काय सांगता? सरकार फुकट सोनं वाटतंय? सोशल मीडियावर व्हायरल मेसेजमागचं सत्य काय?

देशभरातील सोशल मीडिया युजर्समध्ये संभ्रम

भारतात सोन्याचे PIB दर गगनाला भिडलेले आहेत आणि दागिन्यांची खरेदी अनेकांसाठी आर्थिक आव्हान ठरत आहे. अशाच काळात सोशल मीडियावर एक व्हिडिओ व्हायरल होत आहे. या व्हिडिओमध्ये दावा केला जातो की केंद्र सरकार ज्या कुटुंबांचा सदस्य सरकारी नोकरीत नाही, अशा प्रत्येक कुटुंबाला एक तोळा (10 ग्रॅम) सोनं मोफत दिलं जात आहे. व्हायरल व्हिडिओमध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी या योजनेची घोषणा करत असल्याचेही दाखवले आहे.

सोशल मीडिया वापरकर्त्यांमध्ये या व्हायरल मेसेजमुळे संभ्रम आणि उत्सुकता निर्माण झाली आहे. अनेकांनी या व्हिडिओला खरा समजून संदेश शेअर करायला सुरुवात केली. मात्र, या प्रकारच्या खोट्या माहितीमुळे लोकांच्या मनात गैरसमज निर्माण होतो आणि समाजात अनावश्यक चर्चा सुरू होतात.

व्हायरल मेसेजची तथ्य तपासणी

सोशल मीडियावर व्हायरल झालेला व्हिडिओ sanjay_annu_sahu नावाच्या अकाउंटवर इन्स्टाग्रामवर शेअर करण्यात आला. व्हिडिओमध्ये असे दाखवले आहे की आधार कार्डच्या माध्यमातून सोनं वितरीत केले जाईल.

या दाव्याची सत्यता तपासण्यासाठी केंद्र सरकारच्या अधिकृत फॅक्ट-चेक युनिट म्हणजेच प्रेस इन्फॉर्मेशन ब्युरो (PIB) फॅक्ट चेक ने चौकशी केली आहे. PIB ने आपल्या सोशल मीडिया अकाउंटवरून स्पष्ट केले की हा दावा पूर्णपणे खोटा आहे.

PIB ने सांगितले की, व्हिडिओमध्ये दाखवलेले भाषण AI तंत्रज्ञानाचा वापर करून तयार केलेले आहे. हे व्हिडिओ समाजात गोंधळ निर्माण करण्यासाठी आणि चुकीच्या दाव्यांचा प्रसार करण्यासाठी व्हायरल केले गेले आहे. केंद्र सरकारने अशा प्रकारची कोणतीही योजना जाहीर केलेली नाही.

PIB फॅक्ट चेकचे संदेश आणि सूचना

PIB फॅक्ट चेकने नागरिकांना स्पष्ट सूचना दिल्या आहेत की:

1. कोणतीही सरकारी योजना किंवा उपक्रमाची माहिती केवळ अधिकृत स्त्रोतांकडूनच मिळवा.

2. सोशल मीडियावर फिरणाऱ्या कुजबुज किंवा व्हायरल मेसेज वर विश्वास ठेवणे टाळा.

3. ज्या गोष्टीची माहिती आपल्याला पूर्णपणे माहित नाही, ती शेअर करू नका.

4. खोट्या दाव्यांमुळे समाजात गैरसमज आणि भिती निर्माण होऊ शकते, त्यामुळे फक्त सत्य माहितीचा प्रसार करा.

खोट्या मेसेजची तक्रार कशी करावी?

जर तुम्हाला सरकारच्या नावाने सोशल मीडियावर फिरणाऱ्या बातम्यांबाबत शंका असेल, तर तुम्ही खालील पद्धतीने PIB फॅक्ट चेक युनिट कडे माहिती पाठवू शकता:

• स्क्रीनशॉट, व्हायरल व्हिडिओ किंवा फेसबुक/ट्विटर पोस्टचा URL

• व्हॉट्सअॅप नंबर: 8799711259

• ईमेल आयडी: factcheck@pib.gov.in

PIB फॅक्ट चेक युनिट 2019 पासून खोट्या बातम्यांवर नजर ठेवून आहे. आतापर्यंत हजारो बनावट बातम्यांचे खंडन केले गेले आहे. सरकारी योजनांच्या नावाखाली दिशाभूल करणाऱ्या मेसेजेसवर आळा घालणे हे त्यांचे प्राथमिक उद्दिष्ट आहे.

