जेईई अॅडव्हान्स्ड 2026 : अर्ज कधी सुरू होणार, परीक्षा कधी? पात्रता, शुल्क आणि संपूर्ण वेळापत्रक जाणून घ्या
देशातील अभियांत्रिकी शिक्षणासाठी सर्वात प्रतिष्ठित मानल्या जाणाऱ्या प्रवेश परीक्षांपैकी एक म्हणजे JEE Advanced. या परीक्षेद्वारे देशातील सर्वोच्च अभियांत्रिकी संस्थांमध्ये प्रवेश मिळतो. दरवर्षी लाखो विद्यार्थी या परीक्षेची तयारी करतात, कारण या परीक्षेत उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांना Indian Institutes of Technology (IIT) सारख्या प्रतिष्ठित संस्थांमध्ये शिक्षण घेण्याची संधी मिळते.
दरम्यान, Indian Institute of Technology Roorkee यांनी JEE Advanced 2026 या परीक्षेचं अधिकृत वेळापत्रक जाहीर केलं आहे. या वेळापत्रकानुसार परीक्षा 17 मे 2026 रोजी घेण्यात येणार आहे. ही परीक्षा एका दिवसात दोन सत्रांमध्ये आयोजित केली जाईल. यावर्षी प्रवेश प्रक्रियेत काही महत्त्वाचे बदलही करण्यात आले असून विद्यार्थ्यांसाठी अधिक संधी उपलब्ध होणार आहेत.
या लेखातून आपण अर्ज प्रक्रिया, परीक्षा वेळापत्रक, पात्रता निकष, शुल्क रचना, परीक्षा पद्धत आणि अॅडमिट कार्ड याबद्दल सविस्तर माहिती जाणून घेणार आहोत.
जेईई अॅडव्हान्स्ड 2026 परीक्षा कधी होणार?
अधिकृत माहितीनुसार JEE Advanced 2026 परीक्षा 17 मे 2026 रोजी आयोजित करण्यात येणार आहे. ही परीक्षा एकाच दिवशी दोन सत्रांमध्ये घेतली जाईल.
परीक्षेचे वेळापत्रक पुढीलप्रमाणे आहे:
पेपर 1: सकाळी 9 ते दुपारी 12
पेपर 2: दुपारी 2:30 ते संध्याकाळी 5:30
दोन्ही पेपर देणे सर्व उमेदवारांसाठी अनिवार्य आहे. जर एखाद्या विद्यार्थ्याने केवळ एकच पेपर दिला आणि दुसरा पेपर दिला नाही, तर त्या विद्यार्थ्याचा निकाल किंवा मेरिट लिस्टमध्ये समावेश केला जाणार नाही.
दोन्ही पेपरमध्ये भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि गणित या विषयांवरील प्रश्न विचारले जातात. या प्रश्नांची कठीणता आणि स्वरूप हे अभियांत्रिकी शिक्षणासाठी आवश्यक असलेल्या सखोल ज्ञानावर आधारित असते.
अर्ज प्रक्रिया कधी सुरू होणार?
परीक्षेच्या वेळापत्रकासोबतच अर्ज प्रक्रियेची तारीखही जाहीर करण्यात आली आहे.
नोंदणी प्रक्रिया:
अर्ज सुरू : 23 एप्रिल 2026
अर्जाची शेवटची तारीख : 2 मे 2026
तर परदेशी नागरिकांसाठी अर्ज प्रक्रिया थोडी आधी सुरू होणार आहे.
परदेशी उमेदवारांसाठी अर्ज सुरू : 6 एप्रिल 2026
सर्व अर्ज प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन पद्धतीने केली जाणार आहे. विद्यार्थ्यांनी अधिकृत वेबसाइटवर जाऊन अर्ज भरावा लागेल.
अर्ज भरताना विद्यार्थ्यांनी वैयक्तिक माहिती, शैक्षणिक माहिती, श्रेणी (Category) आणि आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करणे आवश्यक असते.
प्रवेश प्रक्रियेत यंदा मोठा बदल
यंदाच्या प्रवेश प्रक्रियेत एक महत्त्वाचा बदल करण्यात आला आहे. आतापर्यंत JEE अॅडव्हान्स्डच्या गुणांच्या आधारे मुख्यतः IIT मध्ये प्रवेश मिळत होता. मात्र आता विद्यार्थ्यांना आणखी एका प्रतिष्ठित संस्थेत प्रवेशाची संधी मिळणार आहे.
आता Indian Institute of Science Bangalore येथे देखील प्रवेशाची संधी उपलब्ध होणार आहे.
IISc ही देशातील सर्वोच्च संशोधन संस्था मानली जाते. त्यामुळे विद्यार्थ्यांसाठी अभियांत्रिकी आणि विज्ञान क्षेत्रात करिअर करण्यासाठी अधिक संधी निर्माण होणार आहेत.
JEE अॅडव्हान्स्ड परीक्षा कोण देऊ शकतं?
या परीक्षेसाठी सर्व विद्यार्थ्यांना थेट अर्ज करता येत नाही. त्यासाठी काही पात्रता निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
1. JEE Main मधील रँक
सर्वप्रथम विद्यार्थ्याने JEE Main परीक्षा दिलेली असावी. त्यामध्ये पेपर-1 मध्ये टॉप 2,50,000 रँकमध्ये आलेले विद्यार्थीच जेईई अॅडव्हान्स्डसाठी पात्र ठरतात.
