पुन्हा सत्तेच्या शीर्षस्थानी किम जोंग उन; उत्तर कोरियाची आण्विक रणनीती अधिक आक्रमक होण्याची शक्यता
उत्तर कोरियात पुन्हा किम जोंग उन यांची निवड
जगातील सर्वाधिक गुप्तता पाळणाऱ्या देशांपैकी एक असलेल्या North Korea मध्ये पुन्हा एकदा राजकीय घडामोडींनी जगाचे लक्ष वेधले आहे. उत्तर कोरियाच्या सत्ताधारी पक्षाने देशाचे सर्वोच्च नेते Kim Jong Un यांची पुन्हा महासचिवपदी निवड केली आहे. हजारो प्रतिनिधींच्या एकमताने हा निर्णय घेण्यात आला असून, आगामी काळात देशाची लष्करी आणि आण्विक धोरणे अधिक आक्रमक होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
उत्तर कोरियामध्ये दर पाच वर्षांनी पक्षीय अधिवेशनाचे आयोजन केले जाते. राजधानी Pyongyang येथे मोठ्या उत्साहात या अधिवेशनाला सुरुवात झाली. या अधिवेशनाला केवळ राजकीय निवड प्रक्रियेचे व्यासपीठ मानले जात नाही, तर पुढील पाच वर्षांची आर्थिक, लष्करी आणि परराष्ट्र धोरणे निश्चित करण्यासाठीही हा महत्त्वाचा मंच मानला जातो.
आण्विक शस्त्रसज्जता वाढवण्यावर भर
Kim Jong Un यांनी पुन्हा एकदा देशाच्या आण्विक कार्यक्रमाला प्राधान्य देण्याचे संकेत दिले आहेत. उत्तर कोरियाच्या सरकारी माध्यमांनी दिलेल्या माहितीनुसार, देशाची आण्विक शस्त्रसज्जता अधिक मजबूत करण्यावर भर दिला जाणार आहे.
उत्तर कोरियाने यापूर्वीच दीर्घ पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्र तंत्रज्ञानात प्रगती केली आहे. अशा क्षेपणास्त्रांची निर्मिती करण्यात आली आहे की ज्यामुळे आशिया खंडातील अमेरिकेचे सहयोगी देश तसेच अमेरिकेच्या मुख्य भूमीपर्यंत लक्ष्य साध्य करण्याची क्षमता विकसित होऊ शकते.
सुरक्षा तज्ज्ञांच्या मते, भविष्यात उत्तर कोरिया अधिक प्रगत क्षेपणास्त्र चाचण्या करू शकतो. विशेषतः हायपरसॉनिक क्षेपणास्त्र आणि अण्वस्त्र वाहून नेण्यास सक्षम प्रणाली विकसित करण्यावर भर दिला जाऊ शकतो.
लष्करी आधुनिकीकरणावर विशेष लक्ष
उत्तर कोरियाचे नेतृत्व पारंपरिक सैन्यदल आणि आण्विक क्षमता यांचा समन्वय साधण्याचा प्रयत्न करत आहे. युद्धाच्या परिस्थितीत बहुस्तरीय प्रत्युत्तर देण्याची क्षमता विकसित करण्याचे उद्दिष्ट असल्याचे सांगितले जात आहे.
विश्लेषकांच्या मते, भविष्यात उत्तर कोरिया पारंपरिक लष्करी ताकदीसोबत सायबर युद्ध तंत्रज्ञानावरही गुंतवणूक करू शकतो. आधुनिक युद्धात माहिती तंत्रज्ञानाचे महत्त्व वाढत असल्याने हा निर्णय धोरणात्मकदृष्ट्या महत्त्वाचा मानला जात आहे.
चीन आणि रशियाशी संबंध मजबूत करण्याची रणनीती
आर्थिक आणि राजकीय स्थैर्य टिकवण्यासाठी North Korea सध्या आंतरराष्ट्रीय संबंधांमध्ये संतुलन साधण्याचा प्रयत्न करत आहे. देशांतर्गत अर्थव्यवस्था मजबूत करण्यासाठी परदेशी व्यापार वाढवणे महत्त्वाचे मानले जात आहे. विशेषतः China सोबतचे व्यापारी संबंध अधिक दृढ करण्यावर उत्तर कोरियाचा भर असल्याचे दिसून येते. चीन हा उत्तर कोरियाचा प्रमुख व्यापार भागीदार असून ऊर्जा, अन्नधान्य आणि औद्योगिक वस्तूंच्या पुरवठ्यासाठी सहकार्य मिळण्याची अपेक्षा आहे.
