Iran–Israel Conflict : शेकडो उड्डाणे रद्द, तिकीट दर दीड लाखांवर; कोणत्या विमानतळावर काय स्थिती?
मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावाचा थेट परिणाम आता जागतिक हवाई वाहतुकीवर होताना दिसत आहे. Iran आणि Israel यांच्यातील संघर्ष तीव्र झाल्यानंतर अनेक देशांनी सुरक्षेच्या कारणास्तव आपले हवाई क्षेत्र तात्पुरते बंद केले आहे. अमेरिका–इस्रायलच्या संयुक्त लष्करी कारवाईनंतर परिस्थिती अधिक चिघळली आणि त्याचे पडसाद जगभरातील प्रमुख विमानतळांवर उमटले. आतापर्यंत १,००० हून अधिक उड्डाणे रद्द करण्यात आली असून हजारो प्रवासी विविध विमानतळांवर अडकले आहेत.
हवाई क्षेत्र बंद; जागतिक वाहतूक विस्कळीत
United Arab Emirates, Iran, जॉर्डन, सीरिया यांसह काही आखाती देशांनी तात्पुरते एअरस्पेस बंद करण्याचा निर्णय घेतला. परिणामी दुबई, अबू धाबी आणि दोहा ही जागतिक ट्रान्झिट केंद्रे ठप्प झाली. या मार्गांवरून युरोप, अमेरिका आणि आफ्रिकेकडे जाणाऱ्या अनेक उड्डाणांना फटका बसला. अनेक विमान कंपन्यांनी उड्डाणे वळवली, तर काही सेवा पूर्णपणे रद्द केल्या.
भारतातील विमानतळांवर तणावपूर्ण स्थिती
भारतातील प्रमुख विमानतळांवर मोठा गोंधळ निर्माण झाला आहे. Indira Gandhi International Airport येथे अनेक प्रवासी १२ ते १४ तासांहून अधिक काळ अडकून पडल्याची माहिती आहे. सौदी अरेबिया, कतार आणि यूएईकडे जाणारी उड्डाणे रद्द झाल्याने उमरा आणि व्यावसायिक कारणांसाठी जाणारे प्रवासी हवालदिल झाले आहेत.
Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport येथून अमेरिका आणि युरोपकडे जाणाऱ्या अनेक उड्डाणांना फटका बसला आहे. बहरीनमार्गे अमेरिकेला जाणारे प्रवासी रीबुकिंगबाबत स्पष्टता नसल्याने संभ्रमात आहेत. मुंबईहून मक्का-मदीनेकडे जाणाऱ्या यात्रेकरूंनाही अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.
Kempegowda International Airport येथे अबू धाबी, बहरीन आणि इटलीकडे जाणारे प्रवासी खोळंबले आहेत. तर Netaji Subhas Chandra Bose International Airport येथून दोहा, दुबई आणि अबू धाबीकडे जाणारी विमाने ठप्प झाली आहेत.
तिकीट दरांमध्ये विक्रमी वाढ
वाहतूक विस्कळीत झाल्यामुळे उपलब्ध उड्डाणांवर ताण वाढला आहे. परिणामी आंतरराष्ट्रीय तिकीट दरांनी विक्रमी पातळी गाठली आहे. भारतातून लंडनला जाणाऱ्या तिकीटांची किंमत दीड लाख रुपयांपर्यंत पोहोचल्याचे ट्रॅव्हल एजन्सीजचे म्हणणे आहे. न्यूयॉर्क, टोरंटो आणि पॅरिससारख्या मार्गांवरही दरात मोठी वाढ झाली आहे.
विमान कंपन्यांचे निर्णय
मध्यपूर्वेतील तणावाच्या पार्श्वभूमीवर Air India ने मोठा निर्णय घेत दिल्ली, मुंबई आणि अमृतसर येथून लंडन, न्यूयॉर्क, शिकागो, टोरंटो, फ्रँकफर्ट आणि पॅरिसकडे जाणारी अनेक आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे रद्द केली आहेत. आखाती देशांमधील हवाई क्षेत्र बंद झाल्यामुळे आणि पर्यायी मार्गांवर वाढलेल्या ताणामुळे हा निर्णय घेण्यात आल्याचे कंपनीकडून स्पष्ट करण्यात आले.
