Padma Award 2026 साठी पदक कोठे आणि कसे तयार केले जाते, त्यासाठी किती खर्च येतो, आणि विजेत्यांना कोणती सुविधा मिळते, याची सविस्तर माहिती जाणून
Padma Award 2026: पदक तयार करण्याची प्रक्रिया, खर्च आणि महत्त्व
Padma Award 2026 म्हणजे भारत सरकारकडून दिला जाणारा एक अत्यंत प्रतिष्ठित सन्मान आहे. पद्म पुरस्कार हे देशातील नागरीकांसाठी सर्वोच्च ओळख असून त्यांच्या उत्कृष्ट कार्याचे राष्ट्रीय मान्यताप्राप्त प्रतीक आहे. महाराष्ट्रातील चार दिग्गजांचा समावेश झाल्याने हा राज्यासाठी अभिमानाचा क्षण आहे, तर त्यांच्या कामगिरीने पुढील पिढीसाठी प्रेरणा मिळते.
दरवर्षी प्रजासत्ताक दिनाच्या एक दिवस आधी, म्हणजेच 25 जानेवारीला, भारत सरकारकडून Padma Award विजेत्यांची यादी जाहीर केली जाते. या यादीत सामाजिक, सांस्कृतिक, शैक्षणिक, वैज्ञानिक तसेच विविध क्षेत्रांतील व्यक्तींचा समावेश असतो.
Related News
Padma Award 2026: अभिमानास्पद गौरव! महाराष्ट्रातील 4 दिग्गजांसह 45 मान्यवरांना सर्वोच्च सन्मान
2025: ग्वाल्हेरमध्ये Kailash खेरचा शो गोंधळात, प्रेक्षकांना थांबण्याचा इशारा
शोलेचा वीरू हरपला ! तरुणपण ते आत्तापर्यंतचे Unseen Photos समोर, डोळ्यात येईल पाणी
या लेखात आपण जाणून घेणार आहोत: Padma Award पदकांचे तयार होण्याचे ठिकाण, त्याची बनावट, खर्च, आणि विजेत्यांसाठी उपलब्ध सुविधा.
Padma Award पदक कुठे तयार होते?
सर्व पद्म पुरस्कारांचे पदक कोलकाता, अलीपुर येथील टांकसाळीमध्ये तयार केली जातात. ही टांकसाळ भारतीय अर्थ मंत्रालयाच्या नियंत्रणाखाली असते.
तुम्हाला माहिती असेल की भारत रत्न पुरस्कारासाठीही ज्या पदकांचा वापर होतो, ते देखील याच टांकसाळीत तयार केले जातात.
पदक तयार करण्यासाठी अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि अचूक मोजमाप प्रणाली वापरली जाते. त्यावर कमळाचे चिन्ह असते आणि देवनागरी तसेच इंग्रजी भाषेत शिलालेख कोरलेला असतो.
Padma Award पदकाची बनावट
पद्म पुरस्कार तीन श्रेणींमध्ये दिले जातात:
Padma Vibhushan – हा सर्वोच्च सन्मान असून, अत्यंत प्रतिष्ठित पुरस्कार मानला जातो.
साहित्य: कांस्याचा आधार
सजावट: दोन्ही बाजूंना प्लॅटिनमने कोरलेले
Padma Bhushan – हा मध्यम श्रेणीतील महत्त्वाचा पुरस्कार.
साहित्य: कास्य
सजावट: वरच्या बाजूस सोन्याचा मुलामा
Padma Shri – हा प्रवर्गानुसार मानाचा पुरस्कार
साहित्य: कास्य
सजावट: वरच्या बाजूस स्टेनलेस स्टीलची सजावट
लक्षात घ्या की या पदकात पूर्णपणे सोनं किंवा चांदी वापरले जात नाही. मात्र, प्लॅटिनम किंवा सोन्याच्या फिनिशमुळे त्याची शोभा आणि प्रतिष्ठा वाढते.
पद्म पुरस्कार पदक तयार करण्याची प्रक्रिया
पदक तयार करताना खालील प्रक्रिया राबवली जाते:
डिझाइनिंग: पदकाची रचना अत्यंत काटेकोरपणे ठरवली जाते. प्रत्येक चिन्ह, अक्षर आणि कोरकम अचूक असावे लागते.
धातूची निवड: पदकाची गुणवत्ता टिकवण्यासाठी कांस्य, कास्य, प्लॅटिनम आणि स्टेनलेस स्टील वापरले जाते.
प्रेशिंग व कोरकाम: अत्याधुनिक प्रेस मशीन आणि लेझर कोरकाम वापरून शिलालेख कोरला जातो.
फिनिशिंग: पदकाला चमकदार बनवण्यासाठी पोलिशिंग केली जाते. त्यावरून कमळाचे चिन्ह अधिक स्पष्ट दिसते.
गुणवत्ता तपासणी: प्रत्येक पदकाची अचूकता आणि पूर्णता तपासली जाते.
पद्म पुरस्कार पदकासाठी किती खर्च येतो?
सरकारी दस्तऐवजांमध्ये पदक तयार करण्याचा नेमका खर्च सार्वजनिक केला जात नाही. हे टांकसाळी सरकारी नियंत्रणाखाली असल्यामुळे तसे तपशील उपलब्ध नाहीत.
तथापि, काही अभ्यासांनुसार,पद्म पुरस्कार पदकाची एकूण खर्च रक्कम हजारो ते दहा हजार रुपयांच्या आसपास असू शकते. हा खर्च धातू, फिनिशिंग आणि अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाच्या वापरावर अवलंबून बदलतो.