2. प्रयत्नांची मर्यादा
उमेदवाराला ही परीक्षा सलग दोन वर्षांत जास्तीत जास्त दोन वेळाच देता येते.
3. शैक्षणिक पात्रता
विद्यार्थ्याने 2025 किंवा 2026 मध्ये प्रथमच 12वीची परीक्षा दिलेली असावी. तसेच 12वीमध्ये खालील विषय असणे आवश्यक आहे:
भौतिकशास्त्र (Physics)
रसायनशास्त्र (Chemistry)
गणित (Mathematics)
4. आधीच IIT मध्ये प्रवेश नसावा
ज्या विद्यार्थ्यांनी आधीच IIT मध्ये प्रवेश घेतलेला आहे, त्यांना जेईई अॅडव्हान्स्ड पुन्हा देण्याची परवानगी दिली जात नाही.
जेईई अॅडव्हान्स्ड 2026 साठी अर्ज शुल्क
अर्ज करताना विद्यार्थ्यांना नोंदणी शुल्क भरावे लागते. हे शुल्क श्रेणीनुसार वेगवेगळे आहे.
भारतीय नागरिकांसाठी शुल्क
सर्व महिला उमेदवार : 1600 रुपये
SC / ST / PwD उमेदवार : 1600 रुपये
इतर सर्व उमेदवार : 3200 रुपये
OCI / PIO (भारत) उमेदवार
महिला उमेदवार : 1600 रुपये
GEN-PwD उमेदवार : 1600 रुपये
GEN उमेदवार : 3200 रुपये
परदेशी नागरिकांसाठी शुल्क
SAARC देशांमध्ये राहणारे उमेदवार : 100 डॉलर
SAARC देशांबाहेरील उमेदवार : 200 डॉलर
परीक्षा कोणत्या पद्धतीने घेतली जाणार?
JEE Advanced परीक्षा पूर्णपणे कॉम्प्युटर आधारित टेस्ट (CBT) पद्धतीने घेतली जाते. म्हणजेच ही परीक्षा ऑनलाइन स्वरूपात असते. CBT पद्धतीत विद्यार्थ्यांना संगणकावर प्रश्न दिसतात आणि त्याच माध्यमातून उत्तर द्यावे लागते. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी ऑनलाइन परीक्षेचा सराव करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
विद्यार्थ्यांना परीक्षेच्या स्वरूपाची सवय व्हावी यासाठी अधिकृत वेबसाइटवर मॉक टेस्ट उपलब्ध करून देण्यात येतात. या मॉक टेस्टच्या मदतीने विद्यार्थ्यांना खालील गोष्टींचा सराव करता येतो:
ऑनलाइन प्रश्न सोडवण्याची पद्धत
वेळेचे व्यवस्थापन
परीक्षेतील प्रश्नांचे स्वरूप
अॅडमिट कार्ड कधी डाउनलोड करता येणार?
परीक्षेसाठी अॅडमिट कार्ड डाउनलोड करणे अनिवार्य असते. अधिकृत माहितीनुसार विद्यार्थ्यांना अॅडमिट कार्ड पुढील कालावधीत डाउनलोड करता येईल.
अॅडमिट कार्ड डाउनलोड तारीख:
11 मे ते 17 मे 2026
विद्यार्थ्यांनी अधिकृत वेबसाइटवर लॉगिन करून अॅडमिट कार्ड डाउनलोड करावे.
परीक्षा केंद्रावर जाताना खालील कागदपत्रे सोबत असणे आवश्यक आहे:
अॅडमिट कार्डची प्रिंटेड कॉपी
वैध ओळखपत्र (Valid ID)
महत्त्वाची बाब म्हणजे मोबाईलमधील अॅडमिट कार्डची सॉफ्ट कॉपी परीक्षा केंद्रावर स्वीकारली जाणार नाही.
परीक्षेची तयारी कशी करावी?
JEE Advanced ही अत्यंत स्पर्धात्मक परीक्षा आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी नियोजनबद्ध तयारी करणे आवश्यक आहे.
तयारी करताना खालील गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात:
संकल्पनांवर भर द्या – फक्त पाठांतर न करता संकल्पना समजून घ्या.
मॉक टेस्ट सोडवा – वेळेचे व्यवस्थापन सुधारण्यासाठी सराव करा.
मागील वर्षांचे प्रश्नपत्रिका अभ्यासा – प्रश्नांच्या स्वरूपाची कल्पना येते.
नियमित पुनरावलोकन करा – अभ्यास केलेल्या विषयांचा नियमित रिव्हिजन करा.
देशातील सर्वोच्च अभियांत्रिकी संस्थांमध्ये प्रवेश मिळवण्यासाठी JEE Advanced ही परीक्षा अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. यावर्षीची परीक्षा 17 मे 2026 रोजी होणार असून अर्ज प्रक्रिया 23 एप्रिलपासून सुरू होणार आहे.
यंदा प्रवेश प्रक्रियेत झालेल्या बदलामुळे विद्यार्थ्यांना IIT सोबतच IISc बेंगळुरू सारख्या प्रतिष्ठित संस्थेत शिक्षण घेण्याची संधी मिळणार आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांसाठी करिअरच्या अधिक संधी उपलब्ध होणार आहेत. तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी वेळापत्रक लक्षात ठेवून योग्य नियोजन केल्यास या स्पर्धात्मक परीक्षेत यश मिळवण्याची संधी वाढू शकते.
read also:https://ajinkyabharat.com/rohit-sharma-on-the-field-after-t20-victory-santapala/
