Pakistan प्रचंड मोठ्या संकटात; डोनाल्ड ट्रम्प यांना खुश करण्याचा प्रयत्न ठरला महाग, देशावर भिकेची वेळ?
आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पाकिस्तानची कोंडी अधिकच वाढली
जागतिक राजकारणात सध्या घडणाऱ्या घडामोडींमध्ये Pakistan चांगलाच अडकताना दिसत आहे. अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना खुश करण्यासाठी Pakistanने उचललेली पावले आता देशासाठी मोठे संकट ठरत आहेत. विशेष म्हणजे भारत-अमेरिका संबंधांमध्ये तणाव निर्माण झाल्यानंतर त्याचा फायदा घेण्याचा प्रयत्न Pakistanने केला, मात्र हा डाव पाकिस्तानलाच महागात पडल्याचे चित्र सध्या दिसून येत आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या ‘बोर्ड ऑफ पीस’ या उपक्रमावर दावोस येथे Pakistanचे पंतप्रधान शहबाज शरीफ यांनी थेट सही केल्यानंतर Pakistanमध्ये राजकीय, आर्थिक आणि सामाजिक अस्थिरता वाढली आहे. या निर्णयामुळे पाकिस्तानमधील विरोधक आक्रमक झाले असून, सरकारविरोधात जोरदार आंदोलन सुरू झाले आहे. एकीकडे आर्थिक संकट, दुसरीकडे राजकीय अस्थिरता आणि त्यातच आंतरराष्ट्रीय पातळीवर विश्वासार्हतेचा प्रश्न अशा तिहेरी संकटात पाकिस्तान अडकला आहे.
भारत-अमेरिका संबंधांमध्ये तणाव कसा वाढला?
अमेरिकेने भारतावर लावलेला 50 टक्के टॅरिफ हा या संपूर्ण घडामोडींचा केंद्रबिंदू मानला जात आहे. भारत रशियाकडून तेल खरेदी करत असल्यामुळे अमेरिकेने हा कठोर निर्णय घेतल्याचे स्पष्ट करण्यात आले. यामुळे भारत आणि अमेरिका यांच्यातील संबंधांमध्ये तणाव निर्माण झाला.
Related News
मागील काही दशकांत भारत-अमेरिका संबंध हे धोरणात्मक, संरक्षण, व्यापार आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात मजबूत झाले होते. मात्र रशियाच्या तेलाच्या मुद्द्यावरून अमेरिकेने घेतलेल्या भूमिकेमुळे या संबंधांना तडा गेल्याचे दिसून आले. याच संधीचा फायदा घेण्याचा प्रयत्न पाकिस्तानने केला.
Pakistanचा अमेरिकेकडे झुकण्याचा प्रयत्न
भारत-अमेरिका संबंध तणावात येताच पाकिस्तानने अमेरिकेसोबतचे संबंध सुधारण्यावर भर दिला. पाकिस्तानचे लष्करप्रमुख आणि पंतप्रधान शहबाज शरीफ हे वारंवार अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या भेटीला जाताना दिसले. या भेटी केवळ औपचारिक नव्हत्या, तर त्यामागे मोठा राजकीय आणि आर्थिक अजेंडा असल्याचे स्पष्ट झाले.
Pakistanची अर्थव्यवस्था आधीच डबघाईला आली आहे. परकीय चलन साठा घटत आहे, महागाई गगनाला भिडली आहे आणि आयएमएफकडून मिळणाऱ्या कर्जावर देशाची अर्थव्यवस्था अवलंबून आहे. अशा परिस्थितीत अमेरिकेची गुंतवणूक आणि पाठिंबा मिळवणे हे पाकिस्तानसाठी अत्यंत महत्त्वाचे बनले होते.
‘बोर्ड ऑफ पीस’ म्हणजे नेमकं काय?
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या नेतृत्वाखालील ‘बोर्ड ऑफ पीस’ हा उपक्रम जागतिक शांतता, संघर्ष निवारण आणि आर्थिक सहकार्य यासाठी असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. या उपक्रमात भारत, चीनसह जवळपास 60 देशांना आमंत्रण देण्यात आले होते.
मात्र दावोस येथे झालेल्या उद्घाटन कार्यक्रमात 20 पेक्षा कमी देशांनी सहभाग घेतला. यावरूनच या उपक्रमाला किती मर्यादित प्रतिसाद मिळाला, हे स्पष्ट होते.
भारताने या उपक्रमापासून पूर्णपणे दूर राहण्याचा निर्णय घेतला. भारताने कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया दिली नसली, तरी ट्रम्प यांच्या नेतृत्वाखालील या उपक्रमावर भारताने विश्वास न दाखवणे हे महत्त्वाचे मानले जात आहे.
