2 लाखांपर्यंत शेतकरी कर्जमाफी जाहीर; कोणते शेतकरी पात्र? नवीन योजनेचे निकष काय?
राज्याच्या अर्थसंकल्पात शेतकऱ्यांसाठी मोठी घोषणा करण्यात आली आहे. मुख्यमंत्री Devendra Fadnavis यांनी दोन लाख रुपयांपर्यंत शेतकरी कर्जमाफी जाहीर केली आहे. पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमाफी योजना राबविण्यात येणार असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे. या निर्णयामुळे राज्यातील लाखो शेतकऱ्यांना दिलासा मिळण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे. मात्र या योजनेसाठी कोणते शेतकरी पात्र ठरणार याबाबत अद्याप निकष जाहीर होण्याची प्रतीक्षा आहे.
30 सप्टेंबर 2025 पर्यंत थकीत कर्ज असलेल्यांना लाभ
नवीन कर्जमाफी योजनेनुसार 30 सप्टेंबर 2025 पर्यंत पीक कर्ज थकीत असलेल्या शेतकऱ्यांना दोन लाख रुपयांपर्यंत कर्जमाफी मिळण्याची शक्यता आहे. म्हणजेच ज्या शेतकऱ्यांचे पीक कर्ज या तारखेपर्यंत थकीत आहे, ते या योजनेसाठी पात्र ठरू शकतात. बँकांच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांची माहिती संकलित करण्याचे काम सुरू करण्यात आले आहे.
यासाठी शासनाने एक विशेष पोर्टल तयार केले असून त्यावर बँकांकडून शेतकऱ्यांची माहिती अपलोड केली जात आहे. गेल्या तीन महिन्यांपासून या माहिती संकलनाची प्रक्रिया सुरू असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांनाही लाभ
या योजनेत फक्त थकीत कर्जदार शेतकऱ्यांनाच नाही तर नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांनाही प्रोत्साहन देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना 50 हजार रुपयांपर्यंत प्रोत्साहनपर लाभ देण्याची घोषणा करण्यात आली आहे.
राज्यातील शेतकऱ्यांना कर्जफेड करण्यासाठी प्रोत्साहन मिळावे आणि शेती अर्थव्यवस्था मजबूत व्हावी हा या निर्णयामागील उद्देश असल्याचे सरकारकडून सांगण्यात आले आहे. कृषी क्षेत्रातील आर्थिक शिस्त वाढवण्याचाही या योजनेचा प्रयत्न असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे.
सांगली जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना मोठा लाभ मिळण्याची शक्यता
मिळालेल्या माहितीनुसार, Sangli district मधील सुमारे 2 लाख 10 हजार शेतकऱ्यांना या योजनेचा लाभ मिळू शकतो. जिल्ह्यात पीक कर्ज वितरणात जिल्हा बँकेचा मोठा वाटा आहे.
सांगली जिल्हा बँकेच्या आकडेवारीनुसार, 30 सप्टेंबर 2025 पर्यंत सुमारे 61 हजार 761 शेतकरी कर्ज थकीत असल्याचे सांगितले जात आहे. या शेतकऱ्यांची थकबाकी जवळपास एक हजार कोटी 24 लाख रुपयांपर्यंत असल्याचा अंदाज आहे.
तर जिल्ह्यातील नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांची संख्या सुमारे एक लाख 47 हजार इतकी आहे. एकूण जिल्ह्यातील दोन लाख दहा हजार शेतकऱ्यांना सुमारे 1200 कोटी रुपयांची कर्जमाफी मिळू शकते, असा प्राथमिक अंदाज व्यक्त केला जात आहे.
शेतकऱ्यांच्या प्रतिक्रिया; सातबारा कोरा करण्याची मागणी
दुसरीकडे काही शेतकऱ्यांनी या कर्जमाफी योजनेवर नाराजी व्यक्त केली आहे. Dharashiv district मधील ग्रामीण भागात “सातबारा कोरा करा” अशी मागणी जोर धरू लागली आहे.
