सोशल मीडियावर व्हायरल झालेल्या ‘इंद्रधनुषी ढगां’मागचं रहस्य उलगडलं; तज्ज्ञांनी सांगितलं खरं कारण
निसर्ग आपल्या अद्भुत किमयांनी माणसाला नेहमीच थक्क करत असतो. कधी आकाशात उल्कावर्षाव दिसतो, कधी चंद्राभोवती प्रकाशाचं वलय तयार होतं, तर कधी सूर्यास्ताच्या वेळी आकाश लाल, नारंगी आणि जांभळ्या रंगांनी नटलेलं दिसतं. मात्र, सध्या जगभरात चर्चेचा विषय ठरला आहे तो म्हणजे ‘रेनबो क्लाउड’ अर्थात इंद्रधनुषी ढग. इंडोनेशियामध्ये नुकत्याच दिसलेल्या या रंगीबेरंगी ढगांच्या दृश्याने सोशल मीडियावर अक्षरशः खळबळ उडवून दिली आहे.
आकाशात चमकणारे गुलाबी, हिरवे, निळे आणि जांभळे रंग पाहून अनेकांना हा एखादा CGI किंवा AI-जनरेटेड व्हिडिओ असल्याचा भास झाला. पण हवामान तज्ज्ञांनी स्पष्ट केलं आहे की, हा पूर्णपणे नैसर्गिक प्रकार असून त्यामागे विज्ञानातील एक सुंदर प्रक्रिया कार्यरत असते.
‘रेनबो क्लाउड’ म्हणजे नेमकं काय?
वैज्ञानिक भाषेत या घटनेला “Cloud Iridescence” असं म्हटलं जातं. जेव्हा सूर्यप्रकाश ढगांमधील अतिशय सूक्ष्म पाण्याचे थेंब किंवा बर्फाच्या स्फटिकांमधून विशिष्ट कोनातून जातो, तेव्हा प्रकाशाचे विभाजन होते आणि ढगांवर इंद्रधनुष्याप्रमाणे विविध रंग दिसू लागतात. या प्रक्रियेला “Diffraction” म्हणजेच प्रकाशाचे विखुरणे असे म्हटले जाते.
Related News
पुण्यात पेट्रोल पंपावर पाणीमिश्रित इंधनाचा धक्कादायक दावा; अनेक गाड्या रस्त्यातच बंद
145 किमी वेगाच्या चक्रीवादळाचा चीनला तडाखा; लाखो लोकांचे स्थलांतर, हाय अलर्ट जारी
Raj Thackeray-Uddhav Thackeray : विद्यार्थ्यांच्या खिशात ‘50 ग्रॅम पावडर’ टाकण्याची धमकी? राज ठाकरेंचा पोलिसांना थेट सवाल
Mumbai Police Suspended : विद्यार्थ्याला ‘५० ग्रॅम पावडर’ची धमकी देणाऱ्या पोलिसाचं निलंबन; राज ठाकरेंच्या सवालानंतर मोठी कारवाई
Sameer Choughule : ‘मुलांची डोकी फुटताना बघून आनंदाच्या उकळ्या फुटत असतील तर समाज दुर्धर आजारी’; समीर चौघुलेंचा संताप
Mumbai Protest : पोलिसांनी आंदोलकांना वॅनमध्ये भरलं, एकाने गेट उघडलं अन् सगळे उतरले; VIDEO व्हायरल
Maharashtra Rains : महाराष्ट्रात धो-धो पाऊस! पालघरमध्ये पूरस्थिती, 16 गावांचा संपर्क तुटला; शाळांना सुट्टी
मुसळधार पावसाचा Mumbai ला मोठा फायदा; विहार आणि तुळशी तलाव 100 टक्के भरले
हे रंग नेहमीसारख्या इंद्रधनुष्यापेक्षा अधिक मऊ आणि चमकदार दिसतात. विशेष म्हणजे, हे रंग ढगांच्या कडांवर किंवा काही ठराविक भागांवर दिसतात, त्यामुळे संपूर्ण दृश्य एखाद्या चित्रकाराने आकाशावर रंग उधळल्यासारखे वाटते.
इंडोनेशियातील व्हिडिओ का झाला व्हायरल?
इंडोनेशियाच्या Jonggol भागात काही दिवसांपूर्वी हा अद्भुत नजारा पाहायला मिळाला. आकाशात एका मोठ्या ढगाच्या कडांवर गुलाबी, हिरवा, जांभळा आणि निळा रंग चमकत असल्याचा व्हिडिओ सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात व्हायरल झाला. अनेकांनी या दृश्याला “Nature’s Magic” आणि “Sky Painting” अशी नावं दिली.
