भारतीय Bike-स्कूटरचे जागतिक वर्चस्व! दुचाकी निर्यातीत 24 टक्क्यांची विक्रमी वाढ

Bike

भारतीय Bike आणि स्कूटरचे जगावर वर्चस्व दुचाकी निर्यातीत 24 टक्क्यांची विक्रमी वाढ; 2025 मध्ये विक्रीने ओलांडला 2 कोटींचा टप्पा

भारतीय ऑटोमोबाईल क्षेत्रासाठी 2025 हे वर्ष अत्यंत आशादायक ठरले आहे. विशेषतः Bike दुचाकी वाहन क्षेत्राने अनेक वर्षांच्या चढ-उतारानंतर पुन्हा एकदा मजबूत पुनरागमन करत देशांतर्गत तसेच जागतिक पातळीवर आपले वर्चस्व सिद्ध केले आहे. 2025 मध्ये भारतीयBike दुचाकी बाजाराने 20 दशलक्ष (2 कोटी) युनिट्सच्या विक्रीचा महत्त्वाचा टप्पा ओलांडला असून, गेल्या वर्षीच्या तुलनेत ही वाढ सुमारे 5 टक्के आहे. याचबरोबर दुचाकी वाहनांच्या निर्यातीत तब्बल 24.2 टक्क्यांची मोठी वाढ नोंदवली गेली असून, हा एक नवा विक्रम मानला जात आहे.

देशांतर्गत मागणी, निर्यातीत झालेली वाढ, सरकारी धोरणांचा सकारात्मक परिणाम आणि कंपन्यांनी केलेली उत्पादन व तंत्रज्ञानातील गुंतवणूक यामुळे भारतीय दुचाकी उद्योग पुन्हा एकदा जागतिक बाजारात मजबूत स्थितीत उभा राहिला आहे.

अनेक वर्षांनंतर दुचाकी बाजाराचा दमदार पुनरुज्जीवन

गेल्या काही वर्षांत कोविड-19 महामारी, कच्च्या मालाच्या किंमतीतील वाढ, इंधन दरवाढ आणि आर्थिक अनिश्चितता यांचा फटका ऑटो क्षेत्राला बसला होता. 2018 मध्ये भारतीय दुचाकी बाजाराने 21 दशलक्ष युनिट्सचा विक्रमी उच्चांक गाठला होता. त्यानंतर मात्र विक्रीत सातत्याने घट होत गेली.

Related News

मात्र, 2025 मध्ये परिस्थिती बदलताना दिसून आली. ग्रामीण आणि शहरी भागातील मागणी पुन्हा वाढू लागली. रोजगाराच्या संधी वाढल्या, आर्थिक हालचालींना गती मिळाली आणि ग्राहकांचा आत्मविश्वास वाढला. या सर्व घटकांचा एकत्रित परिणाम म्हणून दुचाकींच्या एकूण विक्रीने पुन्हा एकदा 2 कोटींचा टप्पा ओलांडला.

जरी उद्योग अजूनही 2018 च्या विक्रमी पातळीच्या थोडा मागे असला, तरीही तज्ज्ञांच्या मते हा कल सकारात्मक असून 2026 मध्ये विक्री आणखी वाढण्याची दाट शक्यता आहे.

निर्यातीत ऐतिहासिक झेप, भारताचा जागतिक ठसा

2025 मधील सर्वात मोठे यश म्हणजे भारतीय Bike दुचाकी वाहनांच्या निर्यातीत झालेली अभूतपूर्व वाढ. या वर्षी भारतातून जगभरात सुमारे 49.4 लाख दुचाकी वाहने निर्यात करण्यात आली. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत ही वाढ 24.2 टक्के आहे.