अनेक शेतकऱ्यांचे म्हणणे आहे की, ते जुने कर्ज फेडण्यासाठी नवीन कर्ज घेतात. अशा शेतकऱ्यांना चालू बाकीदार म्हणून नोंदवले जाते आणि कर्जमाफी योजनेचा लाभ मिळत नाही. त्यामुळे अनेक शेतकरी या योजनेपासून वंचित राहण्याची भीती व्यक्त करत आहेत.
चालू बाकीदार शेतकऱ्यांची अडचण
राज्यात मोठ्या प्रमाणावर शेतकरी ‘चालू बाकीदार’ या श्रेणीत येतात. म्हणजेच त्यांनी आधीचे कर्ज फेडण्यासाठी नवीन कर्ज घेतलेले असते. अशा शेतकऱ्यांना कर्जमाफी योजनेतून वगळले जाण्याची शक्यता असल्याने नाराजी वाढत आहे.
ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांचे म्हणणे आहे की, फक्त थकीत कर्जदारांनाच मदत देणे योग्य नाही. सर्व शेतकऱ्यांचे सातबारा कोरे करून संपूर्ण कर्जमाफी जाहीर करावी, अशी मागणी जोर धरत आहे.
शेतकऱ्यांची आंदोलनाची भूमिका
कर्जमाफीच्या निकषांबाबत स्पष्टता न आल्यास आंदोलनाचा इशारा देण्यात आला आहे. शेतकरी संघटनांनी सरकारला अल्टिमेटम दिला असून सर्व शेतकऱ्यांना न्याय मिळाला पाहिजे, अशी मागणी करण्यात आली आहे. काही भागात शेतकऱ्यांनी “सातबारा कोरा करा” या मागणीसाठी मोर्चे काढण्याची तयारी सुरू केल्याची माहिती समोर येत आहे.
योजनेचे संभाव्य फायदे
सरकारच्या मते या कर्जमाफीमुळे कृषी क्षेत्राला चालना मिळेल. शेतकऱ्यांचा आर्थिक ताण कमी होईल आणि शेती उत्पादन वाढण्यास मदत होईल. तसेच ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळकटी मिळेल, असा दावा करण्यात येत आहे.
कर्जमाफीमुळे शेतकऱ्यांना नवीन कर्ज मिळण्यास मदत होऊ शकते. शेतीसाठी आवश्यक साधने, बियाणे आणि तंत्रज्ञान वापरणे सोपे होईल, असे मत तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.
विरोधकांची भूमिका
विरोधकांनी मात्र या योजनेवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. त्यांच्या मते, फक्त कर्जमाफी हा शेतकऱ्यांच्या समस्येचा कायमस्वरूपी उपाय नाही.
Sanjay Raut यांनी यापूर्वीही शेतकऱ्यांना हमीभाव देण्याची मागणी केली होती. शेतकऱ्यांच्या उत्पादनाला योग्य बाजारभाव मिळाला पाहिजे, असे त्यांचे मत आहे.
पुढे काय होणार?
कर्जमाफी योजनेचे अंतिम निकष लवकरच जाहीर होण्याची शक्यता आहे. बँका आणि सरकारी यंत्रणा शेतकऱ्यांची माहिती संकलित करत आहेत. शेतकऱ्यांनी आपल्या कागदपत्रांची पूर्तता करून ठेवावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे. योजनेचा लाभ मिळण्यासाठी शासनाने जाहीर केलेल्या अटींचे पालन करणे आवश्यक राहणार आहे.
दोन लाख रुपयांपर्यंतची कर्जमाफी ही राज्य सरकारची मोठी घोषणा मानली जात आहे. मात्र या योजनेचा खरा लाभ कोणत्या शेतकऱ्यांना मिळणार याबाबत स्पष्टता येणे बाकी आहे. शेतकरी संघटनांच्या मागण्या आणि सरकारची अंमलबजावणी यावर पुढील चित्र अवलंबून राहणार आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/americas-big-attack-irans-warship-budali/
