अजितदादांचं दहावंही झालेलं नसताना एवढी घाई का? सुनेत्रा पवारांच्या उपमुख्यमंत्रीपदावरून राष्ट्रवादीत हालचाली, पक्षाकडून अखेर स्पष्टीकरण
राज्याचे उपमुख्यमंत्री आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष अजित पवार यांच्या अकाली निधनानंतर महाराष्ट्राच्या राजकारणात निर्माण झालेली पोकळी अद्याप भरून निघालेली नाही. 28 जानेवारी 2026 रोजी बारामतीजवळ झालेल्या भीषण विमान अपघातात अजित पवार यांच्यासह पाच जणांचा मृत्यू झाला आणि संपूर्ण राज्य हादरून गेलं. प्रशासन, राजकारण आणि पवार कुटुंबासाठी हा धक्का अत्यंत वेदनादायक होता. अजित पवार हे केवळ एक राजकीय नेते नव्हते, तर निर्णयक्षम प्रशासक, आक्रमक नेतृत्व आणि कार्यकर्त्यांशी थेट संवाद साधणारा लोकनेता अशी त्यांची ओळख होती. त्यांच्या जाण्याने राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षात नेतृत्वाची मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे.
अजित पवारांच्या निधनाला अवघे तीन दिवस उलटले असतानाच त्यांच्या पत्नी सुनेत्रा पवार यांना उपमुख्यमंत्रीपदाची जबाबदारी देण्याच्या हालचाली वेग घेताना दिसत आहेत. या पार्श्वभूमीवर ‘दहावंही झालेलं नाही, मग एवढी घाई कशाला?’ असा सवाल सर्वसामान्यांपासून विरोधी पक्षांपर्यंत उपस्थित केला जात आहे. सोशल मीडियावर टीका, प्रश्न आणि संशयांची सरबत्ती होत असताना राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाने अखेर या घाईबाबत आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे.
दुःख, शोक आणि राजकारण यांचा संगम
अजित पवार यांच्या निधनानंतर राज्यभर शोककळा पसरली होती. बारामती, पुणे, मुंबईसह संपूर्ण महाराष्ट्रात त्यांना श्रद्धांजली वाहण्यात आली. त्यांच्या अंत्यसंस्कारानंतरही पवार कुटुंब अजून या धक्क्यातून सावरलेलं नाही. मात्र, त्याच वेळी राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या कार्यकर्त्यांमध्ये अस्वस्थता वाढताना दिसत आहे. ‘पक्षाचं नेतृत्व कोण करणार?’, ‘सत्तेतील जबाबदाऱ्या कोण सांभाळणार?’, ‘आगामी स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांमध्ये पक्षाची दिशा काय असणार?’ असे अनेक प्रश्न कार्यकर्त्यांना सतावत आहेत.
राजकारणात भावना आणि वास्तव यांचा नेहमीच संघर्ष असतो. एका बाजूला कुटुंबाचं दुःख, तर दुसऱ्या बाजूला पक्ष, सरकार आणि प्रशासनाच्या जबाबदाऱ्या. याच संघर्षातून सध्या राष्ट्रवादी काँग्रेस जात आहे.
सुनेत्रा पवार यांचं नाव पुढे का आलं?
अजित पवार यांच्या निधनानंतर लगेचच राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या वरिष्ठ नेत्यांमध्ये चर्चा सुरू झाली. सुनील तटकरे, छगन भुजबळ, प्रफुल्ल पटेल, धनंजय मुंडे यांसारख्या नेत्यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची भेट घेतली. या भेटीत उपमुख्यमंत्रीपदाची जबाबदारी सुनेत्रा पवार यांच्याकडे देण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला. पक्षातील बहुतांश आमदार आणि कार्यकर्त्यांचीही हीच मागणी असल्याचा दावा करण्यात आला.
पक्षातील एका वरिष्ठ नेत्याने नाव न छापण्याच्या अटीवर सांगितले की, “अजितदादा हेच सर्व निर्णय घेत होते. त्यांच्या अनुपस्थितीत कार्यकर्ते पूर्णपणे दिशाहीन झाले आहेत. अशा परिस्थितीत पवार कुटुंबातीलच कोणीतरी पुढे यावं, हीच सर्वांची भावना आहे.”
‘इतकी घाई कशाला?’ – टीका आणि प्रश्न
मात्र, या निर्णयाच्या वेळेवर मोठे प्रश्न उपस्थित झाले. उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांचं दहावंही झालेलं नसताना इतक्या वेगाने राजकीय निर्णय घेणं योग्य आहे का, असा सवाल अनेकांनी केला. काहींनी याला ‘संवेदनशून्य राजकारण’ असं संबोधलं, तर काहींनी यामागे सत्तेचं गणित असल्याचा आरोप केला.
विरोधकांनीही या मुद्द्यावर राष्ट्रवादीवर निशाणा साधला. “दुःखाचा काळ असताना सत्तेची घाई का?” असा प्रश्न उपस्थित करण्यात आला. सोशल मीडियावर यावरून तीव्र चर्चा सुरू झाली.