ही वाढ केवळ आकड्यांपुरती मर्यादित नसून, भारतीय कंपन्यांच्या गुणवत्तेवर जागतिक बाजाराने दाखवलेल्या विश्वासाचे प्रतीक आहे. आफ्रिका, दक्षिण आशिया, लॅटिन अमेरिका आणि काही मध्यपूर्व देशांमध्ये भारतीय बाईक आणि स्कूटरची मागणी लक्षणीयरीत्या वाढली आहे.

भारतीय Bike दुचाकींची किंमत तुलनेने कमी, इंधन कार्यक्षमता जास्त, देखभाल खर्च कमी आणि टिकाऊपणा अधिक असल्याने विकसनशील देशांमध्ये या वाहनांना मोठी पसंती मिळत आहे. याच कारणामुळे भारत आज जगातील प्रमुख दुचाकी निर्यातदार देशांपैकी एक ठरला आहे.

प्रमुख कंपन्यांची कामगिरी

हिरो मोटोकॉर्प : अजूनही आघाडीवर

भारतीय Bike दुचाकी बाजारातील दिग्गज कंपनी हिरो मोटोकॉर्पने 2025 मध्येही आपले वर्चस्व कायम राखले आहे. कंपनीने सुमारे 57.5 लाख दुचाकी विक्री करत पहिला क्रमांक मिळवला. मात्र, कंपनीच्या विक्री वाढीचा वेग तुलनेने मंद राहिला असून, वाढ केवळ 2 टक्क्यांपर्यंत मर्यादित राहिली आहे.

ग्रामीण भागातील मागणीतील चढ-उतार आणि वाढती स्पर्धा यामुळे हिरोसमोर काही आव्हाने उभी राहिली आहेत. तरीही मजबूत वितरण जाळे आणि विश्वासार्ह ब्रँड प्रतिमा यामुळे हिरोने आपले स्थान टिकवून ठेवले आहे.

टीव्हीएस मोटर : सर्वात वेगवान वाढ

टीव्हीएस मोटर Bike कंपनीने 2025 मध्ये सर्वात वेगवान वाढ नोंदवली आहे. कंपनीची विक्री 15.7 टक्क्यांनी वाढून सुमारे 39.8 लाख युनिट्सवर पोहोचली आहे. टीव्हीएसच्या यशामागे आधुनिक डिझाइन, तंत्रज्ञानावर आधारित मॉडेल्स आणि तरुण ग्राहकांना आकर्षित करणारी उत्पादने हे प्रमुख घटक आहेत.

टीव्हीएसची निर्यातही मोठ्या प्रमाणात वाढली असून, आफ्रिका आणि आशियाई बाजारात कंपनीने मजबूत उपस्थिती निर्माण केली आहे.

शहरांमध्ये स्कूटरचे वाढते वर्चस्व

2025 च्या विक्री आकडेवारीवरून एक महत्त्वाचा ट्रेंड समोर आला आहे, तो म्हणजे शहरी भागात Bike स्कूटरची वाढती मागणी. मोठ्या शहरांमध्ये राहणाऱ्या ग्राहकांना मोटारसायकलींपेक्षा स्कूटर अधिक सोयीस्कर वाटत आहेत.

वाहतूक कोंडी, पार्किंगची अडचण, महिला चालकांची वाढती संख्या आणि दैनंदिन वापरासाठी स्कूटर अधिक उपयुक्त ठरणे, ही यामागची प्रमुख कारणे आहेत. यामुळेच अनेक कंपन्यांनी स्कूटर सेगमेंटवर विशेष लक्ष केंद्रित केले आहे.

तसेच, सुलभ कर्ज योजना, कमी डाऊन पेमेंट आणि आकर्षक फायनान्स ऑफर्स यामुळे मध्यमवर्गीय ग्राहकांसाठी दुचाकी खरेदी करणे अधिक सोपे झाले आहे.

