‘मी CBI अधिकारी बोलतोय…’ म्हणत ११ कोटींची फसवणूक; पुणे सायबर पोलिसांची मोठी कारवाई

राज्यासह देशभरात सायबर गुन्ह्यांचे प्रमाण झपाट्याने वाढत असताना पुण्यात घडलेली एक धक्कादायक घटना समोर आली आहे. ‘मी CBI अधिकारी बोलतोय… तुम्हाला डिजिटल अरेस्ट करण्यात येणार आहे’ अशी भीती दाखवत एका ज्येष्ठ नागरिकाची तब्बल १० कोटी ७४ लाख रुपयांची फसवणूक करण्यात आल्याचे उघड झाले. या प्रकरणी पुणे सायबर गुन्हे शाखेने दोन तरुणांना अटक करत मोठे यश मिळवले आहे.

डिजिटल अरेस्टची भीती दाखवून जाळे

सायबर गुन्हेगारांनी स्वत:ला केंद्रीय तपास संस्थेचे अधिकारी असल्याचे सांगितले. संबंधित ज्येष्ठ नागरिकांना फोन करून त्यांच्या नावावर आर्थिक गैरव्यवहाराचे प्रकरण असल्याचा बनाव रचण्यात आला. “तुमच्यावर गुन्हा दाखल होणार आहे, तुम्हाला डिजिटल अरेस्ट करण्यात येईल, कुटुंबीयांनाही अटक होऊ शकते,” अशी भीती दाखवत त्यांनी संभ्रम निर्माण केला.

सायबर गुन्हेगारांचा हा प्रकार अत्यंत नियोजनबद्ध होता. सतत संपर्कात राहून त्यांनी संबंधित नागरिकांवर मानसिक दबाव आणला. चौकशी सुरू असल्याचे भासवून तातडीने ‘सुरक्षा तपासणी’साठी विशिष्ट बँक खात्यांमध्ये रक्कम जमा करण्याचे सांगण्यात आले. भीती आणि गोंधळाच्या परिस्थितीत ज्येष्ठ नागरिकांनी १० कोटी ७४ लाख रुपये आरोपींनी दिलेल्या खात्यांमध्ये वर्ग केले.

फसवणुकीची जाणीव आणि पोलिसांत तक्रार

काही दिवसांनी संपर्क तुटल्यानंतर आणि परिस्थिती संशयास्पद वाटू लागल्यानंतर संबंधित ज्येष्ठ नागरिकांना आपली फसवणूक झाल्याची जाणीव झाली. त्यांनी तातडीने शिवाजीनगर येथील सायबर पोलीस ठाण्यात धाव घेत तक्रार नोंदवली. इतक्या मोठ्या रकमेची फसवणूक झाल्याने CBI पोलिसांनीही या प्रकरणाला प्राधान्य दिले.

तपासाचा धागा एटीएममधून

तपासादरम्यान आरोपींनी जमा झालेल्या रकमेपैकी काही रक्कम एटीएममधून काढल्याची माहिती पोलिसांना मिळाली. हा तपासातील महत्त्वाचा टप्पा ठरला. संबंधित एटीएम केंद्रांतील सीसीटीव्ही फुटेज तपासण्यात आले. फुटेजच्या आधारे आरोपींची ओळख पटवण्यात यश आले.

यानंतर सायबर गुन्हे शाखेने सापळा रचत हर्षद सुभाष धंतोले (वय २३) आणि समर्थ देशमुख (वय २४) या दोघांना अटक केली. दोघांकडून प्राथमिक चौकशीत काही महत्त्वाची माहिती समोर आली असून, या प्रकरणात आणखी कोणी सहभागी आहे का, याचाही तपास सुरू आहे.

सायबर गुन्ह्यांचे वाढते प्रमाण

गेल्या काही वर्षांत ‘डिजिटल अरेस्ट’, ‘केवायसी अपडेट’, ‘लॉटरी लागली’, ‘पार्सल अडकलं’ अशा विविध बहाण्यांनी फसवणुकीचे प्रकार वाढले आहेत. विशेषतः ज्येष्ठ नागरिकांना लक्ष्य केले जात आहे. अधिकृत संस्थांचे नाव वापरून, बनावट आयडी दाखवून आणि व्हिडीओ कॉलद्वारे चौकशीचे नाटक करून लोकांना जाळ्यात ओढले जाते.

सायबर गुन्हेगारांची कार्यपद्धती अत्यंत तांत्रिक आणि संगणकीय ज्ञानावर आधारित असल्याने त्यांना पकडणे पोलिसांसाठी मोठे आव्हान ठरते. बहुतेक वेळा पैसे विविध खात्यांतून फिरवले जातात, क्रिप्टोकरन्सीचा वापर केला जातो किंवा बनावट कागदपत्रे वापरली जातात. त्यामुळे तपास गुंतागुंतीचा होतो.

पुणे पोलिसांचे मोठे यश

या प्रकरणात आरोपींना अल्पावधीत अटक करण्यात आल्याने पुणे सायबर पोलिसांचे कौतुक होत आहे. एटीएम फुटेजच्या आधारे संशयितांपर्यंत पोहोचणे आणि त्यांना ताब्यात घेणे हे तपासातील निर्णायक पाऊल ठरले. इतक्या मोठ्या रकमेच्या फसवणुकीत आरोपींना पकडणे हे पोलिसांसाठी मोठे यश मानले जात आहे.

नागरिकांनी काय काळजी घ्यावी?

पोलिसांनी नागरिकांना काही महत्त्वाच्या सूचना केल्या आहेत:

• कोणतीही केंद्रीय तपास संस्था किंवा पोलिस फोनवर ‘डिजिटल अरेस्ट’ करत नाहीत.

• फोनवर धमकी देत पैसे मागितले तर तत्काळ कॉल कट करावा.

• अनोळखी खात्यांमध्ये पैसे वर्ग करू नयेत.

• शंका आल्यास जवळच्या सायबर पोलीस ठाण्यात किंवा अधिकृत हेल्पलाइनवर संपर्क साधावा.

• कुटुंबीयांशी चर्चा न करता मोठे आर्थिक व्यवहार करू नयेत.

पुढील तपास सुरू

एकूणच, ‘डिजिटल अरेस्ट’च्या नावाखाली झालेली ११ कोटींची ही फसवणूक नागरिकांसाठी धोक्याची घंटा ठरली आहे. तंत्रज्ञानाचा वाढता वापर जितका सोयीस्कर, तितकाच तो धोकादायकही ठरू शकतो, हे या घटनेतून अधोरेखित झाले आहे. जागरूकता आणि सावधगिरी हाच सायबर गुन्ह्यांपासून बचावाचा प्रभावी मार्ग असल्याचे पुन्हा एकदा स्पष्ट झाले आहे.

read also:https://ajinkyabharat.com/%e0%a4%87%e0%a4%b0%e0%a4%be%e0%a4%a3-2/