जगभरात आधीच अस्थिरतेचं वातावरण असताना आता आणखी एक मोठी धक्कादायक घडामोड समोर आली आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यात सुरू असलेल्या तणावामुळे आंतरराष्ट्रीय पातळीवर चिंता वाढलेली असतानाच आता तुर्की आणि इस्त्रायल या दोन देशांमध्येही संघर्षाची चिन्हे दिसू लागली आहेत. या घडामोडींमुळे जागतिक राजकारण अधिक गुंतागुंतीचं होत चाललं आहे.
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्षामुळे मध्यपूर्वेतील अत्यंत महत्त्वाचा समुद्री मार्ग ‘स्ट्रेट ऑफ होर्मूज’ बंद करण्यात आला आहे. हा मार्ग जागतिक तेल व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. या मार्गावरून जगातील मोठ्या प्रमाणावर कच्च्या तेलाची वाहतूक होते. त्यामुळे हा मार्ग बंद झाल्यामुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यावर मोठा परिणाम झाला आहे. अनेक देशांना इंधनटंचाईचा सामना करावा लागू शकतो, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.
या पार्श्वभूमीवर आता तुर्की आणि इस्त्रायल यांच्यातील वाढता तणाव ही एक नवीन आणि चिंताजनक बाब ठरत आहे. या संघर्षाचं मूळ कारण म्हणजे अरबी समुद्र आणि अदन खाडी परिसरातील नियंत्रण. या भागात तेल आणि नैसर्गिक वायूचे मोठे साठे असल्यामुळे हा प्रदेश अत्यंत रणनीतिक दृष्ट्या महत्त्वाचा ठरतो.
Related News
तुर्कीने सोमालियासोबत आपले संबंध अधिक मजबूत केले आहेत. या भागात तेल आणि गॅसच्या शोधासाठी तुर्कीला अधिकार मिळाले आहेत. त्यानंतर तुर्कीने सोमालियामध्ये आपली सैन्य उपस्थिती वाढवण्यास सुरुवात केली आहे. त्यामुळे या भागात तुर्कीचा प्रभाव झपाट्याने वाढत असल्याचं दिसून येत आहे.
दुसरीकडे इस्त्रायलनेही मोठी चाल खेळली आहे. इस्त्रायलने सोमालीलँडला स्वतंत्र देश म्हणून मान्यता दिली आहे. विशेष म्हणजे, सोमालीलँडला स्वतंत्र राष्ट्र म्हणून मान्यता देणारा इस्त्रायल हा पहिलाच देश ठरला आहे. या निर्णयामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मोठी खळबळ उडाली आहे.
इस्त्रायलने अदन खाडीजवळ सैन्य बेस उभारण्याची तयारी सुरू केली आहे. या सैन्य तळाच्या माध्यमातून इस्त्रायल दोन महत्त्वाच्या उद्दिष्टांवर लक्ष केंद्रित करत आहे. एक म्हणजे तुर्कीच्या हालचालींवर लक्ष ठेवणं आणि दुसरं म्हणजे यमनमधील हुती बंडखोरांवर नियंत्रण मिळवणं.
या सर्व घडामोडींमुळे तुर्की आणि इस्त्रायल यांच्यातील तणाव आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. दोन्ही देशांची सैन्य हालचाल वाढली असून, परिस्थिती कधीही गंभीर वळण घेऊ शकते. आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञांच्या मते, जर हा संघर्ष उफाळला तर त्याचे परिणाम केवळ मध्यपूर्वेपुरते मर्यादित राहणार नाहीत, तर त्याचा प्रभाव संपूर्ण जगावर होऊ शकतो.
या वाढत्या संघर्षामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेलाही मोठा फटका बसू शकतो. विशेषतः ऊर्जा क्षेत्रात मोठे चढउतार होण्याची शक्यता आहे. तेलाच्या किंमतीत मोठी वाढ होऊ शकते, ज्याचा थेट परिणाम सर्वसामान्य नागरिकांवर होईल.
याशिवाय, या तणावामुळे जागतिक व्यापार मार्गांवरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे. अनेक देश पर्यायी मार्गांचा शोध घेत आहेत. मात्र, त्यासाठी अधिक खर्च आणि वेळ लागणार आहे.
दरम्यान, संयुक्त राष्ट्र संघ आणि इतर आंतरराष्ट्रीय संस्था या परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत. संघर्ष टाळण्यासाठी राजनैतिक पातळीवर प्रयत्न सुरू आहेत. मात्र, सध्याची परिस्थिती पाहता तणाव कमी होण्याऐवजी वाढण्याची शक्यता अधिक असल्याचं दिसून येत आहे.
एकीकडे अमेरिका-इराण संघर्ष आणि दुसरीकडे तुर्की-इस्त्रायल तणाव या दुहेरी संकटामुळे जगभरात भीतीचं वातावरण निर्माण झालं आहे. जर हे संघर्ष नियंत्रणाबाहेर गेले, तर त्याचे गंभीर परिणाम जागतिक शांततेवर होऊ शकतात.
सध्या सर्व देश या परिस्थितीकडे अत्यंत गांभीर्याने पाहत आहेत. पुढील काही दिवस अत्यंत निर्णायक ठरणार आहेत. या घडामोडींवर संपूर्ण जगाचं लक्ष लागलेलं आहे.
read also: https://ajinkyabharat.com/big-consolation-for-itat-dont-just-be-skeptical-know-5-important-rules/
