Colourful होळी : या देशांमध्ये रंग खेळणे बेकायदेशीर; सार्वजनिक होळीवर कडक निर्बंध
भारतातील सण-उत्सवांमध्ये होळी हा अत्यंत आनंदाचा आणि सामाजिक एकतेचा सण मानला जातो. वसंत ऋतूचे आगमन, नात्यांतील गोडवा आणि आनंदाचे वातावरण निर्माण करणारा सण म्हणून होळीला विशेष महत्त्व आहे. मात्र जगातील काही देशांमध्ये धार्मिक आणि सामाजिक नियम अत्यंत कडक असल्यामुळे सार्वजनिक स्वरूपात होळी किंवा रंगपंचमी साजरी करण्यास बंदी आहे. काही ठिकाणी रंग खेळल्यास दंड, कायदेशीर कारवाई किंवा तुरुंगवासासारखी शिक्षाही होऊ शकते.
भारतातील विविध राज्यांमध्ये Holi मोठ्या उत्साहात साजरी केली जाते. रंगांची उधळण, मिठाईचे वाटप आणि पारंपारिक गाणी यामुळे हा सण लोकप्रिय आहे. परंतु काही देशांमध्ये धार्मिक कायद्यांमुळे हा सण सार्वजनिक ठिकाणी साजरा करणे शक्य नाही.
इस्लामिक देशांमधील नियम कडक का?
अनेक इस्लामिक देशांमध्ये धार्मिक नियम आणि सामाजिक आचारसंहिता अत्यंत कडक असते. सार्वजनिक धार्मिक उत्सवांवर नियंत्रण ठेवण्याची भूमिका स्थानिक प्रशासन घेत असते. विशेषतः परकीय संस्कृतीतील सण साजरे करण्याबाबत काही निर्बंध असतात.
Taliban नियंत्रित Afghanistan मध्ये धार्मिक नियम अधिक कडक आहेत. येथे सार्वजनिक ठिकाणी होळी साजरी करण्यास मनाई आहे. जर कोणी सार्वजनिक ठिकाणी रंग खेळण्याचा प्रयत्न केला तर कडक शिक्षा होऊ शकते. काही वेळा प्रशासनाकडून दंड किंवा इतर शिक्षाही दिली जाऊ शकते.
अफगाणिस्तानमध्ये होळी साजरी करण्यावर बंदी
अफगाणिस्तानमध्ये गेल्या काही वर्षांपासून धार्मिक नियम अधिक कडक करण्यात आले आहेत. हिंदू आणि शीख समुदायाची लोकसंख्या कमी झाली आहे. त्यामुळे सार्वजनिक सण-उत्सवांचे प्रमाण कमी झाले आहे.
या देशात होळी घरामध्ये किंवा मंदिरात साजरी करण्यास परवानगी असू शकते. मात्र रस्त्यावर मिरवणूक काढणे, रंगांची उधळण करणे किंवा सार्वजनिक उत्सव साजरा करणे बेकायदेशीर मानले जाऊ शकते.
सौदी अरबमध्ये सार्वजनिक होळीला मनाई
Saudi Arabia मध्ये धार्मिक कायदे कठोर आहेत. येथे इस्लाम धर्माशी संबंधित नियमांचे पालन केले जाते. भारतीय नागरिक किंवा परदेशी कामगार खासगी जागेत सण साजरा करू शकतात.
मात्र सार्वजनिक ठिकाणी रंगपंचमी किंवा धुळवड साजरी करण्यास परवानगी नाही. जर कोणी नियमांचे उल्लंघन केले तर कायदेशीर कारवाई होऊ शकते. दंड किंवा तुरुंगवासासारखी शिक्षा देखील होऊ शकते.
कतार आणि ओमानमध्ये मर्यादित सण साजरा करण्याची परवानगी
Qatar आणि Oman या देशांमध्ये धार्मिक नियम कडक असले तरी काही प्रमाणात परदेशी नागरिकांना खासगी जागेत सण साजरा करण्याची परवानगी दिली जाते.