राष्ट्रवादी काँग्रेसचं स्पष्टीकरण
या सर्व पार्श्वभूमीवर राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते अनिल पाटील यांनी माध्यमांशी संवाद साधत पक्षाची भूमिका स्पष्ट केली. उपमुख्यमंत्री “अजित पवारांचं जाणं हे न भरून निघणारं नुकसान आहे. ही पोकळी कधीच भरून निघू शकणार नाही. पण पक्ष म्हणून आम्हाला पुढे चालायचं आहे. कार्यकर्ते सैरावैरा झाले होते. स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका तोंडावर आहेत. उमेदवार ठरवले गेले आहेत. त्या सगळ्यांना दिशा देणं गरजेचं होतं,” असं अनिल पाटील म्हणाले.
ते पुढे म्हणाले, “घाई झाली असं काहींना वाटत असेल. पण ही काळाची गरज आहे. नेता नसल्यामुळे कार्यकर्त्यांमध्ये संभ्रम होता. तो दूर करणं अत्यावश्यक होतं.”
‘घाई नाही, जबाबदारी’ – पक्षाचा दावा
राष्ट्रवादीच्या म्हणण्यानुसार, हा निर्णय भावनेपेक्षा जबाबदारीचा आहे. अजित पवार यांनी स्वतः अनेक निवडणुकांची तयारी करून ठेवली होती. जिल्हा परिषद, पंचायत समित्या, महानगरपालिका निवडणुकांसाठी पक्षाने रणनीती आखली होती. त्यांच्या निधनामुळे ही सगळी यंत्रणा ठप्प झाली होती.
“दादांच्या अपघातामुळेच काही निवडणुकांचा कार्यक्रम विस्कळीत झाला. त्यामुळे कार्यकर्त्यांना पुन्हा संघटित करणं गरजेचं होतं. सुनेत्रा वहिनींनी जबाबदारी घ्यावी, ही आमदारांची आणि कार्यकर्त्यांची एकमुखी मागणी होती,” असं अनिल पाटील यांनी स्पष्ट केलं.
शरद पवारांची भूमिका
दरम्यान, ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांनी मात्र या संपूर्ण प्रक्रियेबाबत आपल्याला कल्पना नसल्याचं सांगितलं. “सुनेत्रा पवार यांच्या शपथविधीबाबत मला काहीच माहिती नाही. माझ्याशी कोणतीही चर्चा झाली नाही,” असं शरद पवार यांनी पत्रकार परिषदेत स्पष्ट केलं. त्यांच्या या वक्तव्यामुळे चर्चांना आणखी उधाण आलं.
मात्र, राष्ट्रवादीतील उपमुख्यमंत्री अजित पवार गटाचा दावा आहे की, हा पूर्णपणे पक्षाचा अंतर्गत निर्णय आहे आणि शरद पवार यांचा याच्याशी थेट संबंध नाही.
कार्यकर्त्यांचा दबाव महत्त्वाचा ठरला?
राजकीय विश्लेषकांच्या मते, या निर्णयामागे कार्यकर्त्यांचा दबाव मोठा कारणीभूत ठरला आहे. अजित पवार हे स्वतः प्रत्येक निवडणूक, प्रत्येक उमेदवार आणि प्रत्येक रणनीतीवर लक्ष ठेवत होते. त्यांच्या अचानक जाण्याने निर्माण झालेली पोकळी भरून काढण्यासाठी पक्षाला त्वरीत नेतृत्वाची गरज होती.
“राजकारण थांबत नाही. दुःख असलं तरी निर्णय घ्यावेच लागतात. राष्ट्रवादी काँग्रेसने भावनिक नव्हे तर व्यावहारिक भूमिका घेतली आहे,” असं एका वरिष्ठ राजकीय विश्लेषकाने सांगितलं.
पुढे काय?
सुनेत्रा पवार उपमुख्यमंत्रीपदाची शपथ घेतल्यानंतर राष्ट्रवादी काँग्रेसची पुढील दिशा काय असेल, याकडे संपूर्ण राज्याचं लक्ष लागलं आहे. पक्षाची सूत्रं त्यांच्या हातातच राहणार का? दोन्ही राष्ट्रवादी गटांच्या विलिनीकरणाबाबत काय निर्णय होणार? शरद पवार यांची भूमिका पुढे काय असेल? असे अनेक प्रश्न अद्याप अनुत्तरित आहेत.
एकीकडे दुःख, दुसरीकडे जबाबदारी आणि तिसरीकडे सत्ता-समीकरणं… या सगळ्यांच्या संगमातून सध्या महाराष्ट्राचं राजकारण जात आहे. सुनेत्रा पवार यांचा शपथविधी हा केवळ एक राजकीय सोहळा नसून, तो राज्याच्या राजकारणातील नव्या पर्वाची सुरुवात ठरणार आहे, हे मात्र निश्चित.
