मद्य पिणाऱ्या विदेशींचे लिव्हर तुलनेने निरोगी आणि भारतीयांमध्ये फॅटी लिव्हर वाढण्याचे कारण काय? तज्ज्ञांचे स्पष्टीकरण

अलिकडच्या काळात भारतात फॅटी लिव्हरच्या समस्येचे प्रमाण झपाट्याने वाढताना दिसत आहे. विशेष म्हणजे अनेकदा मद्य न पिणाऱ्या व्यक्तींमध्येही फॅटी लिव्हरचे निदान होत असल्याचे समोर येत आहे. याच पार्श्वभूमीवर सोशल मीडियावर एक चर्चा सुरू झाली आहे की, मद्य सेवन करणाऱ्या काही विदेशी नागरिकांचे लिव्हर तुलनेने निरोगी कसे राहते? या प्रश्नावर तज्ज्ञांनी सविस्तर माहिती दिली आहे. याबाबत प्रसिद्ध डॉक्टर Dr. Vyas यांनी आपली मते मांडली आहेत.

सोशल मीडियावरील व्हायरल तुलना

सध्या Instagram वर एक व्हिडिओ मोठ्या प्रमाणावर शेअर होत आहे. या व्हिडिओमध्ये 37 वर्षांच्या एका भारतीय आणि 37 वर्षांच्या एका इटालियन व्यक्तीच्या लिव्हर अल्ट्रासाऊंड रिपोर्टची तुलना दाखवण्यात आली आहे. व्हायरल पोस्टनुसार, इटालियन व्यक्ती आठवड्यातून तीन वेळा मद्यपान करत असतानाही त्याचे लिव्हर तुलनेने निरोगी दिसत होते. तर भारतीय व्यक्तीने कधीच मद्य सेवन केले नसतानाही त्याच्या लिव्हरमध्ये फॅटी लिव्हरचे बदल आढळले.

मात्र तज्ज्ञांच्या मते, अशा प्रकारच्या तुलना पूर्णपणे वैज्ञानिक निष्कर्ष देऊ शकत नाहीत. प्रत्येक व्यक्तीचे शरीर, आहार आणि जीवनशैली वेगवेगळी असते.

फॅटी लिव्हर म्हणजे काय?

फॅटी लिव्हर हा आजार म्हणजे यकृतामध्ये अतिरिक्त चरबी जमा होणे. याला वैद्यकीय भाषेत Non-Alcoholic Fatty Liver Disease (NAFLD) असे म्हटले जाते. हा आजार मुख्यतः मद्य न पिणाऱ्या लोकांमध्ये देखील आढळू शकतो. असंतुलित आहार, कमी शारीरिक हालचाल आणि वाढते वजन ही प्रमुख कारणे मानली जातात.

फॅटी लिव्हरच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात कोणतीही ठळक लक्षणे दिसत नाहीत. मात्र पुढे जाऊन यकृताची कार्यक्षमता कमी होऊ शकते. गंभीर परिस्थितीत यकृत सिरोसिस किंवा इतर गुंतागुंत निर्माण होण्याची शक्यता असते.

जेनेटिक्सचा प्रभाव

तज्ज्ञांच्या मते, फॅटी लिव्हर आणि मद्य पचन क्षमतेमध्ये जेनेटिक्सचा मोठा प्रभाव असतो. युरोपियन लोकांमध्ये अल्कोहोल पचन करणाऱ्या एन्झाइमची सक्रियता तुलनेने अधिक असू शकते. विशेषतः Alcohol Dehydrogenase enzyme आणि Aldehyde Dehydrogenase enzyme या एन्झाइमची कार्यक्षमता महत्त्वाची मानली जाते.

या एन्झाइममुळे मद्यापासून तयार होणारे विषारी घटक शरीरातून लवकर बाहेर टाकले जाऊ शकतात. आशियाई लोकांमध्ये काही वेळा या एन्झाइमची कार्यक्षमता कमी असल्याचे आढळते. त्यामुळे विषारी पदार्थ शरीरात जास्त काळ राहू शकतात, असे काही संशोधनांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.

