हॉटेलच्या दाराबाहेर बस, नगरसेवकांची बांधाबांध आणि शिंदेंचा ‘अॅक्शन मोड’; मुंबई महापालिकेतील सत्तासंघर्षाला हॉटेल पॉलिटिक्सची धार
महाराष्ट्रातील मुंबई २९ महापालिकांच्या निवडणुकांचा निकाल नुकताच जाहीर झाला असून, या निकालाने राज्याच्या राजकारणात नवी समीकरणे तयार केली आहेत. अनेक महापालिकांमध्ये महायुतीने घवघवीत यश मिळवत सत्ता स्थापनेचा दावा केला आहे. विशेषतः मुंबई महानगरपालिकेच्या निकालाकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले होते. या निकालात भारतीय जनता पक्ष सर्वाधिक ८९ जागा जिंकत सर्वात मोठा पक्ष ठरला, तर शिवसेना शिंदे गटाला २९ जागांवर समाधान मानावे लागले. मात्र, आकड्यांचा खेळ आणि सत्ता स्थापनेसाठी आवश्यक असलेले संख्याबळ पाहता, शिंदे गटाची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची ठरत आहे.
मुंबई महापालिकेतील सत्तास्थापनेच्या प्रक्रियेला आता ‘हॉटेल पॉलिटिक्स’ची फोडणी मिळाल्याचे स्पष्टपणे दिसून येत आहे. उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना शिंदे गटाचे सर्व २९ नगरसेवक सध्या वांद्र्यातील आलिशान ताज लँड्स एंड या पंचतारांकित हॉटेलमध्ये मुक्कामी आहेत. गेल्या ४३ तासांहून अधिक काळ हे नगरसेवक हॉटेलमध्येच वास्तव्यास असून, महापौर कोणाचा होणार यावर अंतिम निर्णय होईपर्यंत ही तटबंदी कायम राहण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
हॉटेलबाहेर बस, आत नगरसेवक… राजकारण तापलं
ताज लँड्स एंड हॉटेलबाहेर उभ्या असलेल्या बस, कडेकोट पोलीस बंदोबस्त आणि नगरसेवकांचे सामान बांधले जात असल्याचे दृश्य पाहता, राज्याच्या राजकारणात पुन्हा एकदा ‘ऑपरेशन लोटस’सारख्या चर्चा रंगू लागल्या आहेत. जरी सत्ताधारी पक्षांकडून अशा चर्चांना अधिकृत दुजोरा दिला जात नसला, तरी राजकीय वर्तुळात याबाबत कुजबुज सुरू आहे. नगरसेवकांची फोडाफोडी होऊ नये, यासाठीच शिवसेना शिंदे गटाने ही खबरदारी घेतल्याची चर्चा आहे.
कोकण भवनात नोंदणी, विशेष बसचे नियोजन
मिळालेल्या माहितीनुसार, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे हे नवनिर्वाचित नगरसेवकांची अधिकृत नोंदणी करण्यासाठी त्यांना नवी मुंबईतील बेलापूर येथील कोकण भवनात नेणार आहेत. या प्रक्रियेसाठी विशेष बसचे नियोजन करण्यात आले असून, सर्व नगरसेवकांना एकत्रितपणे, कडेकोट सुरक्षेत बेलापूरला नेले जाणार आहे. नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर नगरसेवकांना पुन्हा ताज लँड्स एंड हॉटेलमध्ये परत आणले जाणार असल्याचेही समजते.
या संपूर्ण हालचालींवरून शिंदे गट कोणतीही जोखीम घ्यायला तयार नसल्याचे स्पष्ट होते. मागील काही वर्षांतील राजकीय उलथापालथी लक्षात घेता, सत्तास्थापनेच्या निर्णायक टप्प्यावर कोणताही अनपेक्षित धक्का बसू नये, यासाठी सर्व पावले अत्यंत सावधपणे टाकली जात आहेत.
