PF वर कर्ज मिळते का? एका क्लिकवर जाणून घ्या विड्रॉलची प्रक्रिया
PF म्हणजे काय?
प्रोव्हिडंड फंड (PF) हा प्रत्येक पगारदार कर्मचारी आणि नियोक्त्यासाठी एक सुरक्षित वित्तीय गुंतवणूक आहे. या फंडाचे व्यवस्थापन Employees’ Provident Fund Organisation (EPFO) करते. PF चा मुख्य उद्देश म्हणजे कर्मचार्यांच्या निवृत्तीनंतर सुरक्षित आर्थिक भविष्य सुनिश्चित करणे. प्रत्येक महिना कर्मचारी आणि नियोक्ता ठराविक टक्केवारीने PF मध्ये योगदान करतात, आणि या रक्कमेवर वार्षिक व्याज मिळते. त्यामुळे PF ही दीर्घकालीन बचत योजना मानली जाते, जी भविष्यात आर्थिक सुरक्षिततेसाठी उपयोगी पडते.
PF कर्जाचा प्रश्न का उद्भवतो?
कधी कधी कर्मचार्यांना अचानक आर्थिक तंगी किंवा मोठ्या खर्चासाठी तातडीने निधीची गरज भासते. अशा परिस्थितीत, PF मध्ये जमा रक्कम काढण्याचा विचार केला जातो. मात्र PF काढल्यावर त्या रकमेवर मिळणारे व्याज थांबते आणि ही रक्कम खर्चही होते. त्यामुळे अनेकांना असा प्रश्न पडतो: “PF वर कर्ज मिळू शकते का, ज्यामुळे रक्कम सुरक्षित राहील आणि व्याज सुरू राहील?”
EPFO कर्ज सुविधा – काय उपलब्ध आहे?
सामान्य बँकेच्या कर्जाप्रमाणे, PF खात्यावर थेट कर्ज मिळत नाही. मात्र काही विशिष्ट कारणांसाठी EPFO काही मर्यादित रक्कम काढण्याची सुविधा देते. यामध्ये मुख्य कारणे खालील प्रमाणे आहेत:
आरोग्य: गंभीर आजार, वैद्यकीय उपचारासाठी PF रक्कम वापरली जाऊ शकते.
घर खरेदी किंवा बांधकाम: घर खरेदी, बांधकाम, किंवा गृह कर्जाची काही रक्कम भरतीसाठी PF रक्कम वापरता येते.
शिक्षण: स्वतःच्या किंवा मुलांच्या उच्च शिक्षणासाठी PF वापरण्याची सुविधा आहे.
लग्न: स्वतः किंवा मुलांच्या लग्नासाठी PF खात्यातून रक्कम काढता येते.
या सुविधांसाठी सदस्याची काही अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
PF काढण्याचे नियम
PF रक्कम काढण्यासाठी खालील नियम लागू आहेत:
कर्मचारी EPFO चा सक्रिय सदस्य असावा.
सदस्याकडे UAN (Universal Account Number) असणे आवश्यक आहे.
काढण्याचे कारण नियमांनुसार वैध असावे (आरोग्य, घर, शिक्षण, लग्न).
सदस्याने ठराविक सेवा कालावधी पूर्ण केला असावा.
नवीन सुविधा – फेस ऑथेंटिकेशन आणि UMANG ॲप
EPFO लवकरच PF काढण्यासाठी आधुनिक सुविधा आणत आहे:
UMANG ॲपमधून PF काढणी: 1 एप्रिलपासून, सदस्य PF मधील ठराविक रक्कम UMANG ॲपद्वारे युपीआय वापरून काढू शकतील.
फेस ऑथेंटिकेशन टेक्नॉलॉजी (FAT): रक्कम काढण्यासाठी चेहरा ओळख तंत्रज्ञान वापरण्यात येईल, ज्यामुळे प्रक्रिया सुरक्षित व सोपी होईल.
भविष्यात PF एटीएम कार्ड सुविधा देखील आणली जाणार आहे.
PF शिल्लक जाणून घेण्याचे मार्ग
PF बॅलन्स जाणून घेण्यासाठी खालील पद्धती वापरता येतात:
UMANG ॲप: PF बॅलन्स तपासता येतो.
Missed Call सुविधा: नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावरून 011 22901406 किंवा 9966044425 या क्रमांकावर मिस्ड कॉल दिल्यास PF बॅलन्स कळतो.
EPFO पोर्टल: UAN लॉगिन करून PF रक्कम आणि कॅल्क्युलेशन तपासता येते.
PF काढण्याचे फायदे
आर्थिक तंगीच्या वेळी तातडीने निधी उपलब्ध होतो.
घर खरेदी, शिक्षण, वैद्यकीय खर्च यासाठी मदत होते.
PF काढूनही काही प्रमाणात व्याज मिळत असल्यास आर्थिक सहाय्य होते.
PF काढण्याचे तोटे
रक्कम काढल्यानंतर त्या रकमेवर मिळणारे व्याज थांबते.
दीर्घकालीन बचत कमी होते.
योग्य नियोजन न केल्यास निवृत्तीनंतर आर्थिक तंगी निर्माण होऊ शकते.
कर्जाची योग्य समज
लोकांना बर्याचदा वाटते की PF वर बँकेसारखे कर्ज घेता येईल. प्रत्यक्षात, EPFO कर्ज सुविधा काही विशिष्ट कारणांसाठीच मर्यादित आहे. या सुविधा फक्त आवश्यकतेनुसार तातडीची रक्कम मिळवण्यासाठी आहेत, पूर्ण PF काढून जाण्यासाठी नाहीत.
अंतिम विचार
PF हे भविष्यासाठी सुरक्षित गुंतवणूक आहे. आर्थिक तंगीच्या वेळी रक्कम काढता येते, पण त्यासाठी अटी आणि नियम पाळणे आवश्यक आहे. नवीन UMANG ॲप सुविधा आणि फेस ऑथेंटिकेशनमुळे प्रक्रिया सुलभ होणार आहे. PF काढताना सदैव दीर्घकालीन फायदे लक्षात घ्या आणि फक्त अत्यावश्यक परिस्थितीतच रक्कम वापरा.