आहार पद्धती आणि जीवनशैली

युरोपियन आणि भारतीय आहार पद्धतीमध्ये मोठा फरक आहे. उदाहरणार्थ, भूमध्य देशांमध्ये लोकप्रिय असलेला आहार प्रकार म्हणजे Mediterranean diet होय. या आहारात मासे, ऑलिव्ह तेल, प्रोटीन आणि कॉम्प्लेक्स कार्बोहायड्रेटचा समावेश असतो.

ऑलिव्ह तेलामध्ये असलेले हेल्दी फॅट यकृतासाठी उपयुक्त मानले जाते. याउलट भारतीय आहारात अनेकदा रिफाइंड कार्बोहायड्रेटचे प्रमाण जास्त आढळते. जंक फूड, तळलेले पदार्थ आणि साखरेचे जास्त सेवन यामुळे शरीरात चरबी वाढण्याची शक्यता असते.

शारीरिक हालचालींचे महत्त्व

आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, नियमित व्यायाम हा फॅटी लिव्हर टाळण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. युरोपियन देशांमध्ये लोक चालण्यावर अधिक भर देतात. उदाहरणार्थ, काही रुग्ण दररोज 5 ते 6 किलोमीटर चालतात आणि 30 ते 40 मिनिटे व्यायाम करतात.

भारतामध्ये शहरी जीवनशैलीमुळे शारीरिक हालचाली कमी झाल्याचे दिसून येते. कार्यालयीन काम, वाहनांचा वापर आणि व्यायामाचा अभाव यामुळे चयापचय क्रिया मंदावू शकते. त्यामुळे लिव्हरमध्ये चरबी जमा होण्याची शक्यता वाढते.

मद्य सेवन आणि लिव्हर आरोग्य

मद्य सेवनाचा परिणाम व्यक्तीच्या प्रमाणावर आणि जीवनशैलीवर अवलंबून असतो. मर्यादित प्रमाणात मद्य सेवन केल्यास काही व्यक्तींमध्ये त्वरित समस्या दिसत नाहीत. मात्र जास्त प्रमाणात मद्य सेवन केल्यास यकृतावर गंभीर परिणाम होऊ शकतो.

Alcoholic Liver Disease ही समस्या दीर्घकालीन मद्य सेवनामुळे निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे डॉक्टर नेहमी संतुलित जीवनशैलीचा सल्ला देतात.

भारतात फॅटी लिव्हर वाढण्याची कारणे

भारतात फॅटी लिव्हर वाढण्यामागे अनेक कारणे आहेत. त्यात प्रमुख कारणे म्हणजे अनियमित आहार, जास्त साखर सेवन, शारीरिक व्यायामाचा अभाव आणि वाढते स्थूलत्व. विशेषतः शहरी भागात कामाच्या ताणामुळे लोक आरोग्याकडे दुर्लक्ष करतात.

तज्ज्ञांच्या मते, फॅटी लिव्हर हा केवळ मद्यपान करणाऱ्यांचा आजार नाही. मद्य न पिणाऱ्या लोकांनाही हा आजार होऊ शकतो.

आरोग्य तज्ज्ञांचा सल्ला

डॉक्टरांच्या मते दररोज किमान 30 मिनिटे चालणे, संतुलित आहार घेणे आणि साखरेचे प्रमाण कमी करणे गरजेचे आहे. नियमित वैद्यकीय तपासणी केल्यास सुरुवातीच्या टप्प्यात आजार ओळखता येऊ शकतो.

मद्य सेवन करणाऱ्या विदेशी नागरिकांचे लिव्हर निरोगी असते आणि भारतीयांमध्ये फॅटी लिव्हर वाढते हा पूर्ण सत्य किंवा सार्वत्रिक नियम नाही. जीवनशैली, जेनेटिक्स आणि आहार पद्धती यांचा आरोग्यावर मोठा प्रभाव असतो. त्यामुळे कोणत्याही सोशल मीडिया पोस्टवर आंधळा विश्वास ठेवण्याऐवजी तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.

read also:https://ajinkyabharat.com/2026-baba-venga-prediction-threat-of-war-due-to-us-iran-tension/