आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये कसोटी स्वरूपाला पुन्हा प्रतिष्ठा मिळवून देणाऱ्या ICC World Test Championship (WTC) स्पर्धेत मोठे बदल होण्याची चिन्हे दिसत आहेत. सध्या सुरू असलेले चौथे पर्व 2027 मध्ये संपणार असताना, पुढील म्हणजे पाचव्या पर्वात स्पर्धेचे स्वरूप पूर्णपणे बदलण्याची तयारी International Cricket Council (ICC) करत आहे.
या बदलांमुळे केवळ संघसंख्या वाढणार नाही, तर कसोटी क्रिकेटच्या भविष्यासाठीही एक नवे पर्व सुरू होणार आहे.
१२ संघांसह नवे पर्व, कसोटी क्रिकेटला नवी दिशा
सध्या WTC मध्ये एकूण 9 संघ सहभागी आहेत. यात भारत, ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड, पाकिस्तान, दक्षिण आफ्रिका, न्यूझीलंड, श्रीलंका, बांगलादेश आणि वेस्ट इंडिज यांचा समावेश आहे. मात्र, 2027 पासून सुरू होणाऱ्या पुढील पर्वात ही संख्या 12 वर नेण्याचा निर्णय जवळपास निश्चित झाला आहे.
Related News
या नव्या विस्तारात
- Zimbabwe national cricket team
- Ireland cricket team
- Afghanistan national cricket team
या तीन संघांना प्रवेश दिला जाणार आहे.
या निर्णयामुळे कसोटी क्रिकेट अधिक समावेशक होईल आणि नव्या संघांना मोठ्या स्तरावर स्पर्धा करण्याची संधी मिळेल.
जय शाह यांच्या नेतृत्वात बदलांची आखणी
ICC मध्ये प्रभावी भूमिका बजावणारे Jay Shah यांच्या नेतृत्वात या बदलांवर जोरदार काम सुरू आहे. कसोटी क्रिकेटचा दर्जा राखत त्याला अधिक लोकप्रिय बनवणे हा या निर्णयामागचा मुख्य उद्देश आहे.नव्या संघांच्या समावेशामुळे क्रिकेटचा विस्तार होईल, तसेच छोट्या क्रिकेट राष्ट्रांनाही स्वतःला सिद्ध करण्यासाठी व्यासपीठ मिळेल.
सध्याचे स्वरूप कसे आहे?
सध्याच्या WTC स्वरूपानुसार प्रत्येक संघ दोन वर्षांच्या चक्रात एकूण 6 संघांविरुद्ध कसोटी मालिका खेळतो.
- 3 मालिका घरच्या मैदानावर
- 3 मालिका परदेशात
या मालिकांतील कामगिरीनुसार गुणतालिका ठरवली जाते. येथे विजय टक्केवारी (Points Percentage System) महत्त्वाची असते. शेवटी गुणतालिकेतील अव्वल 2 संघ अंतिम फेरीत पोहोचतात.
नवीन स्वरूप कसे असू शकते?
संघसंख्या 12 वर गेल्यानंतर सध्याचे स्वरूप कायम ठेवणे कठीण होणार आहे. त्यामुळे ICC काही पर्यायांचा विचार करत आहे:
- गट प्रणाली (Group System)
12 संघांना 2 किंवा 3 गटांमध्ये विभागले जाऊ शकते. - लघु मालिका स्वरूप
प्रत्येक संघ सर्व संघांविरुद्ध न खेळता निवडक संघांविरुद्धच मालिका खेळेल. - 2 कसोटी सामन्यांची मालिका
वेळेचे नियोजन राखण्यासाठी बहुतेक मालिका 2 कसोटी सामन्यांच्या असू शकतात. - अधिक स्पर्धात्मक अंतिम टप्पा
अंतिम फेरीपूर्वी सेमीफायनलसारखा टप्पा आणण्याचाही विचार होऊ शकतो.