भारतीय समुदाय अनेकदा दूतावासाच्या आवारात किंवा खासगी सोसायटीमध्ये होळी साजरी करतात. मात्र सार्वजनिक रस्त्यावर रंग खेळण्यास मनाई आहे. स्थानिक प्रशासनाच्या परवानगीशिवाय उत्सव साजरा केल्यास दंड होऊ शकतो.
रंग दिसल्यास कठोर शिक्षा?
काही देशांमध्ये सार्वजनिक ठिकाणी रंगांची उधळण करणे हा कायदेशीर गुन्हा मानला जातो. नियमांचे उल्लंघन केल्यास शिक्षा होऊ शकते. काही ठिकाणी चाबकाचे फटके देण्याची शिक्षाही दिली जाऊ शकते, मात्र हे स्थानिक कायद्यांवर अवलंबून असते.
विशेषतः धार्मिक कायदे असलेल्या देशांमध्ये सार्वजनिक सांस्कृतिक उत्सवांवर नियंत्रण ठेवले जाते. त्यामुळे परदेशी नागरिकांनी स्थानिक नियम समजून घेणे आवश्यक आहे.
भारतीय प्रवाशांसाठी महत्त्वाची माहिती
परदेशात काम करणारे भारतीय नागरिक मोठ्या संख्येने आहेत. त्यामुळे त्यांना स्थानिक कायद्यांची माहिती असणे गरजेचे आहे. परदेशात सण साजरा करताना स्थानिक संस्कृती आणि नियमांचा आदर करणे आवश्यक आहे.
भारतीय दूतावास अनेक देशांमध्ये भारतीय समुदायासाठी सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित करण्यास मदत करते. त्यामुळे परदेशात राहणाऱ्या भारतीयांना सण साजरा करण्याची संधी मिळते.
धार्मिक स्वातंत्र्य आणि सांस्कृतिक विविधता
जगभरात धार्मिक स्वातंत्र्याबाबत वेगवेगळे नियम आहेत. काही देशांमध्ये सांस्कृतिक विविधतेला प्रोत्साहन दिले जाते, तर काही देशांमध्ये धार्मिक नियम अधिक महत्त्वाचे मानले जातात.
United Nations ने धार्मिक स्वातंत्र्य आणि मानवी हक्कांबाबत अनेक मार्गदर्शक तत्त्वे दिली आहेत. तरीही प्रत्येक देशाचे स्वतःचे कायदे असतात.
पर्यटन आणि सांस्कृतिक प्रभाव
पर्यटनाच्या दृष्टीने अनेक देश सांस्कृतिक उत्सवांना प्रोत्साहन देतात. मात्र धार्मिक संवेदनशीलता लक्षात घेऊन नियम ठरवले जातात.
भारतीय संस्कृती जगभर प्रसिद्ध आहे. त्यामुळे काही देशांमध्ये भारतीय सणांना खास परवानगी दिली जाते, विशेषतः ज्या ठिकाणी भारतीय समुदाय मोठ्या प्रमाणात राहतो.
कायद्याचे पालन करणे का आवश्यक?
परदेशात प्रवास करताना स्थानिक कायद्यांचे पालन करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. अज्ञानामुळे कायद्याचे उल्लंघन होऊ शकते. पर्यटकांनी आणि कामगारांनी संबंधित देशातील नियम आधी समजून घ्यावेत, असा सल्ला दिला जातो.
होळी हा आनंदाचा सण असला तरी जगातील काही देशांमध्ये धार्मिक कायद्यांमुळे सार्वजनिक होळी साजरी करण्यास बंदी आहे. अफगाणिस्तान, सौदी अरब, कतार आणि ओमानसारख्या देशांमध्ये नियम वेगवेगळे आहेत.
परदेशात राहणाऱ्या भारतीयांनी स्थानिक संस्कृतीचा आदर करणे आणि कायद्यांचे पालन करणे आवश्यक आहे. सण साजरा करताना सुरक्षितता आणि नियमांचे पालन करणे हीच खरी जबाबदारी आहे.
