Types of Lunar Eclipse : 3 मार्च 2026 चंद्रग्रहणाची संपूर्ण माहिती, Blood Moon म्हणजे काय, चंद्रग्रहणाचे 3 प्रकार, वेळ, कसे पाहावे याची सविस्तर माहिती जाणून घ्या.
Types of Lunar Eclipse: 3 मार्चला दिसणार अद्भुत खगोलीय सोहळा
३ मार्च २०२६ रोजी आकाशात एक विलक्षण आणि रोमांचक खगोलीय घटना घडणार आहे. या दिवशी वर्षातील पहिले चंद्रग्रहण होणार असून ते पूर्ण (खग्रास) स्वरूपात दिसणार आहे. विशेष म्हणजे या वेळी चंद्र लालसर रंगात दिसणार असल्यामुळे याला “ब्लड मून” असेही संबोधले जाते. खगोलप्रेमी, अभ्यासक आणि सामान्य नागरिकांसाठी ही एक दुर्मिळ आणि सुंदर दृश्य अनुभवण्याची संधी आहे.चंद्रग्रहण ही नैसर्गिक घटना आहे, जी तेव्हा घडते जेव्हा पृथ्वी, सूर्य आणि चंद्र एका सरळ रेषेत येतात आणि पृथ्वीची सावली चंद्रावर पडते. या घटनेमुळे चंद्राच्या प्रकाशात बदल होतो आणि काही वेळेस तो पूर्णपणे अंधुक किंवा लालसर दिसतो.
Types of Lunar Eclipse म्हणजे काय?
Types of Lunar Eclipse म्हणजे चंद्रग्रहणाचे विविध प्रकार. पृथ्वीची सावली चंद्रावर कशा प्रकारे पडते यावरून चंद्रग्रहणाचे प्रकार ठरतात. मुख्यतः चंद्रग्रहणाचे ३ प्रकार मानले जातात:
Related News
Chandra Grahan 2026: धक्कादायक माहिती! 3 मार्चला खग्रास चंद्रग्रहण – भारतात किती वेळ दिसणार? जाणून घ्या संपूर्ण वेळापत्रक
चंद्रग्रहण 2026: 3 मार्च रोजी कर्क, कुंभ, मीन राशींसाठी सावधगिरीचे संकेत
Holi 2026 : चंद्रग्रहणामुळे मोठा बदल! होळी साजरी होणार 4 मार्चला – जाणून घ्या 5 महत्त्वाचे नियम
Planet Parade February 2026: 28 फेब्रुवारीला आकाशात ‘अविश्वसनीय’ ग्रहांची परेड; वेळ लिहून ठेवा, दुर्मिळ खगोलीय सोहळा चुकवू नका!
17 फेब्रुवारी 2026 रोजी भर दिवसा अंधार? सूर्यग्रहणाबाबतची 7 धक्कादायक सत्ये जाणून घ्या
भयंकर अंधाराचा अनुभव! 2026 मधील पहिल्या सूर्यग्रहणाबाबत जाणून घ्या 7 महत्त्वाच्या गोष्टी
Sunita Williams Shock Reveal: 9 Months Space Struggle! चालणंच विसरलेल्या अंतराळवीराची 27 वर्षांची Powerful कारकीर्द संपली
Grahan 2026: वर्षातील सर्व सूर्यग्रहण आणि चंद्रग्रहणांची संपूर्ण माहिती
3 तास 27 मिनिटे अंधार! 2026 चे पहिले Chandra Grahan भारतात दिसणार
BlueBird Block-2 Satellite Launch: 10 ऐतिहासिक कारणांमुळे ISRO चा ‘महाशक्ती’ LVM3-M6 मिशन ठरलं गेमचेंजर
1) पेनुम्ब्रल चंद्रग्रहण (Penumbral Lunar Eclipse)
या प्रकारात पृथ्वीची बाह्य सावली (Penumbra) चंद्रावर पडते.
यावेळी चंद्र पूर्णपणे झाकला जात नाही, तर त्याचा प्रकाश थोडासा मंद होतो.
चंद्राचा रंग किंचित फिका किंवा धूसर दिसतो
बदल फारसा स्पष्ट जाणवत नाही
सामान्य लोकांना ओळखणे कठीण जाते
हा प्रकार सर्वात कमी प्रभावी मानला जातो
वैज्ञानिकदृष्ट्या पाहता, या वेळी सूर्य, पृथ्वी आणि चंद्र पूर्णपणे सरळ रेषेत नसतात.
