Sunil Gavaskar : आधी या फास्ट बॉलरला बाहेर बसवा; झिम्बाब्वेविरुद्ध करो-या-मरो सामन्यापूर्वी सुनील गावस्करांचा मोलाचा सल्ला
टी-२० विश्वचषक २०२६ स्पर्धेत सुपर-8 फेरीतील पहिल्याच सामन्यात पराभवाचा धक्का बसल्यानंतर टीम इंडियासमोर आता ‘करो या मरो’ची वेळ आली आहे. दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध ७६ धावांनी झालेल्या पराभवामुळे सेमीफायनलचे गणित अवघड बनले असून पुढील प्रत्येक सामना निर्णायक ठरणार आहे. अशा स्थितीत झिम्बाब्वेविरुद्धच्या सामन्यापूर्वी भारताचे माजी कर्णधार Sunil Gavaskar यांनी संघरचनेबाबत मोलाचा सल्ला दिला आहे.
गावस्करांनी स्पष्ट मत व्यक्त करताना प्लेइंग इलेव्हनमध्ये बदल करण्याची गरज अधोरेखित केली. त्यांच्या मते, उपकर्णधार Axar Patel याला पुन्हा संघात स्थान द्यावे. मात्र हा बदल करताना Arshdeep Singh याला विश्रांती देऊन त्याच्या जागी अक्षरला संधी द्यावी, असे त्यांनी सुचवले. झिम्बाब्वेच्या फलंदाजीमध्ये डावखुऱ्या फलंदाजांची संख्या कमी असल्याने अक्षर पटेलचा प्रभाव अधिक ठरू शकतो, असे गावस्करांचे मत आहे.
दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध पराभव आणि संघरचनेवरील चर्चा
सुपर-8 फेरीतील पहिल्या सामन्यात दक्षिण आफ्रिकेने भारताचा दारुण पराभव केला. गोलंदाजीत अपेक्षित कामगिरी न झाल्याने आणि मधल्या फळीतील फलंदाज अपयशी ठरल्याने हा पराभव ओढवला. या सामन्यात अक्षर पटेलला वगळून Washington Sundar याला संधी देण्यात आली होती. मात्र हा प्रयोग अपेक्षित यश देऊ शकला नाही. त्यामुळे संघरचनेबाबत प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले.
अक्षर पटेल हा केवळ फिरकी गोलंदाज नसून मधल्या फळीत उपयुक्त फलंदाजी करणारा अष्टपैलू खेळाडू आहे. त्याची उपस्थिती संघाला संतुलन देते. त्याचबरोबर क्षेत्ररक्षणातही तो चपळ आहे. त्यामुळे करो-या-मरो सामन्यात त्याला बाहेर ठेवणे योग्य ठरेल का, असा प्रश्न चाहत्यांकडून उपस्थित केला जात आहे.
गावस्करांचा ठाम सल्ला
जियोस्टारवर बोलताना गावस्कर म्हणाले, “झिम्बाब्वेच्या फलंदाजीमध्ये फारसे डावखुरे फलंदाज नाहीत. त्यामुळे अक्षर पटेलचा प्लेइंग इलेव्हनमध्ये समावेश करणे फायदेशीर ठरू शकते. अर्शदीपच्या जागी तुम्ही त्याला आणू शकता.” त्यांच्या या विधानामुळे चर्चेला उधाण आले आहे.
गावस्करांनी अर्शदीप सिंहच्या गोलंदाजीचे कौतुकही केले. दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध त्याने चांगली लय पकडली होती. मात्र संघसंतुलनाच्या दृष्टीने फिरकी आणि फलंदाजीतील खोली वाढवणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी सुचवले. “जो गोलंदाज चांगल्या रिदममध्ये आहे त्याला बदलणे कठीण असते; त्यामुळे कदाचित संघ व्यवस्थापन बदल करणार नाही,” असेही त्यांनी नमूद केले.
सहाय्यक प्रशिक्षकांचे स्पष्टीकरण
दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या सामन्यानंतर भारताचे सहाय्यक प्रशिक्षक रायन टेन डोएशेट आणि फलंदाजी प्रशिक्षक सितांशु कोटक यांनी संघनिवडीबाबत स्पष्टीकरण दिले. त्यांच्या मते, हा निर्णय पूर्णपणे रणनितीक होता. “आम्ही दोन दिवस चर्चा केली. आम्हाला आठवा फलंदाज हवा होता आणि त्या गरजेनुसार निर्णय घेतला,” असे रायन टेन यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले.