स्थानिक माध्यमांच्या वृत्तानुसार, हे दृश्य पाहण्यासाठी अनेक लोक रस्त्यावर थांबले होते. काही ठिकाणी वाहतुकीवरही परिणाम झाला. Bekasi आणि Bogor परिसरातही अशाच प्रकारचे इंद्रधनुषी ढग दिसल्याने लोकांमध्ये मोठी उत्सुकता निर्माण झाली आहे.काही युजर्सनी या दृश्याला “Mario Kart Sky” अशी मजेशीर उपमा दिली, तर काहींनी “हे इतकं सुंदर आहे की बनावट वाटतं” अशा प्रतिक्रिया दिल्या.
इंद्रधनुष्य ढग तयार होण्यासाठी काय आवश्यक असतं?
हवामानशास्त्रज्ञांच्या मते, इंद्रधनुषी ढग तयार होण्यासाठी काही विशिष्ट वातावरणीय अटी आवश्यक असतात.
- आकाशात पातळ आणि उंच ढग असणे आवश्यक
- ढगांमधील पाण्याचे थेंब अत्यंत सूक्ष्म आणि जवळजवळ समान आकाराचे असावेत
- सूर्यप्रकाश योग्य कोनातून त्या ढगांवर पडणे गरजेचे
- ढग फार दाट नसावेत
जर ढग खूप जाड किंवा काळे असतील, तर प्रकाश व्यवस्थित विखुरत नाही आणि रंग दिसत नाहीत. त्यामुळे हा प्रकार तुलनेने दुर्मिळ मानला जातो.
हवामान तज्ज्ञांनी काय सांगितलं?
इंडोनेशियाच्या हवामान विभाग BMKG च्या अधिकाऱ्यांनी सांगितलं की, ही घटना पूर्णपणे नैसर्गिक आहे. पावसानंतर हवेत असलेले सूक्ष्म पाण्याचे थेंब आणि सूर्यप्रकाश यांच्या संयोगामुळे हा परिणाम तयार होतो.तज्ज्ञ Ida Pramuwardani यांच्या मते, व्हिडिओमध्ये दिसणारा ढग हा उच्च क्युम्युलस प्रकारातील होता. या ढगांमध्ये योग्य प्रमाणात ओलावा आणि प्रकाश असल्याने त्यावर इंद्रधनुष्यासारखे रंग उमटले.शास्त्रज्ञांच्या मते, अशा प्रकारचे ढग कधी कधी वातावरणातील बदल आणि पावसाची शक्यता दर्शवू शकतात. मात्र, याचा कोणत्याही अलौकिक शक्ती किंवा रहस्यमय घटनांशी संबंध नसल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलं.
लोकांना हे दृश्य इतकं आकर्षक का वाटतं?
मानवी मेंदूला नैसर्गिकरित्या तेजस्वी आणि विरोधाभासी रंग आकर्षित करतात. आकाशात अचानक दिसणारे चमकदार रंग लोकांच्या उत्सुकतेला चालना देतात. विशेष म्हणजे, हे दृश्य काही मिनिटांपासून काही तासांपर्यंतच टिकत असल्याने त्याची दुर्मिळता अधिक वाढते.आजच्या सोशल मीडिया युगात अशा दृश्यांचे व्हिडिओ आणि फोटो काही मिनिटांत जगभर पोहोचतात. त्यामुळे “रेनबो क्लाउड” हा विषय इंटरनेटवर ट्रेंड होऊ लागला आहे.
सोशल मीडियावर मजेशीर प्रतिक्रिया
या व्हिडिओवर सोशल मीडियावर हजारो प्रतिक्रिया आल्या आहेत.एका युजरने लिहिलं,“Nature showing off its magic.”तर दुसऱ्याने म्हटलं,“हे अगदी एखाद्या डिजिटल पेंटिंगसारखं दिसतं.”काहींनी याला “Sky Art” म्हटलं, तर काहींनी “Heaven Filter Activated” अशी विनोदी प्रतिक्रिया दिली.
भारतातही दिसू शकतात का असे ढग?
होय. भारतातही विशेषतः पावसाळ्याच्या सुरुवातीच्या काळात किंवा हिवाळ्यात उंच आणि पातळ ढगांमध्ये अशा घटना दिसू शकतात. हिमालयीन भाग, किनारपट्टी आणि दमट हवामान असलेल्या प्रदेशांमध्ये “Cloud Iridescence” पाहायला मिळण्याची शक्यता अधिक असते.तज्ज्ञांच्या मते, सूर्यास्ताच्या आधी किंवा सकाळच्या वेळी आकाशात पातळ ढग असतील, तर अशा दृश्यांकडे लक्ष ठेवावे.
read also : https://ajinkyabharat.com/actor-vishal-thakkar-missing-for-10-years/
