11 दिवसांत इराणची संरक्षण व्यवस्था उद्ध्वस्त

इराण

इराणचे धडाधड हल्ले, डोनाल्ड ट्रम्प यांचे मोठे विधान; युद्ध थांबणार की आणखी भडकणार?

मध्यपूर्वेत सुरू असलेला तणाव दिवसेंदिवस गंभीर होत चालला आहे. इराण आणि United States यांच्यातील संघर्ष आता जागतिक चिंतेचा विषय बनला आहे. या संघर्षात Israel देखील सक्रियपणे सहभागी असल्याने परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची बनली आहे. सुरुवातीला हे युद्ध केवळ काही देशांपुरते मर्यादित राहील असे मानले जात होते, मात्र आता त्याचे पडसाद संपूर्ण जगभर उमटत आहेत.

तेल आणि गॅस पुरवठ्यावरील संकट, आंतरराष्ट्रीय व्यापारातील अडथळे आणि वाढती महागाई यामुळे अनेक देश आर्थिक दबावाखाली आले आहेत. त्यामुळे हे युद्ध तात्काळ थांबवावे अशी मागणी जगभरातून होत आहे.

अमेरिकेचा निर्णय आणि युद्धाची ठिणगी

या संघर्षाची ठिणगी तेव्हा पडली, जेव्हा Donald Trump यांच्या आदेशानंतर अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर संयुक्त हवाई हल्ले केले. या कारवाईचा उद्देश इराणच्या लष्करी क्षमतेला कमजोर करणे आणि अणु कार्यक्रमावर नियंत्रण ठेवणे हा असल्याचे सांगितले गेले.

इस्रायलने त्या वेळी असा दावा केला होता की, जर त्यांनी आधी हल्ला केला नसता तर इराणकडून त्यांच्यावर मोठा हल्ला झाला असता. त्यामुळे ही कारवाई ‘प्रतिबंधात्मक’ असल्याचेही सांगण्यात आले. मात्र या हल्ल्यानंतर परिस्थिती अधिकच चिघळली आणि इराणने प्रतिहल्ले सुरू केले.

आखाती देशांमध्ये वाढलेले हल्ले

युद्ध सुरू झाल्यानंतर इराणने केवळ अमेरिका किंवा इस्रायललाच लक्ष्य केले नाही, तर आखाती प्रदेशातील काही महत्त्वाच्या ठिकाणांवरही हल्ले केल्याचा दावा केला जात आहे.

विशेषतः Dubai येथील विमानतळ परिसरावरही अनेक वेळा हल्ल्यांचे प्रयत्न झाल्याच्या बातम्या समोर आल्या आहेत. या घटनांमुळे आखाती देशांमध्ये तणावाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. युद्धाचा परिणाम केवळ लष्करी पातळीवर मर्यादित राहिलेला नाही. तर त्याचा थेट परिणाम जागतिक अर्थव्यवस्थेवर होत आहे.

तेल आणि गॅस संकट

मध्यपूर्वेतील संघर्षामुळे तेल आणि गॅस पुरवठ्याच्या मार्गांवरही परिणाम झाला आहे. विशेषतः Strait of Hormuz या सामुद्रधुनीचे महत्त्व प्रचंड आहे. जगातील मोठ्या प्रमाणातील तेल वाहतूक या मार्गाने होते. त्यामुळे या मार्गावर तणाव वाढल्याने अनेक देशांमध्ये इंधनाच्या किमती वाढल्या आहेत. यामुळे उद्योग, वाहतूक आणि ऊर्जा क्षेत्रावर मोठा परिणाम होत आहे.

ट्रम्प यांचा मोठा दावा

या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांनी एक मोठा दावा केला आहे. त्यांनी सांगितले की, अमेरिकन सैन्याच्या कारवाईमुळे इराणची संरक्षण व्यवस्था जवळजवळ उद्ध्वस्त झाली आहे.

