बारामतीतील कृषिक प्रदर्शनात शेतकऱ्यांसाठी AI तंत्रज्ञान ऊस लागवड प्रात्यक्षिके सादर केली गेली. या तंत्रज्ञानामुळे पाणी, खत, कीटकनाशक खर्चात बचत होऊन उत्पादन वाढते.
AI तंत्रज्ञान ऊस लागवड: बारामतीतील कृषिक प्रदर्शनात शेतकऱ्यांसाठी नवीन क्रांती
बारामती – शेती क्षेत्रातील आधुनिक तंत्रज्ञानाचा अनुभव घेण्यासाठी राज्यभरातील शेतकरी बारामतीला जमले होते. कृषी विकास ट्रस्ट आणि कृषी विज्ञान केंद्राच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित केलेल्या कृषिक २०२६ या प्रदर्शनात शेतकऱ्यांना AI तंत्रज्ञान ऊस लागवड चा अनुभव प्रत्यक्षात पाहायला मिळाला.
या वर्षी कृषिक प्रदर्शन ११ व्या वर्षात पदार्पण करत असून, हे जगातील सर्वात मोठ्या प्रात्यक्षिक आधारित कृषी प्रदर्शनांपैकी एक मानले जाते. यंदा प्रदर्शनाची कालावधी ८ दिवसांचा ठेवण्यात आला, ज्यामुळे शेतकऱ्यांना अधिक माहिती घेण्याची आणि प्रयोग पाहण्याची संधी मिळाली.
बारामतीत झालेल्या या प्रदर्शनात परभणी, अकोला, लातूर, बुलढाणा, सोलापूर, कोल्हापूर या जिल्ह्यांमधील शेतकरी उपस्थित होते. त्यांना फक्त पारंपरिक पद्धतीने पिके घेणे नाही, तर कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (AI) शेतीसाठी वापर करून ऊस लागवड कशी केली जाते, हे प्रत्यक्षात पाहायला मिळाले.
AI तंत्रज्ञान ऊस लागवड – शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर
परंपरागत पद्धतीने ऊस पिकवताना शेतकऱ्यांना पाणी, खत आणि रासायनिक कीटकनाशकांचा खर्च जास्त येतो. मात्र, AI तंत्रज्ञान ऊस लागवड वापरल्यास या खर्चात लक्षणीय बचत होते.
कृषिक प्रदर्शनात कृषी विज्ञान केंद्रावर AI तंत्रज्ञानाचा प्रयोग करून शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष अनुभव दिला गेला. यातून खालील गोष्टी स्पष्ट होत्या:
पाण्याचा वापर कमी आणि नियंत्रीत होतो
खतांची योग्य मात्रेत खरेदी करून वापर केला जातो
रासायनिक कीटकनाशकांचा वापर कमी होतो
उत्पादन वाढीस मदत होते
शेतकऱ्यांचे वेळ आणि मेहनत वाचते
शेतकऱ्यांना देश-विदेशातील आधुनिक संशोधन व पिकांचे प्रात्यक्षिक पाहता येण्याची संधी या प्रदर्शनाने दिली.
बारामतीतील कृषिक प्रदर्शनात AI तंत्रज्ञानाचे प्रात्यक्षिक
कृषिक प्रदर्शनाच्या पहिल्या दिवशीच शेतकऱ्यांना AI तंत्रज्ञानावर आधारित ऊस आणि पारंपरिक पद्धतीने घेतलेला ऊस यातील फरक दिसून आला.
AI पद्धतीने लागवड: शेतकऱ्यांना माहिती मिळाली की, GPS आणि ड्रोन तंत्रज्ञान वापरून जमीन तपासली जाते, पिकासाठी योग्य ठिकाणी खत आणि पाणी दिले जाते.
परंपरागत पद्धती: शेतकऱ्यांना जाणवले की, पाणी व खताचा अधिक खर्च होतो, उत्पादन कमी होते आणि मेहनत जास्त लागते.
प्रदर्शनात शेतकऱ्यांनी उत्सुकता दाखवली व विविध AI आधारित उपकरणे आणि प्रणालींचा अनुभव घेतला. कृषी विज्ञान केंद्राचे चेअरमन राजेंद्र पवार आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी प्रा. नीलेश नलावडे यांनी शेतकऱ्यांशी संवाद साधत AI तंत्रज्ञानाच्या फायद्यांवर प्रकाश टाकला.
AI तंत्रज्ञानाचा फायदा – आर्थिक आणि पर्यावरणीय
AI तंत्रज्ञान ऊस लागवडीत फक्त उत्पादन वाढवणे नाही तर पर्यावरणाची काळजी घेणे देखील महत्वाचे आहे.
