मोठा ट्विस्ट! युद्धविराम धोक्यात; अमेरिकेचा इराणला जबर धक्का, शांती चर्चांवर प्रश्नचिन्ह

मध्यपूर्वेतील तणाव कमी करण्यासाठी अमेरिका आणि इराण यांच्यात जाहीर झालेल्या दोन आठवड्यांच्या युद्धविरामाला आता मोठं ग्रहण लागण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. पाकिस्तानच्या मध्यस्थीने सुरू असलेल्या शांती चर्चांदरम्यान अमेरिकेने घेतलेल्या एका निर्णयामुळे परिस्थिती पुन्हा चिघळण्याची चिन्हे दिसत आहेत.

40 दिवसांच्या युद्धानंतर युद्धविराम

अमेरिका, इस्त्रायल आणि इराण यांच्यात जवळपास 40 दिवस सुरू असलेल्या संघर्षानंतर अखेर तात्पुरत्या युद्धविरामाची घोषणा करण्यात आली. या निर्णयामुळे मध्यपूर्वेतील तणाव काहीसा कमी होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात होती. या युद्धविरामासाठी पाकिस्तान ने पुढाकार घेतला होता. त्यानंतर इस्लामाबाद येथे दोन्ही देशांच्या शिष्टमंडळांमध्ये शांती चर्चांना सुरुवात झाली.

इराणच्या अटी; अमेरिकेची भूमिका

शांती चर्चांपूर्वी इराणने काही महत्त्वाच्या अटी अमेरिकेसमोर ठेवल्या होत्या :

• आखाती देशांमध्ये जप्त केलेली इराणची मालमत्ता मुक्त करणे
• लेबनॉनवरील इस्रायली हल्ले थांबवणे

या अटींवर तोडगा निघाल्यासच पुढील चर्चांना गती मिळेल, असे इराणने स्पष्ट केले होते.

अमेरिकेचा धक्का – संपत्ती सोडण्यास नकार

मात्र, चर्चांदरम्यानच मोठी घडामोड समोर आली. अमेरिकेने इराणची जप्त केलेली मालमत्ता सोडण्यास स्पष्ट नकार दिला आहे. हा निर्णय इराणसाठी मोठा धक्का मानला जात असून, यामुळे शांती प्रक्रियेवर गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. राजकीय विश्लेषकांच्या मते, हा मुद्दा अत्यंत संवेदनशील असल्याने चर्चांमध्ये अडथळा निर्माण होऊ शकतो.

होर्मुझ सामुद्रधुनीचा मुद्दा तापला

दरम्यान, होर्मुझ सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) हा मुद्दाही अधिकच गुंतागुंतीचा बनला आहे.

अमेरिकेने युद्धविरामाच्या अटीत इराणला ही सामुद्रधुनी पूर्णपणे खुली करण्यास सांगितले होते. मात्र :

• इराणने अजूनही पूर्णपणे मार्ग खुला केलेला नाही
• दिवसाला फक्त 15 जहाजांना परवानगी
• जागतिक तेलपुरवठ्यावर परिणाम कायम

यामुळे ऊर्जा संकटाची भीती अजूनही कायम आहे.

ब्रिटनची आक्रमक भूमिका

या घडामोडींमध्ये ब्रिटन नेही आक्रमक भूमिका घेतली आहे. ब्रिटनच्या पंतप्रधानांनी सांगितले की, “होर्मुझ सामुद्रधुनी उघडली नाही, तर सैन्य कारवाईचा पर्याय विचारात घेतला जाऊ शकतो.” संदर्भात त्यांनी डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याशीही चर्चा केल्याची माहिती समोर आली आहे.

युद्ध पुन्हा भडकणार?

सध्याची परिस्थिती पाहता, युद्धविराम कायम राहील की नाही याबाबत अनिश्चितता निर्माण झाली आहे.

• अमेरिकेचा कठोर निर्णय
• इराणची नाराजी
• होर्मुझ सामुद्रधुनीवरील तणाव
• ब्रिटनचा संभाव्य हस्तक्षेप

या सर्व गोष्टी लक्षात घेतल्यास पुन्हा संघर्ष भडकण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

जागतिक परिणाम

या घडामोडींचा परिणाम केवळ मध्यपूर्वेत मर्यादित राहणार नाही.

• तेलाच्या किमतीत वाढ
• जागतिक अर्थव्यवस्थेवर परिणाम
• व्यापार मार्गांवर संकट

यामुळे संपूर्ण जग या परिस्थितीकडे लक्ष ठेवून आहे.

अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धविराम ही आशेची किरण होती, मात्र अमेरिकेच्या निर्णयामुळे ती आशा आता धूसर होताना दिसत आहे. आता पुढील काही दिवस अत्यंत निर्णायक ठरणार आहेत. शांती चर्चांमध्ये तोडगा निघतो की संघर्ष पुन्हा भडकतो, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.

READ ALSO:https://ajinkyabharat.com/flower-of-kobei-flower-vs-kobei-which-vegetable-is-more-nutritious/