शहबाज शरीफ यांची सही आणि वादळ
दावोस येथे झालेल्या जागतिक आर्थिक मंचाच्या बैठकीदरम्यान पाकिस्तानचे पंतप्रधान शहबाज शरीफ यांनी डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या ‘बोर्ड ऑफ पीस’ उपक्रमावर थेट सही केली. ही सही केवळ एका करारापुरती मर्यादित राहिली नाही, तर त्याचे राजकीय पडसाद पाकिस्तानमध्ये उमटले.
शहबाज शरीफ यांनी ट्रम्प यांच्याशी जवळीक वाढवण्यासाठी हा निर्णय घेतल्याचा आरोप विरोधकांकडून केला जात आहे. विरोधकांच्या मते, Pakistanनच्या सार्वभौमत्वाशी तडजोड करून हा करार करण्यात आला.
Pakistanमध्ये उसळलेला राजकीय संघर्ष
दावोस येथील करारानंतर इस्लामाबादमध्ये राजकीय हालचालींना वेग आला. विरोधी पक्षांसह सामान्य नागरिकांनीही या निर्णयाविरोधात तीव्र प्रतिक्रिया दिली.
माजी पंतप्रधान इम्रान खान यांच्या Pakistan तेहरीक-ए-इन्साफ (PTI) पक्षाने थेट आंदोलन सुरू केले आहे. PTI ने शहबाज शरीफ यांच्यावर “अमेरिकेच्या दबावाखाली निर्णय घेणारे कमकुवत पंतप्रधान” असा आरोप केला आहे. इम्रान खान समर्थकांनी रस्त्यावर उतरून सरकारविरोधात घोषणाबाजी केली. काही ठिकाणी आंदोलन हिंसक झाल्याचीही माहिती समोर आली आहे.
आर्थिक संकट अधिक गडद
राजकीय अस्थिरतेसोबतच पाकिस्तानच्या आर्थिक संकटातही भर पडत आहे.
महागाई दर ऐतिहासिक उच्चांकावर
परकीय चलन साठा अत्यल्प
आयएमएफ कर्जावर वाढती अवलंबित्व
बेरोजगारी वाढती
अशा परिस्थितीत अमेरिकेवर एकतर्फी अवलंबून राहण्याचा निर्णय चुकीचा ठरत असल्याची टीका अर्थतज्ज्ञ करत आहेत.
‘बोर्ड ऑफ पीस’ करारामुळे अपेक्षित आर्थिक फायदा मिळेलच, याची कोणतीही ठोस हमी नसल्याचेही तज्ज्ञांचे मत आहे.
आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पाकिस्तानची कोंडी
भारताने या उपक्रमापासून दूर राहिल्यामुळे पाकिस्तानला मोठा धक्का बसला आहे.
चीननेही या उपक्रमावर फारसा उत्साह दाखवलेला नाही.
अनेक देशांनी या बैठकीकडे पाठ फिरवल्यामुळे ट्रम्प यांच्या उपक्रमाची विश्वासार्हताच प्रश्नात आली आहे.
यामुळे पाकिस्तानने घेतलेला निर्णय अधिकच वादग्रस्त ठरत आहे.
भविष्यात पाकिस्तानसमोर काय आव्हाने?
राजकीय विश्लेषकांच्या मते, पाकिस्तानसमोर पुढील काही महिने अत्यंत कठीण असणार आहेत.
सरकारची स्थिरता धोक्यात
आर्थिक सुधारणांचा अभाव
जनतेचा वाढता असंतोष
आंतरराष्ट्रीय पातळीवर विश्वासघाताची भावना
जर ही परिस्थिती अशीच राहिली, तर Pakistanला पुन्हा एकदा परकीय मदतीसाठी ‘हात पसरण्याची’ वेळ येऊ शकते, असेही मत व्यक्त केले जात आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांना खुश करण्यासाठी पाकिस्तानने उचललेली पावले आता त्याच्यासाठी अडचणीची ठरत आहेत. भारत-अमेरिका तणावाचा फायदा घेण्याचा प्रयत्न पाकिस्तानवर उलटला असून, देश सध्या गंभीर राजकीय आणि आर्थिक संकटात सापडला आहे.
‘बोर्ड ऑफ पीस’ करार हा पाकिस्तानसाठी शांततेचा मार्ग ठरणार की आणखी एका संकटाची सुरुवात, हे येणाऱ्या काळात स्पष्ट होईल. मात्र सध्या तरी पाकिस्तानच्या अडचणी वाढल्याचे चित्र स्पष्टपणे दिसत आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/bajaj-pulsar-125-2026-price-features-and-updates/