खतांचा योग्य वापर – जमीन प्रदूषण कमी
पाणी बचत – सिंचन व्यवस्थापन सुधारले
रासायनिक कीटकनाशक कमी – पर्यावरण स्नेही
मेहनत कमी – शेतकऱ्यांचे वेळ वाचतो
उत्पादन वाढ – आर्थिक फायदा
यामुळे शेतकरी जास्त उत्पादन घेऊन कमी खर्चात जास्त नफा मिळवू शकतात.
राज्यभरातून शेतकऱ्यांचा सहभाग
या प्रदर्शनात राज्यभरातील विविध जिल्ह्यांमधून शेतकरी सहभागी झाले होते. त्यात परभणी, अकोला, लातूर, बुलढाणा, सोलापूर, कोल्हापूर या जिल्ह्यांमधील शेतकरी विशेष सहभाग दर्शवित होते.
शेतकऱ्यांना AI तंत्रज्ञानासंबंधी प्रात्यक्षिक पाहून त्यांच्या शेतीतील आधुनिक ट्रेंड समजले.
विशेष म्हणजे, प्रदर्शनात फक्त पिकांचे प्रात्यक्षिक नव्हे, तर पशु प्रदर्शन देखील आयोजित केले गेले. शेतकऱ्यांनी येथे कोंबड्या, गाय, म्हैस, शेळ्या यांचा अनुभव घेतला.
AI तंत्रज्ञानावर आधारित ऊस लागवड – कसे करते?
ड्रोन आणि GPS चा वापर: जमीन तपासणी, पिकांची स्थिती निरीक्षण
डेटा विश्लेषण: खत, पाणी, कीटकनाशकाची योग्य मात्रेमध्ये वापर
स्मार्ट सिंचन प्रणाली: पिकाच्या गरजेनुसार पाणी दिले जाते
माहिती आधारित निर्णय: AI प्रणाली शेतकऱ्याला निर्णय घेण्यासाठी डेटा पुरवते
यामुळे शेतकऱ्यांना अधिक उत्पादन आणि कमी खर्चाचा फायदा मिळतो.
कृषिक प्रदर्शन – शेतकऱ्यांसाठी ज्ञानाचा खजिना
कृषिक प्रदर्शनामुळे शेतकऱ्यांना देश-विदेशातील आधुनिक तंत्रज्ञान, संशोधन, निविष्ठांबाबत माहिती मिळाली.
AI तंत्रज्ञानावर आधारित पिकांची माहिती
नवीन यंत्रसामग्री व उपकरणे
पिकांचे प्रात्यक्षिके
पशुपालन व विविध जातींची माहिती
शेतकऱ्यांनी या तंत्रज्ञानाबद्दल उत्सुकता दाखवली व प्रश्न विचारले.
कृषिक २०२६ – प्रदर्शनाची वैशिष्ट्ये
८ दिवसांचे प्रदर्शन – शेतकऱ्यांना अधिक वेळ
११ वे वर्ष – जागतिक दर्जाचे प्रात्यक्षिक आधारित प्रदर्शन
AI तंत्रज्ञानावर आधारित प्रात्यक्षिके – पिके, पशुपालन, सिंचन
शेतकऱ्यांसाठी प्रशिक्षण व माहिती सत्रे
नवीन संशोधन व उपकरणांची माहिती
AI तंत्रज्ञान ऊस लागवड – शेतकऱ्यांसाठी भविष्यातील संधी
AI तंत्रज्ञान वापरून शेतकरी केवळ खर्च वाचवत नाही, तर उत्पादन वाढवून शेतीला नफा देणारी व्यवसायिक दिशा देतात.
पिकांचे वेळेवर निगराणी
संसाधनांचा अधिक योग्य वापर
उत्पादनात सातत्य
पर्यावरणीय फायदे
शेतकरी यामुळे उत्पन्नात वाढ करून आपले जीवनमान सुधारू शकतात.
बारामतीतील कृषिक प्रदर्शनात AI तंत्रज्ञान ऊस लागवड या प्रकल्पाचे यश प्रत्यक्षात पाहायला मिळाले. शेतकऱ्यांनी उत्साहाने सहभाग घेतला व आधुनिक तंत्रज्ञानाचा फायदा आपल्या शेतात कसा घेता येईल, याची माहिती मिळवली.
कृषिक प्रदर्शनामुळे शेतकरी परंपरागत पद्धतीसह आधुनिक AI तंत्रज्ञानाची तुलना करून निर्णय घेऊ शकतात, जे त्यांच्यासाठी आर्थिक, पर्यावरणीय आणि व्यावसायिक दृष्ट्या फायदेशीर ठरेल.
भविष्यात AI तंत्रज्ञानावर आधारित शेती ही महाराष्ट्रात आणि संपूर्ण देशात अधिक रुजेल, असा अंदाज आहे.