शिंदेंचा नगरसेवकांना कानमंत्र
काल रात्री उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी स्वतः ताज लँड्स एंड हॉटेलमध्ये जाऊन सर्व नवनिर्वाचित नगरसेवकांशी सविस्तर चर्चा केली. या बैठकीत त्यांनी नगरसेवकांना स्पष्ट शब्दांत काही महत्त्वाच्या सूचना दिल्या. “विजयाचा उन्माद डोक्यात ठेवू नका. निवडणूक जिंकली म्हणजे काम संपलं असं नाही, तर खरी जबाबदारी आता सुरू झाली आहे,” असा स्पष्ट संदेश त्यांनी दिला.
विरोधकांच्या टीकेला तोंडी प्रत्युत्तर देण्याऐवजी विकासकामांच्या माध्यमातून उत्तर द्या, असे आवाहन करत त्यांनी प्रत्येक नगरसेवकाने आपल्या प्रभागात कामाचा ठसा उमटवावा, असा सल्ला दिला. “जनतेमध्ये शिवसेनेची प्रतिमा उंचावेल, असा स्ट्राइक रेट ठेवा. सरकारच्या योजना शेवटच्या घटकापर्यंत पोहोचल्या पाहिजेत,” असे निर्देशही त्यांनी दिले.
किंगमेकरच्या भूमिकेत शिंदे गट
मुंबई महापालिकेत सत्ता स्थापन करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या आकडेमोडीत शिवसेना शिंदे गटाची भूमिका निर्णायक ठरत आहे. भाजप सर्वात मोठा पक्ष असला, तरी स्पष्ट बहुमतासाठी मित्रपक्षांची साथ अनिवार्य आहे. अशा परिस्थितीत शिंदे गट ‘किंगमेकर’च्या भूमिकेत असून, त्यांच्या प्रत्येक हालचालीकडे राजकीय विश्लेषकांचे बारकाईने लक्ष आहे.
भाजप आणि शिंदे गटामधील युती अंतिम टप्प्यात असल्याचे संकेत मिळत असले, तरी महापौरपदावरून सुरू असलेली रस्सीखेच अद्याप संपलेली नाही. महापौर कोणत्या पक्षाचा होणार, यावरच मुंबई महापालिकेतील सत्तेचे भवितव्य ठरणार आहे.
फोडाफोडी टाळण्यासाठी खबरदारी
राजकीय इतिहास पाहता, महापालिका, विधानसभा किंवा लोकसभा निवडणुकांनंतर सत्तास्थापनेच्या काळात फोडाफोडीचे प्रकार घडल्याची उदाहरणे नवीन नाहीत. त्यामुळेच शिवसेना शिंदे गटाने नगरसेवकांना एकत्र ठेवण्याची आणि त्यांच्यावर लक्ष ठेवण्याची रणनीती आखल्याचे बोलले जात आहे. ही केवळ सुरक्षिततेची बाब नसून, राजकीय स्थैर्य राखण्यासाठी उचललेले पाऊल असल्याचे समर्थकांचे म्हणणे आहे.
पुढील महापौर कोण? राज्याचे लक्ष मुंबईकडे
मुंबई महापालिकेचा पुढील महापौर कोण होणार, हा प्रश्न सध्या राज्याच्या राजकारणातील सर्वात मोठा केंद्रबिंदू ठरला आहे. भाजप, शिवसेना शिंदे गट आणि महायुतीतील इतर घटक पक्षांमधील चर्चा अंतिम टप्प्यात असल्या, तरी अधिकृत घोषणा अद्याप झालेली नाही. त्यामुळेच ताज लँड्स एंड हॉटेलमधील हालचाली, बसचे नियोजन, कोकण भवनातील नोंदणी प्रक्रिया आणि शिंदेंच्या बैठका याकडे संपूर्ण महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे.
सत्ता स्थापनेचा हा संघर्ष केवळ आकड्यांचा नसून, मुंबईच्या कारभाराची दिशा ठरवणारा ठरणार आहे. त्यामुळेच येत्या काही तासांत किंवा दिवसांत होणाऱ्या घडामोडी मुंबईच्या राजकारणाला नवे वळण देणार, यात शंका नाही.
