AFG vs SA: सुपर ओव्हरचा दुहेरी थरार; T20 मध्ये दबावाच्या क्षणी ‘बेस्ट’ टीम कोण?

टी-20 वर्ल्ड कपच्या रंगतदार लढतींमध्ये काल दक्षिण आफ्रिका आणि अफगाणिस्तान यांच्यातील सामना क्रिकेटप्रेमींसाठी अक्षरशः पर्वणी ठरला. शेवटच्या चेंडूपर्यंत रंगलेला हा सामना टाय झाला आणि त्यानंतर लागोपाठ दोन सुपर ओव्हर खेळल्या गेल्या. अखेर दक्षिण आफ्रिकेने अफगाणिस्तानवर मात करत विजय मिळवला; मात्र या सामन्याने एक मोठा प्रश्न पुन्हा समोर आणला—टी-20 आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये सुपर ओव्हरमध्ये सर्वात यशस्वी टीम कोण? दबावाच्या क्षणी कोणती संघरचना, कोणती रणनीती आणि कोणता अनुभव निर्णायक ठरतो?

सुपर ओव्हर म्हणजे काय?

टी-20 किंवा मर्यादित षटकांच्या सामन्यात दोन्ही संघांची धावसंख्या बरोबरीत राहिल्यास निकालासाठी एक अतिरिक्त षटक—सुपर ओव्हर—खेळवले जाते. प्रत्येक संघाला एका षटकात फलंदाजीची संधी मिळते. जास्त धावा करणारा संघ विजयी ठरतो. सुपर ओव्हरमध्ये केवळ कौशल्य नव्हे, तर मानसिक स्थैर्य, दडपण हाताळण्याची क्षमता आणि अचूक रणनीती महत्त्वाची असते.

सुपर ओव्हरमध्ये भारत अव्वल

सुपर ओव्हरच्या इतिहासात सर्वाधिक प्रभावी कामगिरीचा मान टीम इंडियाकडे जातो. भारताने आतापर्यंत ६ वेळा सुपर ओव्हर खेळली आहे आणि सर्व ६ वेळा विजय मिळवला आहे. म्हणजेच १०० टक्के यशदर! दबावाच्या क्षणी भारतीय खेळाडूंनी संयम राखत अचूक गोलंदाजी आणि निर्णायक फटकेबाजी करत सामना आपल्या बाजूला वळवला आहे.

भारतीय संघाची ही कामगिरी केवळ आकडेवारीपुरती मर्यादित नाही; तर ती मानसिक बळकटीचे प्रतीक मानली जाते. सुपर ओव्हरमध्ये योग्य फलंदाज आणि गोलंदाजांची निवड, क्षेत्ररचनेची आखणी आणि प्रतिस्पर्ध्याच्या कमकुवत दुव्यांवर प्रहार—या सर्व बाबींमध्ये भारताने सातत्य दाखवले आहे.

सर्वाधिक सुपर ओव्हर गमावणारा संघ

दुसरीकडे, सुपर ओव्हरमध्ये सर्वाधिक पराभवाचा विक्रम न्यूझीलंडकडे आहे. न्यूझीलंडने ९ वेळा सुपर ओव्हर खेळली असून त्यापैकी ७ वेळा त्यांना पराभव पत्करावा लागला आहे. केवळ दोन वेळा त्यांना विजय मिळाला. २०१९ च्या वर्ल्ड कप फायनलपासून न्यूझीलंडवर ‘सुपर ओव्हर’चे सावट असल्याची चर्चा क्रिकेटविश्वात होत असते.

अफगाणिस्तानचा संघर्ष

अफगाणिस्तानने आतापर्यंत ३ वेळा सुपर ओव्हर खेळली आहे आणि तिन्ही वेळा पराभव झाला आहे. दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या अलीकडील सामन्यातही त्यांच्याकडे दोन संधी होत्या; मात्र निर्णायक क्षणी फलंदाजांना मोठी खेळी करता आली नाही. त्यामुळे सुपर ओव्हरमधील त्यांचा विजयाचा खाते अजून उघडायचे आहे.

इतर संघांची स्थिती

• इंग्लंड – २ विजय, ० पराभव

• दक्षिण आफ्रिका – २ विजय, ० पराभव

• झिम्बाब्वे – २ विजय, ० पराभव

• वेस्ट इंडीज – २ विजय, १ पराभव

• ऑस्ट्रेलिया – १ विजय, २ पराभव

• पाकिस्तान – १ विजय, ३ पराभव

• श्रीलंका – २ विजय, ४ पराभव

• आयर्लंड – १ विजय, ० पराभव

• बांग्लादेश – अद्याप सुपर ओव्हर खेळलेली नाही

या आकडेवारीवरून स्पष्ट होते की काही संघांनी कमी संधी मिळूनही शंभर टक्के यश मिळवले आहे; तर काही संघांना अनुभव असूनही निर्णायक क्षणी अपयश आले आहे.

दबावाचा खेळ

सुपर ओव्हरमध्ये प्रत्येक चेंडू सामन्याचा कल बदलू शकतो. फलंदाजासाठी प्रत्येक फटका महत्त्वाचा असतो, तर गोलंदाजासाठी प्रत्येक चेंडू अचूक टाकणे गरजेचे असते. त्यामुळे अनुभव आणि शांतचित्त वृत्ती निर्णायक ठरते. भारताने याच बाबतीत सातत्य राखले आहे. न्यूझीलंडसारख्या संघाने कौशल्य असूनही मानसिक दडपणाखाली चुका केल्या आहेत.

रणनीतीचा कस

सुपर ओव्हरमध्ये ‘मॅच-विनर’ खेळाडूंची निवड ही मोठी कसरत असते. कोणता फलंदाज पहिल्यांदा उतरणार? कोणता गोलंदाज षटक टाकणार? यावर निकाल अवलंबून असतो. भारताने अनेकदा अनुभवी खेळाडूंवर विश्वास दाखवला आणि त्याचे फळही मिळाले. दक्षिण आफ्रिकेने अफगाणिस्तानविरुद्ध अचूक क्षेत्ररचना आणि आक्रमक फलंदाजी करत सामना जिंकला.

AFG vs SA सामन्याने पुन्हा एकदा सिद्ध केले की टी-20 क्रिकेटमध्ये निकाल शेवटच्या क्षणापर्यंत बदलू शकतो. सुपर ओव्हर हा केवळ एक अतिरिक्त षटक नसून तो मानसिक लढाईचा कस असतो. आकडेवारी सांगते—सुपर ओव्हरमध्ये भारत सध्या जगातील सर्वात यशस्वी संघ आहे, तर न्यूझीलंडला सर्वाधिक पराभवांचा सामना करावा लागला आहे. अफगाणिस्तानसारख्या संघांसाठी अजूनही पहिल्या विजयाची प्रतीक्षा आहे.

READ ALSO:https://ajinkyabharat.com/share-market-guntavanukis-amishaala-victim-cyber-police-raid/