अमेरिका-इराण तणाव शिगेला; सर्वोच्च नेता खामेनेई लक्ष्य? जागतिक राजकारणात खळबळ
United States आणि Iran यांच्यातील तणाव पुन्हा वाढला
मध्य पूर्वेतील राजकीय परिस्थिती पुन्हा एकदा गंभीर वळणावर पोहोचली असल्याचे चित्र दिसत आहे. United States आणि इराण यांच्यातील संघर्ष वाढत असून, संभाव्य लष्करी कारवाईची चर्चा आंतरराष्ट्रीय स्तरावर सुरू झाली आहे. काही आंतरराष्ट्रीय मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, अमेरिकेकडून इराणवर मर्यादित स्वरूपाचा हल्ला करण्याच्या पर्यायांवर विचार सुरू असल्याचे समोर आले आहे.
या पार्श्वभूमीवर इराणचे सर्वोच्च धार्मिक आणि राजकीय नेता Ali Khamenei आणि त्यांच्या उत्तराधिकारी मानल्या जाणाऱ्या Mojtaba Khamenei यांच्याबाबत चर्चा सुरू झाल्याने जगभरात खळबळ उडाली आहे. मात्र अद्याप कोणत्याही अधिकृत सरकारी स्तरावर याबाबत स्पष्ट घोषणा करण्यात आलेली नाही.
अमेरिकेचा संभाव्य लष्करी प्लॅन काय?
काही मीडिया रिपोर्ट्समध्ये असा दावा करण्यात आला आहे की, अमेरिकेच्या सुरक्षा अधिकाऱ्यांनी संभाव्य कारवाईचे विविध पर्याय अमेरिकेचे माजी किंवा वर्तमान राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांच्यासमोर सादर केले आहेत. या प्लॅनमध्ये इराणच्या महत्त्वाच्या राजकीय नेतृत्वावर लक्ष्य करण्याची रणनीती असल्याचे सांगितले जात आहे.
तथापि, या संदर्भात अमेरिकन सरकारकडून कोणतेही अधिकृत विधान समोर आलेले नाही. संरक्षण विभागाकडून सर्व पर्यायांचा अभ्यास सुरू असल्याचे सांगण्यात येत आहे. आंतरराष्ट्रीय राजकारणात अशा प्रकारच्या चर्चेमुळे तणाव वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
खामेनेई आणि त्यांच्या मुलाला लक्ष्य करण्याची चर्चा
रिपोर्ट्समध्ये असा दावा करण्यात आला आहे की, संभाव्य लष्करी कारवाईमध्ये Ali Khamenei यांच्यासोबतच त्यांच्या मुलाला देखील लक्ष्य केले जाऊ शकते. कारण त्यांच्या मृत्यूनंतर राजकीय सत्तेचे केंद्रीकरण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
इराणच्या राजकीय व्यवस्थेत सर्वोच्च नेत्याचे स्थान अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. त्यामुळे नेतृत्व बदल झाल्यास देशाच्या अंतर्गत राजकारणावर मोठा परिणाम होऊ शकतो. म्हणूनच अशा प्रकारच्या चर्चांनी जागतिक राजकारणात चिंता निर्माण केली आहे.
मर्यादित लष्करी हल्ल्याचा पर्याय?
अमेरिका सुरुवातीला इराणवर मर्यादित लष्करी हल्ला करण्याचा विचार करत असल्याची माहिती काही रिपोर्ट्समध्ये समोर आली आहे. या हल्ल्याचा मुख्य उद्देश इराणच्या अणु कार्यक्रमावर दबाव निर्माण करणे असल्याचे सांगितले जात आहे.
International Atomic Energy Agency (IAEA) च्या अहवालांमध्ये इराणच्या अणु कार्यक्रमाबाबत सतत चिंता व्यक्त केली गेली आहे. अमेरिका आणि काही पाश्चिमात्य देश इराणच्या अणु क्षमतेबाबत सतर्क भूमिका घेत आहेत.
रशिया आणि चीनची भूमिका महत्त्वाची
या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर Russia आणि China या देशांची भूमिका महत्त्वाची ठरू शकते. इराणला या देशांकडून राजनैतिक किंवा अप्रत्यक्ष संरक्षण मिळत असल्याचे काही विश्लेषकांचे मत आहे.
रशियाने इराणवर हल्ला झाल्यास त्याचे गंभीर परिणाम होतील असा इशारा दिल्याचे काही आंतरराष्ट्रीय वृत्तांमध्ये सांगितले जात आहे. त्यामुळे जागतिक शक्ती संतुलनावर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
मध्य पूर्वेत अमेरिकेची लष्करी तयारी
अमेरिकेने मध्य पूर्व भागात आपले लष्करी सामर्थ्य वाढवले असल्याची माहिती समोर आली आहे. दोन युद्धनौका आणि शेकडो फायटर जेट तैनात केल्याचे सांगितले जात आहे. संभाव्य संघर्ष लक्षात घेऊन अमेरिकन सैन्य सतर्क असल्याचे दिसते.
इराणचीही प्रत्युत्तर तयारी?
दुसरीकडे इराणही माघार घेण्याच्या स्थितीत नसल्याचे चित्र आहे. इराणने काही काळापूर्वी Russia सोबत ओमानच्या खाडीत संयुक्त युद्धसराव केल्याची माहिती समोर आली आहे. हा सराव अमेरिकेला इशारा असल्याचे आंतरराष्ट्रीय विश्लेषकांचे मत आहे.
आंतरराष्ट्रीय प्रतिक्रिया
संभाव्य संघर्षामुळे जागतिक बाजारपेठ आणि ऊर्जा पुरवठ्यावर परिणाम होऊ शकतो. मध्य पूर्वेतील तेलसाठा जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठी महत्त्वाचा असल्यामुळे अनेक देश चिंतेत आहेत.
United Nations कडूनही परिस्थितीवर लक्ष ठेवले जात असल्याचे सांगण्यात येत आहे.
अमेरिकेचा अंतिम निर्णय अद्याप नाही
जागतिक शांततेवर प्रश्नचिन्ह
मध्य पूर्वेतील वाढता तणाव जागतिक शांततेसाठी चिंतेचा विषय ठरत आहे. मोठ्या शक्तींमध्ये संघर्ष झाल्यास त्याचे परिणाम संपूर्ण जगावर होऊ शकतात, असे आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञांचे मत आहे.
United States आणि Iran यांच्यातील संघर्ष अद्याप निर्णायक टप्प्यावर पोहोचलेला नाही. संभाव्य लष्करी कारवाईची चर्चा सुरू असली तरी अधिकृत निर्णय जाहीर झालेला नाही. जागतिक समुदाय सध्या परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/icc-mens-t20-world-cup-2026-super-8-match/