या अचानक झालेल्या रद्दीकरणामुळे शेकडो प्रवासी विमानतळांवर अडकले असून त्यांच्या प्रवासाचे नियोजन विस्कळीत झाले आहे. काही प्रवासी व्यावसायिक दौऱ्यावर, तर काही कौटुंबिक कारणांसाठी परदेशात जाणार होते. एअर इंडियाने मात्र अडकलेल्या प्रवाशांसाठी पर्यायी उड्डाणांची व्यवस्था, तिकीटांचे पुनर्नियोजन (रीबुकिंग) आणि आवश्यकतेनुसार परतावा देण्याची प्रक्रिया सुरू असल्याचे सांगितले आहे. तसेच ग्राहक सेवा केंद्रे आणि हेल्पलाइनद्वारे प्रवाशांना माहिती देण्यात येत आहे. परिस्थिती सामान्य होताच उड्डाणे पुन्हा सुरू करण्याचा प्रयत्न केला जाईल, असेही कंपनीने नमूद केले आहे.
तसेच IndiGo नेही पश्चिम आशियातील आणि काही आंतरराष्ट्रीय मार्गांवरील सेवा तात्पुरत्या स्थगित केल्या आहेत. इतर आंतरराष्ट्रीय विमान कंपन्यांनीही मार्ग बदलण्याचा किंवा उड्डाणे रद्द करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
नागरी विमान वाहतूक मंत्रालयाचा सल्ला
Ministry of Civil Aviation ने प्रवाशांना घराबाहेर पडण्यापूर्वी संबंधित विमान कंपनीशी संपर्क साधून उड्डाणाची स्थिती तपासण्याचा सल्ला दिला आहे. Directorate General of Civil Aviation (DGCA) परिस्थितीवर लक्ष ठेवून विमान कंपन्यांशी समन्वय साधत आहे.
आर्थिक आणि प्रवासी परिणाम
Iran–इस्रायल संघर्षाचा परिणाम केवळ प्रवासी वाहतुकीपुरता मर्यादित राहिलेला नाही, तर पर्यटन, आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि मालवाहतूक क्षेत्रालाही त्याचा मोठा फटका बसत आहे. आखाती देशांमधील हवाई क्षेत्र तात्पुरते बंद झाल्याने युरोप–आशिया दरम्यानची प्रमुख उड्डाण मार्गिका विस्कळीत झाली आहे. अनेक विमानांना पर्यायी, लांब मार्गांचा वापर करावा लागत असल्याने प्रवासाचा कालावधी वाढला आहे. परिणामी इंधनखर्च वाढत असून विमान कंपन्यांवर आर्थिक ताण निर्माण झाला आहे.
या वाढीव खर्चाचा परिणाम थेट मालवाहतुकीच्या दरांवर होण्याची शक्यता आहे. औषधे, इलेक्ट्रॉनिक्स, ताजी अन्नपदार्थ यांसारख्या वेळेवर पोहोचणे आवश्यक असलेल्या वस्तूंच्या पुरवठा साखळीवरही परिणाम जाणवू लागला आहे. पर्यटन क्षेत्रालाही मोठा फटका बसत असून आखाती देशांमार्गे युरोपला जाणाऱ्या प्रवाशांची संख्या घटली आहे. व्यावसायिक दौरे, प्रदर्शनं आणि आंतरराष्ट्रीय परिषदांवर अनिश्चिततेचे सावट आहे. संघर्ष दीर्घकाळ चालल्यास जागतिक व्यापारातील संतुलन बिघडण्याची आणि महागाई वाढण्याची शक्यता तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.
पुढील काही दिवस निर्णायक
सध्याच्या घडीला परिस्थिती अत्यंत संवेदनशील आहे. मध्यपूर्वेतील तणाव कमी झाला तर हवाई वाहतूक हळूहळू सुरळीत होऊ शकते. मात्र संघर्ष वाढल्यास जागतिक उड्डाण व्यवस्थेवर आणखी मोठा परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. प्रवाशांनी संयम बाळगून अधिकृत सूचनांचे पालन करावे, असे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/2026-ajit-pawar-plane-crash-survivor-vijay-wadettiwars-claim/
