मोठी बातमी! चीनने अखेर मान्य केली भारताची ताकद; युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर परराष्ट्र मंत्र्यांचे मोठे वक्तव्य

मध्यपूर्वेत सध्या तणावपूर्ण परिस्थिती निर्माण झाली आहे. अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यात सुरू असलेल्या संघर्षामुळे संपूर्ण जगाचे लक्ष या भागाकडे लागले आहे. या युद्धाचा परिणाम केवळ संबंधित देशांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही, तर त्याचा प्रभाव जागतिक अर्थव्यवस्था, ऊर्जा पुरवठा आणि आंतरराष्ट्रीय राजकारणावरही पडत आहे.

याच पार्श्वभूमीवर चीनकडून भारताबाबत एक महत्त्वपूर्ण विधान करण्यात आले आहे. चीनचे परराष्ट्र मंत्री Wang Yi यांनी भारत-चीन संबंधांबाबत सकारात्मक संकेत देणारे वक्तव्य केले आहे. भारत आणि चीन यांनी एकमेकांना प्रतिस्पर्धी म्हणून न पाहता व्यापार आणि विकासासाठी भागीदार म्हणून पाहिले पाहिजे, असे त्यांनी स्पष्टपणे म्हटले आहे.

हे विधान बीजिंगमध्ये आयोजित National People’s Congress च्या अधिवेशनादरम्यान झालेल्या पत्रकार परिषदेत करण्यात आले. त्यामुळे भारत-चीन संबंधांच्या संदर्भात या वक्तव्याला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.

मध्यपूर्वेतील युद्धामुळे जागतिक तणाव

सध्या मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या संघर्षामुळे जागतिक पातळीवर मोठा तणाव निर्माण झाला आहे. विशेषतः United States, Israel आणि Iran यांच्यातील तणावामुळे परिस्थिती अधिक गंभीर बनली आहे.

या युद्धाचा परिणाम जागतिक तेल बाजारावरही होत असल्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. मध्यपूर्व हा जगातील सर्वात मोठा तेल उत्पादक प्रदेश मानला जातो. त्यामुळे या भागात तणाव वाढल्यास इंधनाच्या किमती वाढण्याची शक्यता निर्माण होते.

तज्ज्ञांच्या मते, जर हा संघर्ष दीर्घकाळ सुरू राहिला तर जगभरात ऊर्जा संकट निर्माण होऊ शकते. अशा परिस्थितीत भारत आणि चीनसारख्या मोठ्या अर्थव्यवस्थांवर त्याचा मोठा परिणाम होऊ शकतो.

चीनचे भारताबाबत सकारात्मक संकेत

या पार्श्वभूमीवर चीनचे परराष्ट्र मंत्री Wang Yi यांनी भारताबाबत केलेले विधान महत्त्वाचे मानले जात आहे. पत्रकार परिषदेत बोलताना त्यांनी सांगितले की भारत आणि चीन हे दोन्ही देश आशियातील महत्त्वाचे शेजारी आहेत. दोन्ही देशांमध्ये दीर्घकालीन सांस्कृतिक संबंध आहेत आणि अनेक सामायिक हितसंबंधही आहेत.

त्यांनी असेही सांगितले की भारत आणि चीन यांच्यातील संबंध केवळ दोन देशांपुरते मर्यादित नसून त्याचा परिणाम संपूर्ण आशिया आणि जागतिक राजकारणावर होतो.

प्रतिस्पर्धी नव्हे तर भागीदार बनण्याचे आवाहन

चीनच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी स्पष्टपणे म्हटले की भारत आणि चीन यांनी एकमेकांना प्रतिस्पर्धी म्हणून पाहणे योग्य नाही. त्यांच्या मते, दोन्ही देशांनी आर्थिक विकास, व्यापार आणि जागतिक समस्यांवर उपाय शोधण्यासाठी एकत्र काम केले पाहिजे. “भारत आणि चीन यांनी एकमेकांना धोका म्हणून पाहण्याऐवजी संधी म्हणून पाहिले पाहिजे,” असे ते म्हणाले.

ग्लोबल साऊथमधील महत्त्वाचे देश

यावेळी त्यांनी भारत आणि चीन हे दोन्ही देश तथाकथित Global South मधील प्रमुख देश असल्याचेही नमूद केले. ग्लोबल साऊथमध्ये आशिया, आफ्रिका आणि लॅटिन अमेरिकेतील विकसनशील देशांचा समावेश होतो. या देशांच्या विकासासाठी भारत आणि चीन यांची भूमिका महत्त्वाची मानली जाते. वांग यी यांच्या मते, या दोन देशांनी सहकार्य केल्यास विकसनशील देशांना मोठा फायदा होऊ शकतो.