अर्थात, अंतिम निर्णय ICC कडून अधिकृतरीत्या जाहीर होणे बाकी आहे.
कसोटी क्रिकेटचा दर्जा राखण्यावर भर
ICC साठी सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे कसोटी क्रिकेटचा दर्जा कायम राखणे. संघसंख्या वाढली तरी सामन्यांची गुणवत्ता कमी होऊ नये, यासाठी विशेष काळजी घेतली जाणार आहे.तसेच, खेळाडूंवर होणारा ताण, व्यस्त वेळापत्रक आणि इतर फॉरमॅट्स (ODI, T20) यांचा समतोल राखणेही महत्त्वाचे ठरणार आहे.
आतापर्यंतचे विजेते कोण?
WTC इतिहासात आतापर्यंत तीन वेगवेगळ्या संघांनी विजेतेपद मिळवले आहे:
- 2019–2021 : New Zealand national cricket team
- 2021–2023 : Australia national cricket team
- 2023–2025 : South Africa national cricket team
या तिन्ही संघांनी कसोटी क्रिकेटमध्ये सातत्यपूर्ण कामगिरी करत विजेतेपद पटकावले आहे.
भारताची कामगिरी कशी राहिली?
India national cricket team ने WTC मध्ये चांगली कामगिरी केली असली तरी विजेतेपद अजूनही हुलकावणी देत आहे.
- पहिल्या दोन पर्वात भारत अंतिम फेरीत पोहोचला
- मात्र दोन्ही वेळा पराभव पत्करावा लागला
- तिसऱ्या पर्वात भारत तिसऱ्या स्थानावर राहिला
सध्याच्या पर्वातही भारताची कामगिरी अपेक्षेप्रमाणे झालेली नाही. त्यामुळे 2027 च्या अंतिम फेरीत भारत पोहोचेल की नाही, याबाबत अनिश्चितता आहे.
नव्या संघांच्या सहभागाचा परिणाम
झिम्बाब्वे, आयर्लंड आणि अफगाणिस्तान या संघांच्या सहभागामुळे काही महत्त्वाचे बदल दिसू शकतात:
- कसोटी क्रिकेटचा भौगोलिक विस्तार वाढेल
- नव्या खेळाडूंना संधी मिळेल
- स्पर्धा अधिक रोमांचक बनेल
- छोट्या संघांना मोठ्या संघांविरुद्ध खेळण्याची संधी
विशेषतः अफगाणिस्तान आणि आयर्लंड यांनी मर्यादित षटकांच्या क्रिकेटमध्ये चांगली कामगिरी केली आहे. आता कसोटी क्रिकेटमध्ये ते कसे कामगिरी करतात, हे पाहणे उत्सुकतेचे ठरणार आहे.
भविष्यातील आव्हाने
WTC च्या विस्तारासोबत काही मोठी आव्हानेही आहेत:
- व्यस्त आंतरराष्ट्रीय वेळापत्रक
- खेळाडूंचा फिटनेस आणि विश्रांती
- आर्थिक समतोल (लहान व मोठ्या बोर्डांमध्ये)
- कसोटी क्रिकेटची लोकप्रियता टिकवणे
ICC ला या सर्व बाबींचा समतोल राखत पुढील निर्णय घ्यावे लागतील.WTC मध्ये होणारे बदल हे कसोटी क्रिकेटसाठी सकारात्मक पाऊल मानले जात आहे. 12 संघांसह स्पर्धा अधिक व्यापक, स्पर्धात्मक आणि रोमांचक होण्याची शक्यता आहे.नव्या संघांचा सहभाग, बदललेले स्वरूप आणि अधिक स्पर्धात्मक वातावरण यामुळे कसोटी क्रिकेटला पुन्हा सुवर्णकाळ येऊ शकतो. आता सर्वांचे लक्ष ICC च्या अंतिम निर्णयावर लागले आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/money-status-and-respect/