2) खंडग्रास चंद्रग्रहण (Partial Lunar Eclipse)
खंडग्रास चंद्रग्रहण तेव्हा होते जेव्हा पृथ्वीची मुख्य सावली (Umbra) चंद्राच्या काही भागावर पडते.
चंद्राचा काही भाग काळसर दिसतो
उर्वरित भाग तेजस्वी राहतो
स्पष्टपणे ग्रहण दिसते
कालावधी तुलनेने कमी असतो
हा प्रकार सामान्य लोकांना सहज दिसतो आणि निरीक्षणासाठी योग्य असतो.
3) खग्रास चंद्रग्रहण (Total Lunar Eclipse / Blood Moon)
हा सर्वात आकर्षक आणि महत्त्वाचा प्रकार आहे.
यात पृथ्वीची सावली चंद्राला पूर्णपणे झाकते.
चंद्र पूर्णपणे लालसर दिसतो (Blood Moon)
पृथ्वीच्या वातावरणातून येणाऱ्या प्रकाशामुळे लाल रंग निर्माण होतो
चंद्रावरील डाग स्पष्ट दिसतात
हा प्रकार अत्यंत दुर्मिळ आणि सुंदर असतो
याच प्रकारचे चंद्रग्रहण ३ मार्च रोजी दिसणार आहे.
3 मार्चचे चंद्रग्रहण: कुठे आणि कधी दिसणार?
हे चंद्रग्रहण जगातील अनेक भागांमध्ये पाहता येणार आहे:
आशिया
ऑस्ट्रेलिया
पॅसिफिक बेटे
उत्तर अमेरिका
दक्षिण अमेरिका
भारतीय वेळेनुसार:
सुरुवात: दुपारी 03:20
समाप्ती: सायंकाळी 06:47
वेगवेगळ्या देशांमध्ये वेळ बदलू शकतो.
Blood Moon म्हणजे काय?
“Blood Moon” म्हणजे पूर्ण चंद्रग्रहणाच्या वेळी दिसणारा लाल रंगाचा चंद्र.
हे का घडते?
पृथ्वीच्या वातावरणातून सूर्यप्रकाश वाकतो (Refraction)
निळा प्रकाश फिल्टर होतो
लाल प्रकाश चंद्रावर पडतो
यामुळे चंद्र लालसर दिसतो.
चंद्रग्रहण कसे पाहावे?
चंद्रग्रहण पाहणे पूर्णपणे सुरक्षित आहे.
उघड्या डोळ्यांनी पाहू शकता
कोणत्याही विशेष चष्म्याची गरज नाही
दुर्बिणीने अधिक स्पष्ट दृश्य दिसते
कॅमेऱ्याने फोटो काढता येतात
👉 मात्र, वैज्ञानिक निरीक्षणासाठी तज्ज्ञांचा सल्ला घेतल्यास अधिक चांगले.
चंद्रग्रहणाचे वैज्ञानिक महत्त्व
चंद्रग्रहण केवळ धार्मिक किंवा सांस्कृतिक घटना नाही, तर त्याचे वैज्ञानिक महत्त्वही आहे:
पृथ्वीच्या वातावरणाचा अभ्यास करता येतो
प्रकाशाच्या अपवर्तनाचा अभ्यास
चंद्राच्या पृष्ठभागाचे निरीक्षण
खगोलशास्त्रातील संशोधनासाठी उपयोग
भारतामध्ये चंद्रग्रहणाचे सांस्कृतिक महत्त्व
भारतात चंद्रग्रहणाला धार्मिक आणि सांस्कृतिक दृष्टिकोनातूनही महत्त्व आहे.
सूतक काल पाळला जातो
मंदिरांमध्ये पूजा थांबवली जाते
काही लोक उपवास करतात
स्नान आणि दान करण्याची परंपरा आहे
महत्त्वाच्या सूचना
चंद्रग्रहण पाहणे सुरक्षित आहे
सूर्यग्रहणासारखी काळजी घेण्याची गरज नाही
मुलांनाही हे सहज दाखवू शकता
३ मार्च २०२६ रोजी होणारे चंद्रग्रहण हे खगोलशास्त्रीय दृष्टिकोनातून अत्यंत महत्त्वाचे आणि आकर्षक आहे. विशेषतः Types of Lunar Eclipse समजून घेतल्यास ही घटना अधिक रंजक वाटते. खग्रास चंद्रग्रहणामुळे दिसणारा Blood Moon हा निसर्गाचा अद्भुत चमत्कार आहे, जो प्रत्येकाने अनुभवायला हवा.
