आलेगाव प्रभा प्रकाश कॉन्व्हेंटमध्ये संस्कृती आणि पर्यावरणाचा संगम; ‘इको-फ्रेंडली’ होळी आणि ‘सशस्त्र सेना ध्वज दिन’ निधी संकलन उपक्रम उत्साहात संपन्न

“माझी शाळा, सुंदर शाळा” या उपक्रमात सलग दोन वर्षे जिल्हा तसेच विभाग पातळीवर आपला ठसा उमटवणाऱ्या आलेगाव येथील प्रभा प्रकाश कॉन्व्हेंटमध्ये यंदाची होळी सामाजिक भान, पर्यावरण जाणीव आणि राष्ट्रीय कर्तव्यभावना यांचा सुंदर संगम साधत उत्साहात साजरी करण्यात आली. भारतीय संस्कृतीचे जतन आणि पर्यावरण संरक्षण या दुहेरी उद्देशाने आयोजित या उपक्रमात विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षकवृंदांनी मोठ्या उत्साहाने सहभाग घेतला.

भक्तिमय वातावरणात राधा-कृष्ण पूजनाने प्रारंभ

कार्यक्रमाची सुरुवात राधा-कृष्ण यांच्या प्रतिकात्मक मूर्तीचे पूजन करून करण्यात आली. फुलांची आरास, मंत्रोच्चार आणि भक्तिगीतांनी संपूर्ण परिसरात आध्यात्मिक वातावरण निर्माण झाले होते. विद्यार्थ्यांनी पारंपरिक वेशभूषेत सहभाग घेतल्याने कार्यक्रमाला सांस्कृतिक रंगत प्राप्त झाली. होळी हा केवळ रंगांचा नव्हे, तर भक्ती, प्रेम आणि ऐक्याचा सण असल्याचा संदेश यावेळी देण्यात आला.

‘ड्राय होळी’चा संदेश; पाणी बचतीची जाणीव

पाण्याची टंचाई आणि हवामान बदलाच्या पार्श्वभूमीवर शाळेने ‘पाणी वाचवा, निसर्ग वाचवा’ हा संदेश देत संपूर्णपणे पाणीविरहित (ड्राय होळी) साजरी केली. विद्यार्थ्यांनी पाण्याचा अपव्यय टाळत नैसर्गिक रंगांची उधळण केली. बाजारातील रासायनिक रंगांना फाटा देत पळसाच्या फुलांपासून तयार केलेल्या रंगांचा वापर करण्यात आला. या नैसर्गिक रंगांमुळे त्वचा आणि पर्यावरणाचे नुकसान टळते, याची माहितीही विद्यार्थ्यांना देण्यात आली.

या उपक्रमातून पर्यावरणपूरक सण साजरा करण्याची जाणीव विद्यार्थ्यांच्या मनात रुजवण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. पालकांनीही या निर्णयाचे स्वागत करत मुलांना घरातही ‘इको-फ्रेंडली’ होळी साजरी करण्यास प्रोत्साहित केले.

बंजारा संस्कृतीचे सादरीकरण

महाराष्ट्राच्या लोकसंस्कृतीची ओळख करून देण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी बंजारा समाजातील पारंपरिक होळी नृत्य सादर केले. पारंपरिक पोशाख, ढोल-ताशांचा ताल आणि उत्साही सादरीकरणामुळे उपस्थितांनी टाळ्यांच्या कडकडाटात दाद दिली. लोककलेच्या माध्यमातून सांस्कृतिक वैविध्य जपण्याचा संदेश यावेळी देण्यात आला.

‘चकोळ्या’ कार्यशाळेतून परंपरेचे पुनरुज्जीवन

होलिका दहनासाठी झाडांची कत्तल न करता शेणापासून तयार करण्यात येणाऱ्या ‘चकोळ्या’ (गौऱ्या) वापरण्याची परंपरा पुन्हा जिवंत करण्यासाठी शाळेत विशेष कार्यशाळा आयोजित करण्यात आली. विद्यार्थ्यांनी उत्साहाने विविध आकारांच्या चकोळ्या तयार केल्या. या कार्यशाळेतून पर्यावरण संवर्धनाबरोबरच ग्रामीण परंपरेची ओळख नव्या पिढीपर्यंत पोहोचवण्यात आली.

शेणाच्या चकोळ्यांचा वापर केल्याने झाडांची तोड टळते, तसेच पर्यावरणाचे रक्षण होते, हा संदेश विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष कृतीतून देण्यात आला. पारंपरिक ज्ञान आणि आधुनिक पर्यावरण जाणीव यांचा संगम या उपक्रमातून साधला गेला.

‘सशस्त्र सेना ध्वज दिन’ निधी संकलन उपक्रम

होळीच्या आनंदासोबतच देशाच्या सुरक्षेसाठी लढणाऱ्या सैनिकांप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी शाळेत ‘सशस्त्र सेना ध्वज दिन’ निधी संकलन उपक्रम राबविण्यात आला. शासनाच्या या मोहिमेत पालकांनाही सहभागी करून घेण्यात आले. विद्यार्थ्यांनी स्वेच्छेने देणगी देत सैनिकांच्या कल्याणासाठी आपला हातभार लावला.

या निधीचा उपयोग शहीद जवानांच्या कुटुंबीयांना मदत, जखमी सैनिकांचे पुनर्वसन आणि त्यांच्या कल्याणासाठी केला जातो, याची माहिती विद्यार्थ्यांना देण्यात आली. या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये देशप्रेम, कृतज्ञता आणि सामाजिक बांधिलकीची भावना अधिक दृढ झाली.

प्रशासनाचे मार्गदर्शन व सहकार्य

हा संपूर्ण कार्यक्रम पातूर पंचायत समितीचे गटशिक्षणाधिकारी श्री. प्रवीण डाबेराव, आलेगाव केंद्राचे केंद्रप्रमुख श्री. निवास चव्हाण, विशेष साधनव्यक्ती श्री. कटरे तसेच शाळेचे अध्यक्ष श्री. अक्षयजी जैन यांच्या मार्गदर्शनाखाली पार पडला.

मुख्याध्यापक श्री. महावीर जैन यांच्या नेतृत्वाखाली सर्व शिक्षक आणि शिक्षकेत्तर कर्मचाऱ्यांनी कार्यक्रमाच्या यशासाठी अथक परिश्रम घेतले. विद्यार्थ्यांच्या सहभागामुळे आणि पालकांच्या सहकार्यामुळे उपक्रमाला अधिकच यश प्राप्त झाले.

सामाजिक जाणीवेचा आदर्श

प्रभा प्रकाश कॉन्व्हेंटने साजरी केलेली ही होळी केवळ रंगांची उधळण नव्हती, तर पर्यावरण संरक्षण, संस्कृती जतन आणि राष्ट्रीय कर्तव्यभावना यांचा समन्वय साधणारा आदर्श उपक्रम ठरला. सण साजरा करतानाही समाजाप्रती असलेली जबाबदारी विसरू नये, हा मोलाचा संदेश या कार्यक्रमातून देण्यात आला.

शाळेच्या या स्तुत्य उपक्रमाचे सर्वत्र कौतुक होत असून, इतर शैक्षणिक संस्थांसाठीही हा एक अनुकरणीय आदर्श ठरत आहे. संस्कृती, पर्यावरण आणि देशप्रेम यांचा संगम घडवणाऱ्या या कार्यक्रमाने आलेगाव परिसरात सकारात्मक ऊर्जा निर्माण केली आहे.