या स्पष्टीकरणामुळे संघ व्यवस्थापन आपली रणनीती परिस्थितीनुसार बदलत असल्याचे स्पष्ट झाले. मात्र पराभवानंतर चाहत्यांचा रोष वाढला असून पुढील सामन्यात ठोस निर्णय अपेक्षित आहे.
झिम्बाब्वेविरुद्ध करो-या-मरो लढत
आता भारतासमोर झिम्बाब्वे आणि वेस्ट इंडिजविरुद्धचे सामने आहेत. सेमीफायनलमध्ये प्रवेश मिळवण्यासाठी हे दोन्ही सामने जिंकणे अत्यावश्यक आहे. केवळ विजयच नव्हे, तर चांगला नेट रनरेट राखणेही तितकेच महत्त्वाचे ठरणार आहे.
झिम्बाब्वेचा संघ तुलनेने कमकुवत मानला जात असला तरी टी-२० स्वरूपात कोणतीही टीम उलथापालथ करू शकते. त्यामुळे सुरुवातीपासून आक्रमक खेळ आणि अचूक गोलंदाजी आवश्यक आहे. अक्षर पटेलचा समावेश केल्यास मधल्या षटकांमध्ये धावांचा वेग रोखता येऊ शकतो, तसेच फलंदाजीत अतिरिक्त पर्याय मिळू शकतो.
संघसंतुलनाची कसरत
टी-२० क्रिकेटमध्ये संतुलित संघरचना अत्यंत महत्त्वाची असते. तीन वेगवान गोलंदाज आणि दोन फिरकीपटू अशी रचना अनेकदा वापरली जाते. मात्र खेळपट्टी, हवामान आणि प्रतिस्पर्धी संघाची ताकद लक्षात घेऊन निर्णय घ्यावा लागतो. झिम्बाब्वेविरुद्ध जर फिरकीला मदत मिळण्याची शक्यता असेल, तर अक्षर पटेलचा समावेश फायदेशीर ठरू शकतो.
अर्शदीप सिंह हा डेथ ओव्हर्समध्ये प्रभावी गोलंदाजी करणारा खेळाडू आहे. त्यामुळे त्याला बाहेर ठेवणे धोकादायक ठरू शकते, असे काही तज्ज्ञांचे मत आहे. दुसरीकडे, अक्षर पटेलमुळे फलंदाजीतील खोली वाढेल, हेही तितकेच खरे आहे. या दोन्ही पर्यायांमध्ये संतुलन साधणे हीच संघ व्यवस्थापनासमोरील खरी कसोटी आहे.
चाहत्यांची अपेक्षा आणि दबाव
भारतामध्ये क्रिकेट हा केवळ खेळ नसून भावना आहे. सुपर-8 फेरीतील पराभवानंतर सोशल मीडियावर प्रचंड प्रतिक्रिया उमटल्या. आता झिम्बाब्वेविरुद्धचा सामना जिंकून संघाने पुनरागमन करावे, अशी सर्वांची अपेक्षा आहे. गावस्करांसारख्या दिग्गज खेळाडूंच्या सल्ल्यामुळे चर्चेला वेगळे परिमाण मिळाले आहे.
सध्याच्या परिस्थितीत टीम इंडियासाठी प्रत्येक निर्णय महत्त्वाचा आहे. Sunil Gavaskar यांनी दिलेला सल्ला संघ व्यवस्थापन विचारात घेते का, हे पाहणे उत्सुकतेचे ठरणार आहे. अक्षर पटेलचा समावेश आणि अर्शदीप सिंहला विश्रांती — हा पर्याय स्वीकारला तर संघरचनेत बदल होईल. मात्र अंतिम निर्णय खेळपट्टीची स्थिती, हवामान आणि सामन्याच्या रणनितीवर अवलंबून असेल.
झिम्बाब्वेविरुद्धचा सामना भारतासाठी निर्णायक ठरणार आहे. विजय मिळवून नेट रनरेट सुधारत सेमीफायनलकडे वाटचाल करणे हेच आता ध्येय असणार आहे. करो-या-मरोच्या या लढतीत टीम इंडियाने सर्वोत्तम कामगिरी करावी, अशीच सर्व क्रिकेटप्रेमींची अपेक्षा आहे.