ग्रामीण भागातील स्थिती

ग्रामीण भागात दुचाकींची मागणी तुलनेने स्थिर राहिली आहे. शेतीमालाच्या किंमती, पावसाचे प्रमाण आणि ग्रामीण उत्पन्न यावर ग्रामीण बाजार अवलंबून असतो. 2025 मध्ये काही भागांमध्ये ग्रामीण मागणी वाढली असली, तरी ती शहरी बाजाराइतकी वेगवान नव्हती.

तरीही, ग्रामीण भागात मोटारसायकल अजूनही मुख्य वाहतुकीचे साधन आहे. त्यामुळे दीर्घकालीन दृष्टीने हा बाजार दुचाकी कंपन्यांसाठी महत्त्वाचा राहणार आहे.

सरकारी धोरणांचा सकारात्मक परिणाम

दुचाकी विक्रीत वाढ होण्यामागे सरकारच्या काही धोरणात्मक निर्णयांचाही मोठा वाटा आहे. काही काळापूर्वी सरकारने दुचाकी वाहनांवरील जीएसटी दरात कपात केली होती. या कर कपातीमुळे दुचाकींच्या किंमती कमी झाल्या आणि ग्राहकांना दिलासा मिळाला.

याशिवाय, उत्पादन-लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (PLI) योजना, स्थानिक उत्पादनाला प्रोत्साहन आणि निर्यातीसाठी दिलेले प्रोत्साहन यामुळे कंपन्यांना गुंतवणूक वाढवण्यास चालना मिळाली.

तंत्रज्ञान, गुणवत्ता आणि जागतिक मानके

भारतीय दुचाकी उद्योग आता केवळ स्वस्त वाहनांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. कंपन्या आता जागतिक मानकांनुसार उत्पादने विकसित करत आहेत. उत्सर्जन नियमांचे पालन, सुरक्षितता वैशिष्ट्ये, आधुनिक इंजिन तंत्रज्ञान आणि डिजिटल फीचर्स यावर भर दिला जात आहे.

यामुळे भारतीय दुचाकी आता केवळ देशांतर्गत नव्हे, तर युरोप आणि इतर विकसित बाजारांसाठीही योग्य ठरत आहेत.

2026 कडून अपेक्षा

ऑटो उद्योगातील तज्ज्ञांच्या मते, 2026 हे वर्ष दुचाकी बाजारासाठी आणखी चांगले ठरण्याची शक्यता आहे. विविध सेगमेंटमध्ये अनेक नवीन मोटारसायकल आणि स्कूटर लाँच होणार आहेत. विशेषतः तरुणांमध्ये ऍडव्हेंचर बाईक आणि प्रीमियम सेगमेंटची क्रेझ वाढत आहे.

इलेक्ट्रिक दुचाकींचा वाटा हळूहळू वाढत असला, तरी पारंपरिक पेट्रोल दुचाकींचे वर्चस्व अजूनही कायम राहणार आहे. मात्र, येत्या काही वर्षांत इलेक्ट्रिक सेगमेंटमध्येही मोठी झेप अपेक्षित आहे.

एकूणच 2025 हे वर्ष भारतीय Bike दुचाकी उद्योगासाठी टर्निंग पॉइंट ठरले आहे. विक्रीत वाढ, निर्यातीत विक्रम, जागतिक बाजारातील मजबूत उपस्थिती आणि भविष्यासाठी सकारात्मक संकेत यामुळे भारतीय बाईक आणि स्कूटर उद्योग पुन्हा एकदा तेजीत आला आहे.

भारतीय दुचाकींचे हे यश केवळ ऑटो क्षेत्रापुरते मर्यादित नसून, देशाच्या अर्थव्यवस्थेसाठीही महत्त्वाचे ठरणारे आहे. 2026 मध्ये हा वेग कायम राहिला, तर भारत दुचाकी उत्पादन आणि निर्यातीच्या क्षेत्रात जगातील अग्रगण्य देशांपैकी एक म्हणून आपली ओळख अधिक बळकट करेल.

read also:https://ajinkyabharat.com/shinde-bjp-face-to-face-over-mumbai-municipal/

Related News