US–Iran Ceasefire : युद्धविरामानंतर काही तासांतच नेतन्याहू यांची धडाकेबाज घोषणा; जगभरात पुन्हा खळबळ, पाकिस्तानचाही दावा फेटाळला
मध्य पूर्वेत तब्बल 38 दिवस धुमसलेल्या युद्धानंतर जगाने आता सुटकेचा श्वास सोडला होता. अमेरिका आणि इराणमध्ये दोन आठवड्यांच्या युद्धविरामाची घोषणा झाल्याचं जाहीर होताच जागतिक पातळीवर दिलासा व्यक्त करण्यात आला. या युद्धामुळे तीनही देशांचं व्यापक नुकसान झालं होतं. तथापि, युद्धविरामाची धूळ नीट खाली बसण्याआधीच इस्त्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांच्या धक्कादायक घोषणेने पुन्हा एकदा संपूर्ण जगाचं टेन्शन वाढवलं आहे.
38 दिवसांचे रणधुमाळीमुळे जागतिक संकट
इराण, अमेरिका आणि इस्त्रायलमध्ये तब्बल 38 दिवस सुरू असलेल्या या युद्धात तिन्ही देशांना मोठं नुकसान सहन करावं लागलं. अमेरिकेच्या आणि इस्त्रायलच्या प्रखर हल्ल्यांमध्ये इराणचा मोठा भाग उद्ध्वस्त झाला. तर इराणच्या मिसाईल हल्ल्यांमध्ये अमेरिका व इस्त्रायलची लष्करी प्रतिष्ठानं मोठ्या प्रमाणात हादरली.
या संपूर्ण संघर्षात सर्वात मोठा फटका बसला तो जागतिक व्यापाराला. इराणने स्ट्रीट ऑफ होर्मूज बंद करताच जगभरात इंधनटंचाई निर्माण झाली. भारतातही व्यावसायिक गॅस सिलिंडर उपलब्ध नसल्यामुळे अनेक हॉटेल व्यवसाय ठप्प झाले. उद्योगधंद्यांना मोठा फटका बसला.
जागतिक दबावानंतर युद्धविराम
परिस्थिती गंभीर होत चालल्यानं अमेरिका–इराण युद्ध थांबावं, अशी जगभरातून मागणी वाढू लागली. शेवटी पाकिस्तानच्या मध्यस्थी प्रयत्नांना यश आलं आणि अमेरिका–इराणमध्ये दोन आठवड्यांच्या युद्धविरामाची घोषणा झाली. पाकिस्तानचे पंतप्रधान शहबाज शरीफ यांनी युद्धविरामात लेबनॉनचाही समावेश असल्याचा दावा केला होता. यामुळे पाकला ‘मध्यस्थीचं श्रेय’ मिळाल्याचं चित्र तयार झालं.
Related News
गोकुळ दूध संघ निवडणूक; कोल्हापुरात राजकारणाला उकळी
पहिल्याच चेंडूवर बाद करणार!” Praful Hingeचा प्लान यशस्वी; पदार्पणातच कमाल
इराण-अमेरिका युद्धाचा भारताला फटका; एलपीजी तुटवडा, हॉटेल व्यवसाय ठप्प
रात्रीच्या जेवणासाठी दही भात की लिंबू भात? तज्ज्ञांनी दिलं स्पष्ट उत्तर
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांना महावितरण–महानिर्मितीतर्फे विनम्र अभिवादन
मात्र इस्त्रायलची वेगळीच भूमिका – नेतन्याहूंचा स्पष्ट इशारा
जागतिक समुदाय युद्धविरामाच्या निर्णयाचं स्वागत करत असतानाच इस्त्रायलनेच तणाव पुन्हा वाढवला.
इस्त्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी स्पष्ट घोषणा केली—
“हा युद्धविराम फक्त इराणशी संबंधित आहे. लेबनॉनवर केले जाणारे हल्ले सुरूच राहतील.”
या एका वक्तव्याने पुन्हा एकदा संपूर्ण मध्य पूर्वेत खळबळ उडाली आहे. पाकिस्तानचे पंतप्रधान शहबाज शरीफ यांनी केलेला दावा नेतन्याहू यांनी सरळ फेटाळून लावला आहे.
लेबनॉनवर हल्ले कायम—खरं कारण काय?
इराणसोबतच्या युद्धात लेबनॉनमधील हिझबुल्ला संघटनेने उघडपणे इराणला समर्थन दिलं. इस्त्रायलच्या सीमेजवळून क्षेपणास्त्रे डागण्यात आली. यामुळे इस्त्रायल लेबनॉनकडून धोका कायम असल्याचं मानत आहे.
नेतन्याहू यांनी म्हटलं—
“लेबनॉनने युद्धात उघडपणे उडी घेतली होती. त्यामुळे त्यांच्यावरची कारवाई युद्धविरामापासून स्वतंत्र असेल.”
नेतन्याहू यांनी ट्रम्प यांच्या निर्णयाचं समर्थन
अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी जाहीर केलेल्या दोन आठवड्यांच्या सीजफायरचे नेतन्याहू यांनी समर्थन केले. मात्र त्याचवेळी त्यांनी इराणसमोरील अटी देखील स्पष्ट केल्या आहेत.
इराणसमोर कठोर अटी
युद्धविरामाच्या परस्पर अटींनुसार इराणला तातडीने—
स्ट्रीट ऑफ होर्मूज पुन्हा जहाजांसाठी खुला करावा लागेल.
ही अट जगभरातील इंधन संकट दूर करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. होर्मूजमधून जगाच्या 30% पेक्षा जास्त तेल-पुरवठा होतो. तो बंद राहिल्यामुळे पुरवठा व्यवस्थाच कोलमडली होती.
पाकिस्तानला मोठा धक्का
पाकिस्तानला मध्यस्थीचे श्रेय मिळाल्यानंतर त्यांनी लेबनॉनलाही युद्धविरामात सामील केल्याचा दावा केला होता. मात्र इस्त्रायलने हा दावा फेटाळताच पाकिस्तानची जागतिक प्रतिमा पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्हाखाली आली आहे.
नेतन्याहूंच्या वक्तव्याने पाकिस्तानचा संपूर्ण दावा कोसळला असून, त्यांच्या ‘मध्यस्थी भूमिके’वर थेट प्रश्नचिन्ह निर्माण झालं आहे.
जग पुन्हा चिंतेत
मध्य पूर्वेतील युद्धविरामाने दिलासा मिळालेला असताना इस्त्रायलच्या नव्या भूमिकेमुळे—
- तणाव पुन्हा उफाळू शकतो
- लेबनॉन–इस्त्रायल संघर्ष अधिक तीव्र होण्याची शक्यता
- इंधन बाजार पुन्हा अस्थिर होण्याची भीती
- जागतिक सुरक्षा चिंतेत वाढ
इराण–अमेरिका युद्धविरामाने जरी तात्पुरता दिलासा दिला असला, तरी इस्त्रायलची कठोर भूमिका मध्य पूर्वेला स्थैर्य मिळू देणार नाही, हे स्पष्ट होत आहे. पुढील काही दिवसांत कूटनीतिक घडामोडी कशा घडतात याकडे जगाची नजर लागलेली आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/america-iran-war-halted-but-questions-raised-about-pakistans-mediation/
