भारतामध्ये सध्या पेट्रोल आणि डिझेलच्या उपलब्धतेबाबत कोणतीही कमतरता नसली तरी आंतरराष्ट्रीय परिस्थितीमुळे नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. विशेषतः इस्रायल, इराण आणि अमेरिका यांच्यातील तणावामुळे तेलाच्या किमती वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. यामुळे अनेक ठिकाणी पेट्रोल पंपांवर नागरिकांची गर्दी वाढताना दिसत आहे. लोक गरजेपेक्षा अधिक इंधन साठवण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
मात्र, अशा घाईच्या वातावरणात फसवणूक होण्याचा धोका अधिक वाढतो. पेट्रोल पंपांवर मीटरमध्ये फेरफार, इंधनात भेसळ किंवा कमी प्रमाणात इंधन देणे यासारख्या तक्रारी नेहमी समोर येत असतात. त्यामुळे प्रत्येक वाहनधारकाने काही महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवणे अत्यंत गरजेचे आहे. योग्य काळजी घेतल्यास तुम्ही सहजपणे फसवणूक टाळू शकता.पेट्रोल पेट्रोल
1. पेट्रोल भरताना स्वतः उपस्थित रहा
बहुतेक लोक कार किंवा बाईकमध्ये बसूनच पेट्रोल भरून घेतात. ही मोठी चूक ठरू शकते. नेहमी वाहनातून खाली उतरून पंपाजवळ उभे राहा. मीटर, नोजल आणि अटेंडंटवर बारकाईने लक्ष ठेवा.
अनेकदा अटेंडंट वेगाने मीटर चालवतो किंवा मध्येच थांबवतो, ज्यामुळे ग्राहकाला नेमके किती इंधन मिळाले हे लक्षात येत नाही. फोनवर बोलणे किंवा दुसरीकडे लक्ष देणे टाळा. पूर्ण लक्ष प्रक्रियेवर ठेवा.
2. मीटर शून्यावर (0.00) आहे का ते तपासा
पेट्रोल भरताना सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे मीटर तपासणे. इंधन भरण्यापूर्वी मशीनवरील डिजिटल मीटर 0.00 वर सेट आहे याची खात्री करा.
काही वेळा अटेंडंट आधीच्या ग्राहकाचे रीडिंग काढल्याशिवायच पुढील ग्राहकाला पेट्रोल भरायला सुरुवात करतो. अशावेळी तुम्हाला कमी पेट्रोल मिळते पण पैसे जास्त मोजावे लागतात.
जर मीटर शून्यावर नसेल, तर लगेच अटेंडंटला रीसेट करण्यास सांगा. ही छोटी सवय तुम्हाला मोठ्या फसवणुकीपासून वाचवू शकते.
3. नेहमी ‘विषम रक्कम’ निवडा
बहुतेक लोक 100, 200, 500 किंवा 1000 रुपयांमध्ये पेट्रोल भरतात. पण हीच गोष्ट फसवणुकीसाठी सोपी ठरते.
त्याऐवजी 101, 205, 509 अशा विषम (odd) रकमेचा पर्याय निवडा. यामुळे अटेंडंटला आधीपासून सेट केलेल्या ‘ट्रिक’ वापरणे कठीण होते.
ही पद्धत साधी असली तरी अत्यंत प्रभावी आहे. अनेक तज्ञ देखील हीच सल्ला देतात.
4. नोजल आणि मशीनची स्थिती तपासा
पेट्रोल पंपावरील मशीन आणि नोजलवर शासकीय सील असतो. हा सील तुटलेला, सैल किंवा संशयास्पद वाटत असल्यास त्वरित सावध व्हा.
काही वेळा मशीनमध्ये छेडछाड करून कमी इंधन देण्यासाठी लहान चुंबक किंवा इतर उपकरणांचा वापर केला जातो. तसेच, ऑटो-कट प्रणाली असतानाही अटेंडंट हाताने नोजल थांबवून कमी इंधन देण्याचा प्रयत्न करू शकतो.जर तुम्हाला काही संशयास्पद वाटले, तर लगेच पंप मॅनेजरकडे तक्रार करा.
5. मायलेज आणि इंधनाच्या गुणवत्तेवर लक्ष ठेवा
जर तुमच्या वाहनाचे मायलेज अचानक कमी झाले असेल, तर ते इंधनाच्या गुणवत्तेशी संबंधित असू शकते.
भेसळयुक्त किंवा निकृष्ट दर्जाचे पेट्रोल इंजिनसाठी घातक ठरते. यामुळे इंजिनचे आयुष्य कमी होते आणि दुरुस्तीचा खर्च वाढतो.नेहमी विश्वासार्ह आणि मोठ्या ब्रँडच्या पेट्रोल पंपावरूनच इंधन भरणे सुरक्षित ठरते. अशा पंपांवर इंधनाची गुणवत्ता नियमितपणे तपासली जाते.
भीतीपेक्षा जागरूकता अधिक महत्त्वाची
सध्या देशात पेट्रोल-डिझेलचा पुरवठा सुरळीत असल्याचे सरकारकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे. त्यामुळे अफवांवर विश्वास ठेवून घाईघाईत इंधन साठवण्याची गरज नाही.भीतीमुळे घेतलेले निर्णय अनेकदा चुकीचे ठरतात. उलट शांतपणे आणि जागरूकतेने वागल्यास तुम्ही फसवणूक टाळू शकता आणि आर्थिक नुकसानही टाळू शकता.पेट्रोल पंपावरील फसवणूक ही नवीन गोष्ट नाही, पण योग्य माहिती आणि थोडी सावधगिरी बाळगल्यास ती सहज टाळता येते.
- नेहमी मीटर तपासा
- स्वतः उपस्थित राहा
- विषम रक्कम वापरा
- मशीन आणि नोजल तपासा
- गुणवत्तेकडे लक्ष द्या
या 5 सोप्या गोष्टी लक्षात ठेवल्यास तुम्ही कधीही फसवणुकीचे बळी ठरणार नाही.