संघर्षाचा आशियावर परिणाम होऊ शकतो

वांग यी यांनी यावेळी सावधगिरीचा इशाराही दिला. भारत आणि चीन यांच्यातील संघर्ष किंवा स्पर्धा वाढल्यास त्याचा परिणाम संपूर्ण आशियाच्या विकासावर होऊ शकतो, असे त्यांनी म्हटले.

त्यांच्या मते, आशिया हा सध्या जगातील सर्वात वेगाने वाढणारा आर्थिक प्रदेश आहे. अशा परिस्थितीत दोन मोठ्या अर्थव्यवस्थांमधील तणावामुळे विकासावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

मोदी आणि शी जिनपिंग यांची भेट

गेल्या वर्षी भारताचे पंतप्रधान Narendra Modi आणि चीनचे राष्ट्रपती Xi Jinping यांची महत्त्वपूर्ण भेट झाली होती. या भेटीत दोन्ही देशांमधील संबंध सुधारण्याबाबत चर्चा झाली होती. तसेच सीमावादासह अनेक महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर संवाद साधण्यात आला होता. चीनच्या मते, या भेटीनंतर दोन्ही देशांमधील संवाद अधिक सकारात्मक दिशेने सुरू झाला आहे.

भारत-चीन व्यापाराची वाढ

भारत आणि चीन यांच्यातील व्यापार गेल्या काही वर्षांत मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. चीन हा भारताचा सर्वात मोठ्या व्यापार भागीदारांपैकी एक आहे. अनेक क्षेत्रांमध्ये दोन्ही देशांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर आयात-निर्यात होते. तंत्रज्ञान, औद्योगिक उत्पादन, औषधनिर्मिती आणि इलेक्ट्रॉनिक्स यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये व्यापार वाढताना दिसत आहे.

सीमावादाची पार्श्वभूमी

तथापि भारत आणि चीन यांच्यातील संबंध नेहमीच सुरळीत राहिलेले नाहीत. दोन्ही देशांमध्ये दीर्घकालीन सीमावाद आहे.

विशेषतः Ladakh आणि Arunachal Pradesh या भागांमध्ये तणाव निर्माण होत असल्याचे अनेकदा पाहायला मिळाले आहे. मात्र अलीकडील काळात दोन्ही देशांनी संवादाच्या माध्यमातून परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्याचा प्रयत्न केला आहे.

युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर भारताची भूमिका

मध्यपूर्वेतील संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर भारताने संतुलित भूमिका घेतली आहे. भारताने नेहमीच संवाद आणि शांततेच्या मार्गाचा पुरस्कार केला आहे. तसेच सर्व देशांनी तणाव कमी करण्यासाठी प्रयत्न करावेत असे आवाहनही भारताकडून करण्यात आले आहे.

जागतिक राजकारणातील बदल

सध्या जागतिक राजकारणात मोठे बदल होत आहेत. अमेरिका, चीन, रशिया आणि युरोपियन देश यांच्यातील संबंधांमध्ये सतत चढ-उतार पाहायला मिळत आहेत. या परिस्थितीत भारत आणि चीनसारख्या देशांची भूमिका अधिक महत्त्वाची बनली आहे.

आशियासाठी सहकार्य गरजेचे

तज्ज्ञांच्या मते, भारत आणि चीन यांच्यातील सहकार्यामुळे आशियाचा आर्थिक विकास अधिक वेगाने होऊ शकतो. दोन्ही देशांची लोकसंख्या मोठी असून त्यांची अर्थव्यवस्था जलद गतीने वाढत आहे. त्यामुळे या दोन देशांनी सहकार्य केल्यास जागतिक अर्थव्यवस्थेलाही चालना मिळू शकते.

मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या युद्धामुळे जागतिक राजकारणात मोठे बदल घडत आहेत. अशा परिस्थितीत चीनकडून भारताबाबत केलेले सकारात्मक विधान महत्त्वाचे मानले जात आहे. चीनचे परराष्ट्र मंत्री Wang Yi यांनी भारताला प्रतिस्पर्धी नव्हे तर भागीदार म्हणून पाहण्याचे आवाहन केले आहे.

यामुळे भविष्यात भारत आणि चीन यांच्यातील संबंध सुधारण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. मात्र सीमावाद आणि इतर मतभेद लक्षात घेता या संबंधांची दिशा पुढील काळात कशी राहते हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

read also:https://ajinkyabharat.com/t20-world-cup-finaleast-team-indiat-khalbal/