Padma Award विजेत्यांसाठी लाभ
वस्तुतः, Padma Award विजेत्यांना कोणतीही आर्थिक पेन्शन किंवा विशेष सरकारी सुविधा मिळत नाहीत.
हा पुरस्कार पूर्णपणे सन्मानात्मक आहे.
विजेत्यांचा सामाजिक आणि व्यावसायिक दर्जा वाढतो.
अनेक वेळा, पुरस्काराच्या माध्यमातून लोकांचा आदर व मान्यता प्राप्त होते.
विविध क्षेत्रातील लोकांच्या कार्याचे राष्ट्रीय पातळीवर कौतुक करण्यासाठी हा पुरस्कार दिला जातो.
Padma Award 2026: महाराष्ट्राचे गौरव
या वर्षी, Maharashtra राज्यातील चार दिग्गजांना पद्म पुरस्कार मिळाले आहे. यामुळे राज्याला अभिमान वाटतो आणि युवापिढीसाठी प्रेरणा मिळते.
येत्या काळात, हे पुरस्कार सामाजिक, सांस्कृतिक, शैक्षणिक आणि वैज्ञानिक क्षेत्रांमध्ये कार्यरत व्यक्तींना प्रोत्साहन देतात.
Padma Award चे महत्त्व
Padma Award हा भारत सरकारकडून दिला जाणारा सर्वोच्च नागरी सन्मान असून, देशातील व्यक्तींच्या उत्कृष्ठ कार्याची राष्ट्रीय पातळीवर ओळख सुनिश्चित करतो. हा पुरस्कार समाजात एक महत्त्वाचा संदेश पोहचवतो की, समाजातील प्रत्येक क्षेत्रात आपले योगदान अनमोल मानले जाते. सामाजिक प्रेरणा म्हणून, Padma Award विजेत्यांची कामगिरी इतर नागरिकांसाठी आदर्श ठरते, विशेषतः युवा पिढीसाठी प्रेरक उदाहरण ठरते. हे पुरस्कार विविध क्षेत्रातील व्यक्तींना त्यांच्या कार्यासाठी प्रोत्साहन देतात आणि त्यांचे सार्वजनिक मान व प्रतिष्ठा वाढवतात.
Padma Award मिळवणारा प्रत्येक व्यक्ती समाजात एक आदर्श व्यक्तिमत्व म्हणून उभा राहतो. यामुळे समाजातील इतर लोकही देशासाठी किंवा त्यांच्या कार्यक्षेत्रासाठी योगदान देण्यास प्रवृत्त होतात. राष्ट्रीय ऐक्य आणि गौरव हा या पुरस्काराचा आणखी एक महत्वाचा पैलू आहे. देशभरातील नागरिकांना त्यांच्या कामगिरीसाठी मान्यता मिळाल्यामुळे, हे सन्मान त्यांच्या कामाला अधिक गंभीरपणे पाहण्यास प्रवृत्त करते आणि देशासाठी समर्पित योगदान वाढवते.
Padma Award: बारकाईने तपासून पाहता
Padma Award ही वर्षातून एकदाच जाहीर केली जाते, ती देखील 25 जानेवारीला, प्रजासत्ताक दिनाच्या एका दिवस आधी. या पुरस्कारामध्ये तीन श्रेण्या आहेत: Padma Shri, Padma Bhushan, आणि Padma Vibhushan. प्रत्येक श्रेणीतील पुरस्काराची महत्त्वाकांक्षा आणि प्रतिष्ठा वेगळी असते. पदकाची बनावट, त्याचा धातू, वजन, रंग आणि चमक ही प्रत्येक श्रेणीसाठी वेगळी असते. उदाहरणार्थ, Padma Vibhushan पदक कांस्यावरून बनवलेले असून प्लॅटिनमने सजवलेले असते, तर Padma Bhushan पदक कास्याचे असून सोन्याच्या फिनिशसह असते. Padma Shri पदक कास्याचे असून स्टेनलेस स्टीलची सजावट त्यावर असते.
या सर्व प्रक्रियेत अचूक मोजमाप, अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि दक्षता यांचा वापर केला जातो. त्यामुळे Padma Award हे पूर्णपणे प्रतिष्ठात्मक आणि गुणवत्तापूर्ण मानले जाते. विजेत्यांना या पुरस्कारामुळे कोणतीही आर्थिक सुविधा मिळत नसली तरी, त्यांचा सामाजिक, सार्वजनिक आणि व्यावसायिक दर्जा वाढतो.
Padma Award 2026 फक्त एक सन्मान नाही, तर देशासाठी कार्यरत असलेल्या व्यक्तींच्या कार्याची राष्ट्रीय मान्यता आहे. महाराष्ट्रातील विजेत्यांचा समावेश हा राज्यासाठी अभिमानाचा क्षण आहे. पदकाची बनावट, प्रक्रिया आणि त्यासाठीचा खर्च अत्यंत अचूकतेने पार पाडला जातो. पुरस्कार विजेत्यांना आर्थिक लाभ नसले तरी, त्यांचा सामाजिक आदर, प्रतिष्ठा आणि सार्वजनिक ओळख वाढते. भविष्यातील पिढ्यांसाठी हे पुरस्कार प्रेरणादायी उदाहरण ठरतात, ज्यामुळे समाजातील प्रत्येक व्यक्तीला उत्कृष्ट कार्य करण्याची प्रेरणा मिळते.
