस्फोट, अक्षया गुरवने दिली माहिती
मनोज जरांगे पाटील यांच्या मागणीवर CM फडणवीसांचं मोठं वक्तव्य; म्हणाले, ‘संविधानिक मागण्या असतील तर मार्ग काढू’
बाहेर महापूर अन् शाळेत 1,643 विद्यार्थी; मुख्याध्यापकाच्या एका निर्णयाने वाचले हजारो जीव!
“देवेंद्र फडणवीसांचे 100 टक्के दिवस भरले”; मनोज जरांगेंच्या वक्तव्याने राजकीय वातावरण तापलं
सुमन कल्याणपूर यांच्या आवाजात एक विलक्षण गोडवा आणि भावस्पर्शी ताकद होती, ज्यामुळे त्यांनी हिंदी चित्रपटसृष्टीत स्वतःचे वेगळे स्थान निर्माण केले. ‘ना तुम हमें जानो’, ‘आजकल तेरे मेरे प्यार के चर्चे’ आणि ‘रिमझिम के तराने लेके आई बरसात’ यांसारखी त्यांची गाणी आजही संगीतप्रेमींच्या आवडीची आहेत. प्रत्येक गाण्यातील भावना त्यांनी आपल्या सुरेल आवाजातून जिवंत केल्या. त्यांच्या गायकीत नाजूकपणा, स्पष्टता आणि मधुरता यांचा सुंदर संगम दिसून येत होता. त्यामुळेच त्यांच्या अनेक गीतांनी काळाच्या मर्यादा ओलांडत अजरामर लोकप्रियता मिळवली आणि आजही ती नव्या पिढीकडून तितक्याच प्रेमाने ऐकली जातात.
मराठी संगीतविश्वातही त्यांचे योगदान तितकेच महत्त्वाचे राहिले आहे. ‘केतकीच्या बनी तेथे नाचला ग मोर’, ‘जिथे सागरा धरणी मिळते’, ‘नाविका रे वारा वाहे रे’, ‘आईसारखे दैवत साऱ्या जगतावर नाही’, ‘देव माझा विठू सावळा’, ‘केशवा माधवा तुझ्या नामात रे गोडवा’ यांसारख्या गीतांनी मराठी रसिकांच्या हृदयात कायमचे स्थान मिळवले आहे. त्यांच्या आवाजातील भक्ती, प्रेम, विरह आणि भावनांची विविध रूपे रसिकांना नेहमीच भावली.
सुमन कल्याणपूर यांचा जन्म 1937 साली ढाका येथे झाला होता. त्यावेळी ढाका हा अविभाजित भारताचा भाग होता. त्यांचे मूळ नाव सुमन हेमाडी असे होते. 1943 मध्ये त्यांचे कुटुंब मुंबईत स्थायिक झाले आणि याच शहरात त्यांच्या संगीत प्रवासाची पायाभरणी झाली. लहानपणापासूनच संगीताची आवड असलेल्या सुमन यांनी शास्त्रीय संगीताचे शिक्षण पंडित लक्ष्मणराव अमृते यांच्याकडे घेतले.
1954 मध्ये ‘दरवाजा’ या चित्रपटातून पार्श्वगायन क्षेत्रात पदार्पण करणाऱ्या सुमन कल्याणपूर यांनी आपल्या सुरेल आवाजाच्या बळावर संगीतविश्वात वेगळी छाप पाडली. सुरुवातीच्या काळात त्यांच्या आवाजाची तुलना लता मंगेशकर यांच्याशी केली जात होती. काही संगीतकार आणि रसिक त्यांना ‘दुसरी लता’ असेही म्हणत असत. मात्र, सुमन कल्याणपूर यांनी केवळ तुलना स्वीकारून न थांबता स्वतःची स्वतंत्र गायनशैली विकसित केली. भावपूर्ण सादरीकरण, स्पष्ट उच्चार आणि सुरांवरील प्रभुत्व यांच्या जोरावर त्यांनी हिंदी आणि मराठी संगीतसृष्टीत स्वतःचे वेगळे स्थान निर्माण केले. त्यांच्या गाण्यांनी अनेक पिढ्यांच्या मनात कायमची जागा मिळवली.
लग्नानंतर त्यांचे नाव सुमन कल्याणपूर झाले. पती रामानंद कल्याणपूर यांच्या पाठिंब्यामुळे त्यांनी आपल्या संगीत कारकिर्दीत मोठे यश मिळवले. काळानुरूप बदलणाऱ्या संगीतविश्वातही त्यांनी आपल्या आवाजाची जादू कायम ठेवली.
त्यांच्या निधनामुळे संगीत क्षेत्रातील अनेक मान्यवरांनी शोक व्यक्त केला आहे. सोशल मीडियावर चाहत्यांकडून श्रद्धांजली वाहिली जात असून त्यांच्या गाण्यांच्या आठवणींना उजाळा दिला जात आहे. अनेकांनी त्यांना भारतीय संगीतविश्वातील एक अमूल्य ठेवा असल्याचे म्हटले आहे.
सुमन कल्याणपूर यांचे योगदान केवळ गायिकेपुरते मर्यादित नव्हते, तर त्यांनी भारतीय संगीतसृष्टीला एक अमूल्य सांस्कृतिक वारसा दिला. आपल्या मधुर, भावपूर्ण आणि सुरेल आवाजाच्या बळावर त्यांनी अनेक दशकांपर्यंत रसिकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवले. हिंदी आणि मराठी चित्रपटसृष्टीतील असंख्य गाण्यांना त्यांनी अजरामर केले. त्यांच्या गायकीत शास्त्रीय संगीताचा मजबूत पाया, शब्दांतील भावनांची अचूक अभिव्यक्ती आणि सुरांची नाजूक हाताळणी दिसून येत होती. म्हणूनच त्यांच्या गीतांची लोकप्रियता काळाच्या ओघातही कायम राहिली. भारत सरकारने त्यांच्या संगीत क्षेत्रातील उल्लेखनीय योगदानाची दखल घेत त्यांना पद्मभूषणसह विविध प्रतिष्ठित पुरस्कारांनी सन्मानित केले. आजही त्यांच्या आवाजातील गाणी रेडिओ, दूरदर्शन, संगीत मैफिली आणि डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर तितक्याच आवडीने ऐकली जातात. त्यांच्या निधनाने संगीतविश्वाने एक अनमोल रत्न गमावले असले, तरी त्यांचा सुरेल वारसा आणि अजरामर गाणी कायम रसिकांच्या हृदयात जिवंत राहतील.
त्यांच्या निधनाने संगीतविश्वाने एक सुरेल आवाज गमावला असला, तरी त्यांनी गायलेल्या गीतांच्या माध्यमातून त्या कायम रसिकांच्या स्मरणात राहतील. त्यांचा आवाज, त्यांची गाणी आणि त्यांनी दिलेला संगीताचा अमूल्य वारसा पुढील अनेक पिढ्यांना प्रेरणा देत राहील.