आंतरराष्ट्रीय निर्बंधांचा प्रभाव कमी करण्यासाठी उत्तर Korea पर्यायी आर्थिक मार्ग शोधण्याचा प्रयत्न करत आहे. तसेच सीमावर्ती व्यापार वाढवण्यावरही चर्चा सुरू असल्याचे सांगितले जाते. देशांतर्गत उत्पादन वाढवून आत्मनिर्भर अर्थव्यवस्थेवर भर देण्याची रणनीती आखली जात आहे. औद्योगिक विकास, कृषी उत्पादन आणि ऊर्जा निर्मिती क्षेत्रात गुंतवणूक वाढवण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. उत्तर Korea चे सर्वोच्च नेते Kim Jong Un यांनी आर्थिक स्थैर्य राखण्यासाठी लष्करी खर्च आणि विकासकामांमध्ये समतोल साधण्याचे संकेत दिले आहेत. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर संबंध सुधारल्यास व्यापार संधी वाढू शकतात, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. मात्र, भू-राजकीय तणावामुळे भविष्यातील धोरणे अधिक कठोर होण्याची शक्यता देखील वर्तवली जात आहे.
तसेच Russia कडून शस्त्र तंत्रज्ञान आणि आर्थिक सहकार्य मिळण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. काही आंतरराष्ट्रीय विश्लेषकांच्या मते, उत्तर कोरिया आपली अर्थव्यवस्था टिकवण्यासाठी मित्र राष्ट्रांशी व्यापार वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहे.
अमेरिका आणि दक्षिण कोरियाशी तणाव कायम
South Korea आणि United States यांच्यासोबत उत्तर Korea चे संबंध सध्या तणावपूर्ण आहेत. 2019 नंतर उत्तर कोरिया आणि अमेरिकेमध्ये कोणतीही मोठी राजनैतिक चर्चा झालेली नाही.
2024 मध्ये Kim Jong Un यांनी दक्षिण कोरियाला कायमचा शत्रू घोषित केल्यामुळे प्रादेशिक तणाव वाढला होता. या निर्णयामुळे पूर्व आशियातील सुरक्षा समीकरण बदलण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
आत्मनिर्भर अर्थव्यवस्थेवर भर
उत्तर कोरियाच्या नेतृत्वाने देशांतर्गत उत्पादन वाढवण्यावरही भर दिला आहे. आयात कमी करून स्थानिक उद्योगांना प्रोत्साहन देण्याची रणनीती आखली जात आहे.
सैन्य स्वावलंबन हा उत्तर Korea च्या धोरणाचा मुख्य आधार राहणार असल्याचे दिसत आहे. अन्नधान्य उत्पादन, ऊर्जा निर्मिती आणि तांत्रिक विकास या क्षेत्रांमध्ये गुंतवणूक वाढवण्याची शक्यता आहे.
जागतिक सुरक्षा संतुलनावर परिणाम
विशेषज्ञांच्या मते, उत्तर कोरियाची वाढती आण्विक क्षमता जागतिक सुरक्षा व्यवस्थेसाठी आव्हान ठरू शकते. विशेषतः पूर्व आशियामध्ये लष्करी स्पर्धा वाढण्याची शक्यता आहे.
अण्वस्त्र कार्यक्रम वाढवल्यास प्रादेशिक देशांमध्ये संरक्षण खर्च वाढू शकतो. तसेच आंतरराष्ट्रीय संघटनांकडून निर्बंध वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
आगामी काळातील रणनीती
Kim Jong Un यांच्या नेतृत्वाखाली उत्तर कोरिया पुढील काळात मिसाइल चाचण्यांचा वेग वाढवू शकतो. लांब पल्ल्याच्या शस्त्र प्रणाली विकसित करण्यावर विशेष लक्ष दिले जाण्याची शक्यता आहे.
विश्लेषकांच्या मते, उत्तर Korea ची सुरक्षा धोरणे अधिक कठोर होऊ शकतात. पारंपरिक सैन्य आणि आण्विक शक्ती एकत्रित करण्यावर भर दिला जाऊ शकतो.
पुन्हा एकदा महासचिवपदी निवड झाल्यानंतर Kim Jong Un यांनी देशाच्या संरक्षण धोरणाला प्राधान्य देण्याचे संकेत दिले आहेत. उत्तर कोरिया पुढील काळात आण्विक क्षमता वाढवण्याच्या दिशेने पावले उचलण्याची शक्यता आहे.
या घडामोडींचा परिणाम केवळ उत्तर Korea वरच नव्हे तर संपूर्ण पूर्व आशिया आणि जागतिक राजकारणावर होऊ शकतो. आंतरराष्ट्रीय समुदाय या परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे.
