रात्री झोपण्यापूर्वी हळदीच्या दुधात ‘हा’ पदार्थ मिसळून प्या; आरोग्यासाठी ठरू शकते वरदान

रात्री झोपण्यापूर्वी एक ग्लास कोमट हळदीचे दूध पिणे ही भारतीय परंपरेतील आरोग्यदायी सवय मानली जाते. प्राचीन काळापासून हळदीचे दूध नैसर्गिक औषध म्हणून वापरले जात आहे. सर्दी, खोकला, अंगदुखी आणि प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी या पेयाचा वापर केला जातो. विशेष म्हणजे, हळदीमध्ये असलेले औषधी गुणधर्म योग्य प्रकारे मिळण्यासाठी ते योग्य पद्धतीने तयार करणे खूप महत्त्वाचे आहे.

हळदीमध्ये अँटीऑक्सिडंट, अँटी-इन्फ्लेमेटरी आणि अँटीबॅक्टेरियल गुणधर्म आढळतात. त्यामुळे शरीरातील जळजळ कमी होण्यास मदत होते. तसेच रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करण्यासाठी हळदीचे दूध फायदेशीर मानले जाते. परंतु अनेक लोक हळदीचे दूध घेतात, मात्र त्यात आवश्यक असलेले पूरक घटक न घातल्यामुळे अपेक्षित फायदा मिळत नाही, असे आरोग्य तज्ज्ञांचे मत आहे.

हळदीचे दूध योग्य प्रकारे कसे तयार करावे?

आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, हळदीच्या दुधाचा पूर्ण फायदा मिळवण्यासाठी त्यात एक छोटा पण महत्त्वाचा पदार्थ मिसळणे गरजेचे आहे. तो पदार्थ म्हणजे काळी मिरी. एक ग्लास कोमट दुधात अर्धा चमचा हळद आणि चिमूटभर ताजी दळलेली काळी मिरी मिसळल्यास त्याचा परिणाम अनेक पटीने वाढतो.

हळदीतील मुख्य घटक कर्क्युमिन (Curcumin) शरीरासाठी अत्यंत फायदेशीर आहे. मात्र कर्क्युमिन हा घटक चरबीमध्ये विरघळणारा असल्यामुळे तो दुधातील निरोगी चरबीसोबत अधिक चांगल्या प्रकारे शोषला जातो. काळी मिरीमध्ये असलेले पायपेरिन (Piperine) हे तत्त्व कर्क्युमिनचे शोषण वाढवण्यास मदत करते.

काळी मिरी का आवश्यक आहे?

संशोधनानुसार, केवळ हळद आणि दूध घेतल्यास शरीराला कर्क्युमिनचा पूर्ण फायदा मिळत नाही. मात्र हळदीसोबत काळी मिरी घेतल्यास कर्क्युमिनचे शोषण जवळपास 20 पट वाढू शकते. त्यामुळे सांधेदुखी, स्नायूदुखी आणि शरीरातील जळजळ कमी होण्यास मदत होते.

अनेक लोक हळदीचे दूध घेतात पण त्यात काळी मिरी घालत नाहीत. त्यामुळे त्यांना अपेक्षित आरोग्य लाभ मिळत नाही. त्यामुळे तज्ज्ञ नेहमी हळद आणि काळी मिरी एकत्र घेण्याचा सल्ला देतात.

मध किंवा तूपही उपयुक्त

हळदीच्या दुधाची चव सुधारण्यासाठी थोडे मध घालता येते. मात्र उकळत्या दुधात थेट मध टाकू नये. दूध थोडे थंड झाल्यानंतरच मध मिसळावा. अन्यथा मधातील पोषक घटक नष्ट होऊ शकतात.

आयुर्वेदानुसार हळदीसोबत थोडे तूप घातल्यास फायदे वाढू शकतात. तूप शरीरातील पोषक घटक शोषण्यास मदत करते. त्यामुळे हळदीच्या दुधाचा परिणाम अधिक प्रभावी होतो.

रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यासाठी उपयुक्त

हळदीचे दूध नियमित घेतल्यास शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती सुधारते. सर्दी, खोकला, घसा खवखवणे यांसारख्या त्रासांमध्ये हळदीचे कोमट दूध फायदेशीर ठरते.

विशेषतः बदलत्या हवामानात हळदीचे दूध आरोग्यासाठी संरक्षण कवचासारखे काम करते. त्यामुळे अनेक कुटुंबांमध्ये झोपण्यापूर्वी हळदीचे दूध पिण्याची सवय आहे.

सांधेदुखी आणि स्नायूंच्या समस्यांवर फायदा

ज्यांना सांधेदुखी किंवा स्नायूंच्या कडकपणाची समस्या आहे, त्यांच्यासाठी हळदीचे दूध विशेष फायदेशीर मानले जाते. हळदीतील दाहशामक गुणधर्म शरीरातील सूज कमी करण्यास मदत करतात.

व्यायामानंतर किंवा शारीरिक श्रम झाल्यानंतर हळदीचे दूध घेतल्यास शरीराला आराम मिळतो. त्यामुळे शरीर पुनर्प्राप्ती प्रक्रिया जलद होते.

त्वचेसाठीही फायदेशीर

हळदीचे दूध त्वचेची चमक वाढवण्यास मदत करते. शरीरातील विषारी पदार्थ बाहेर टाकण्यास हळद मदत करते. त्यामुळे त्वचा निरोगी आणि तेजस्वी दिसते.

अनेक लोक नैसर्गिक सौंदर्यासाठी हळदीच्या दुधाचा वापर करतात. विशेषतः चेहऱ्यावरील मुरुमे आणि त्वचेवरील सूज कमी करण्यासाठी याचा उपयोग होतो.

झोपेची गुणवत्ता सुधारते

रात्री झोपण्यापूर्वी हळदीचे दूध घेतल्यास शरीर रिलॅक्स होते. त्यामुळे चांगली झोप लागण्यास मदत होते. तणाव आणि मानसिक थकवा कमी करण्यासाठीही हे उपयुक्त ठरते.

वजन नियंत्रणासाठी मदत

काही अभ्यासानुसार हळदीचे दूध चयापचय क्रिया सुधारण्यास मदत करू शकते. त्यामुळे वजन नियंत्रणासाठी देखील हळदीच्या दुधाचा वापर केला जातो.

योग्य प्रमाण किती असावे?

आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, एका ग्लास कोमट दुधात अर्धा ते एक चमचा हळद पुरेशी असते. जास्त प्रमाणात हळद घेतल्यास पोटात जळजळ किंवा इतर त्रास होऊ शकतो.

त्यामुळे नियमित पण मर्यादित प्रमाणात हळदीचे दूध घेणे फायदेशीर मानले जाते. कोणत्याही प्रकारची आरोग्य समस्या असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

हळदीचे दूध हे पारंपरिक आणि प्रभावी घरगुती पेय आहे. योग्य पद्धतीने तयार केलेले हळदीचे दूध शरीरासाठी वरदान ठरू शकते. हळद आणि काळी मिरी यांचे मिश्रण प्रतिकारशक्ती वाढवण्यास मदत करते. त्यामुळे रात्री झोपण्यापूर्वी कोमट हळदीचे दूध पिण्याची सवय लावल्यास आरोग्य सुधारण्यास मदत होऊ शकते.

read also:https://ajinkyabharat.com/holi-gift-for-epfo-members-possibility-of-interest-rate-increase/