ट्रम्प यांच्या मते, केवळ ११ दिवसांच्या लष्करी कारवाईत इराणची हवाई संरक्षण यंत्रणा मोठ्या प्रमाणात नष्ट करण्यात आली आहे. त्यांनी असेही म्हटले की, कारवाईच्या पहिल्या तीन तासांतच इराणचे हवाई दल गंभीरपणे कमजोर झाले.

ट्रम्प यांनी असा दावा केला की, इराणकडे आता प्रभावी रडार प्रणाली किंवा विमानविरोधी क्षमता उरलेली नाही.

होर्मुझ सामुद्रधुनीबाबत ट्रम्प यांचे विधान

ट्रम्प यांनी असेही म्हटले की, आता तेल कंपन्या कोणत्याही भीतीशिवाय Strait of Hormuz मार्गाचा वापर करू शकतात. त्यांच्या मते, इराणी नौदल आता या मार्गावर धोका निर्माण करण्याच्या स्थितीत नाही. त्यामुळे जागतिक तेल वाहतूक पुन्हा सुरळीत होऊ शकते. मात्र तज्ज्ञांच्या मते परिस्थिती अजूनही पूर्णपणे स्थिर झालेली नाही.

वास्तव परिस्थिती वेगळी?

ट्रम्प यांनी केलेल्या दाव्यांनंतरही युद्धभूमीवरील परिस्थिती वेगळी असल्याचे संकेत मिळत आहेत. कारण इराणकडून अजूनही विविध ठिकाणी हल्ले सुरू असल्याच्या बातम्या समोर येत आहेत.

काही अहवालांनुसार इराणने जहाजांवर आणि लष्करी तळांवर हल्ले करण्याचे प्रयत्न सुरू ठेवले आहेत. यामुळे ट्रम्प यांच्या दाव्यांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे.

अमेरिकेतही विरोध

या युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेमध्येही राजकीय वाद सुरू झाले आहेत. काही नागरिक आणि राजकीय विश्लेषकांनी इराणवर हल्ला करण्याचा निर्णय चुकीचा असल्याचे म्हटले आहे. त्यांच्या मते, या कारवाईमुळे परिस्थिती अधिकच बिघडली आहे आणि आता युद्धाचा परिणाम संपूर्ण जगाला भोगावा लागत आहे.

जागतिक पातळीवर युद्ध थांबवण्याची मागणी

सध्या अनेक देशांनी युद्ध तात्काळ थांबवण्याची मागणी केली आहे. संयुक्त राष्ट्रसंघासह विविध आंतरराष्ट्रीय संस्थांनी शांततेचे आवाहन केले आहे. तज्ज्ञांच्या मते, जर हा संघर्ष अधिक काळ चालू राहिला तर जागतिक अर्थव्यवस्थेला मोठा धक्का बसू शकतो.

भारतावरही परिणाम

मध्यपूर्वेतील तणावाचा परिणाम भारतावरही होत आहे. भारत मोठ्या प्रमाणात तेल आणि गॅस आयात करतो. त्यामुळे या पुरवठ्यावर परिणाम झाल्यास देशातील इंधन दर वाढण्याची शक्यता आहे. याचा थेट परिणाम उद्योग, वाहतूक आणि सर्वसामान्य नागरिकांच्या खर्चावर होऊ शकतो.

iran, अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यातील संघर्ष आता केवळ प्रादेशिक राहिलेला नाही. त्याचे परिणाम जागतिक स्तरावर जाणवू लागले आहेत. डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणची संरक्षण व्यवस्था उद्ध्वस्त झाल्याचा दावा केला असला तरी प्रत्यक्षात हल्ले अजूनही सुरू असल्याचे चित्र आहे.

म्हणूनच आता जगभरातून एकच मागणी केली जात आहे – हे युद्ध तात्काळ थांबवावे. कारण या संघर्षाचा फटका केवळ संबंधित देशांनाच नव्हे तर संपूर्ण जगाला बसत आहे.

read also:https://ajinkyabharat.com/gas-broken-industry-stopped-thousands-of-workers-protested/