मध्यपूर्वेत तणाव शिगेला! इराणचा आक्रमक पवित्रा; इस्त्रायलवर हल्ल्यानंतर जगभरात खळबळ
मध्यपूर्वेतील संघर्ष दिवसेंदिवस अधिक तीव्र होत असून Iran, Israel आणि United States यांच्यातील तणावाने आता जागतिक पातळीवर चिंता निर्माण केली आहे. अलीकडेच इस्त्रायलमधील अत्यंत सुरक्षित मानल्या जाणाऱ्या Dimona शहरावर इराणकडून करण्यात आलेल्या हल्ल्याने मोठी खळबळ उडाली आहे. या हल्ल्यात मोठ्या प्रमाणावर जीवितहानी झाल्याचा दावा करण्यात येत असून, परिस्थिती अधिकच गंभीर बनली आहे.
‘सुरक्षित’ शहरावर हल्ला; सुरक्षा व्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह
Dimona हे शहर इस्त्रायलमधील सर्वाधिक सुरक्षित ठिकाणांपैकी एक मानले जाते. अत्याधुनिक सुरक्षा प्रणालीमुळे या शहरावर हल्ला होणे अशक्य मानले जात होते. मात्र, इराणकडून करण्यात आलेल्या हल्ल्याने या समजुतीला मोठा धक्का बसला आहे. या हल्ल्यात ४०० हून अधिक लोक मृत्युमुखी पडल्याचा दावा इराणकडून करण्यात आला आहे, जरी याबाबत स्वतंत्र पुष्टी अद्याप समोर आलेली नाही.
इराणचा स्पष्ट इशारा; ‘संयमाची अपेक्षा व्यर्थ’
या पार्श्वभूमीवर Ismail Baghaei यांनी अत्यंत ठाम आणि आक्रमक भूमिका मांडली आहे. त्यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, “इराणवर सातत्याने हवाई हल्ले होत असताना संयमाची अपेक्षा करणे व्यर्थ आहे.” त्यांच्या या वक्तव्यामुळे सध्याच्या संघर्षातील तणाव किती तीव्र झाला आहे, हे स्पष्टपणे दिसून येते.
इराणवर होत असलेल्या हल्ल्यांना ते केवळ संरक्षणात्मक प्रतिसाद देत नसून, आता अधिक कठोर आणि निर्णायक भूमिका घेण्याच्या तयारीत असल्याचे संकेत त्यांनी दिले आहेत. या वक्तव्याचा अर्थ असा की, इराण कोणत्याही परिस्थितीत माघार घेणार नाही आणि हल्ल्यांना जोरदार प्रत्युत्तर देणार आहे. त्यामुळे आगामी काळात संघर्ष आणखी चिघळण्याची शक्यता तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जात आहे. या परिस्थितीत राजनैतिक तोडगा काढण्याचे प्रयत्न अधिक महत्त्वाचे ठरणार असले, तरी सध्या तरी दोन्ही बाजूंमध्ये तणाव कमी होण्याची चिन्हे दिसत नाहीत.
ऊर्जा केंद्रांवर हल्ल्याचा इशारा
इराणी सैन्याकडून आधीच इशारा देण्यात आला आहे की,
- वीज वितरण प्रणालीवर हल्ला झाल्यास
- इस्त्रायल आणि अमेरिकेच्या ऊर्जा प्रकल्पांना लक्ष्य केले जाईल
या इशाऱ्यामुळे ऊर्जा सुरक्षेबाबत मोठी चिंता निर्माण झाली आहे.
ओमानची मध्यस्थी अपयशी
या संघर्षात Oman ने मध्यस्थी करण्याचा प्रयत्न केला होता. इराणचे परराष्ट्र मंत्री Abbas Araghchi यांनी ओमानचे परराष्ट्र मंत्री Badr Albusaidi यांच्याशी चर्चा केली. मात्र, या चर्चेत कोणताही तोडगा निघाला नाही आणि संघर्ष अधिकच तीव्र झाला.
होर्मुज खाडीवरून संघर्ष तीव्र
Strait of Hormuz ही जगातील सर्वात महत्त्वाची समुद्री मार्गिका मानली जाते. इराणने या खाडीवर नियंत्रण मजबूत केल्याने
- अनेक देशांची जहाजे अडकली
- तेल पुरवठा विस्कळीत
- जागतिक बाजारपेठेत अस्थिरता
अमेरिकेकडून इराणला ४८ तासांचा अल्टिमेटम देण्यात आला होता. मात्र, इराणने स्पष्ट केले आहे की,
“होर्मुज खाडी सोडण्याचा प्रश्नच येत नाही.”
Donald Trump यांच्यावर अप्रत्यक्ष निशाणा
या संपूर्ण घडामोडींमध्ये अमेरिकेच्या नेतृत्वावरही इराणकडून टीका करण्यात आली आहे. विशेषतः Donald Trump यांच्या धोरणांवर अप्रत्यक्षपणे निशाणा साधण्यात आल्याचे दिसून येते. इराणने स्पष्ट केले आहे की, अमेरिकेच्या कारवायांना तितक्याच कठोर पद्धतीने उत्तर दिले जाईल.
जागतिक स्तरावर वाढती चिंता
या संघर्षामुळे जगभरात चिंता व्यक्त केली जात आहे:
- मोठ्या युद्धाची भीती
- ऊर्जा संकट
- आर्थिक अस्थिरता
- आंतरराष्ट्रीय सुरक्षेवर धोका
अनेक देशांनी संयम बाळगण्याचे आणि तातडीने युद्ध थांबवण्याचे आवाहन केले आहे.
Iran, Israel आणि United States यांच्यातील वाढता तणाव आता धोकादायक वळणावर पोहोचला आहे. Dimona वरील हल्ल्यानंतर परिस्थिती अधिकच चिघळली असून, पुढील काही दिवस अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत.
जागतिक समुदायाने हस्तक्षेप करून तणाव कमी करण्यासाठी प्रयत्न करणे गरजेचे असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. अन्यथा, हा संघर्ष व्यापक युद्धात परिवर्तित होण्याची भीती नाकारता येत नाही.
read also:https://ajinkyabharat.com/wit-summit-2026-narendra-modi-23-marchla-sadhnar-deshashi-dialogue/