सोशल मीडिया आणि फेक न्यूजचा धोका

आजच्या डिजिटल युगात सोशल मीडिया हे लोकांच्या दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग बनले आहे. मात्र, याच माध्यमातून चुकीची माहितीही जोरात पसरवली जाते. अशा चुकीच्या दाव्यांमुळे काही गंभीर समस्या निर्माण होऊ शकतात:

1. लोकांचा भ्रम वाढतो – नागरिकांना चुकीची अपेक्षा होते आणि निर्णयावर प्रभाव पडतो.

2. सामाजिक अस्थिरता – लोक चुकीच्या माहितीसाठी आंदोलन करू शकतात किंवा दंगलींचा प्रसार होऊ शकतो.

3. सरकारी विश्वास कमी होतो – खोट्या योजनेसाठी सरकारवर लोकांचा विश्वास कमी होतो.

4. फायनांशियल धोका – काही लोक अशा व्हायरल दाव्यांवर विश्वास करून पैसे किंवा माहिती शेअर करतात.

यामुळे सत्याची चौकशी करणे आणि अधिकृत स्त्रोतांचा वापर करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

AI तंत्रज्ञान आणि फेक व्हिडिओज

व्हायरल व्हिडिओमध्ये दाखवलेले भाषण AI तंत्रज्ञानाचा वापर करून तयार केलेले असल्याचे PIB ने स्पष्ट केले आहे. AI तंत्रज्ञानामुळे खोट्या आवाज किंवा चेहर्यांसह वास्तविकतेसारखे दृश्य तयार करता येते. यामुळे समाजात गोंधळ निर्माण करणे अधिक सोपे झाले आहे.

विशेषत: सरकारी नेत्यांचे खोटे भाषण किंवा घोषणा तयार करून सोशल मीडियावर व्हायरल केल्यास लोकांमध्ये भ्रम पसरतो. अशा प्रकारच्या फेक न्यूजपासून बचाव करण्यासाठी नागरिकांनी:

• केवळ अधिकृत सरकारी वेबसाइट किंवा प्रतिष्ठित माध्यमांवर विश्वास ठेवावा

• कोणतीही माहिती शेअर करण्यापूर्वी सत्यता तपासावी

• फेक न्यूजचा स्क्रीनशॉट किंवा URL थेट PIB फॅक्ट चेकला पाठवावा

सोन्याच्या बाजारभावाचा सामाजिक संदर्भ

भारतामध्ये सोन्याचे दर गेल्या काही वर्षांत गगनाला भिडले आहेत. त्यामुळे सोन्याची खरेदी अनेकांसाठी मोठी आर्थिक गुंतवणूक ठरते.

• एका तोळा सोने (10 ग्रॅम) साधारणपणे 50,000–60,000 रुपये दरमानात उपलब्ध आहे.

• या किंमतीमुळे अशा फेक व्हायरल दाव्यांवर विश्वास ठेवणाऱ्यांचे मनोबल आणि आर्थिक सुरक्षितता प्रभावित होऊ शकते.

सोन्याचे बाजारभाव वाढत असल्याने, सोशल मीडियावर सरकार फुकट सोनं देत आहे अशी अफवा लोकांना आकर्षित करते, पण याचे सत्य नाही. PIB ने स्पष्ट केले आहे की कुठलीही योजना अस्तित्वात नाही.

सरकारी फॅक्ट चेक युनिट्सचे महत्त्व

PIB फॅक्ट चेक युनिट हे सरकारच्या अधिकृत संस्था असून, खोट्या सरकारी योजना, अफवा, फेक न्यूज यांचे खंडन करणे हे त्यांचे प्रमुख कार्य आहे. 2019 पासून त्यांनी हजारो दावे खोटे असल्याचे प्रमाणित केले आहे.

PIB फॅक्ट चेक युनिटचे उद्दिष्ट:

1. नागरिकांना खोट्या दाव्यांपासून सुरक्षित ठेवणे

2. समाजात चुकीची माहिती पसरू न देणे

3. सरकारी योजनांची सत्य माहिती अधिकृत स्त्रोतांद्वारे पोहोचवणे

या युनिटच्या माध्यमातून नागरिक सुरक्षित माहिती, खोट्या दाव्यांची चौकशी आणि तक्रारीसाठी योग्य मार्गदर्शन मिळवू शकतात.

सोशल मीडियावर फुकट सोन्याची अफवा जोर धरली आहे, परंतु PIB फॅक्ट चेकने स्पष्ट केले आहे की हा दावा पूर्णपणे खोटा आहे.

• कोणतीही सरकारी योजना जाहीर केली गेली नाही

• व्हिडिओ AI तंत्रज्ञानाचा वापर करून बनवलेला आहे

• नागरिकांनी फक्त अधिकृत सरकारी स्त्रोतांचा विश्वास ठेवावा

• खोट्या मेसेजेस शेअर करणे टाळावे

या सगळ्या माहितीच्या आधारे स्पष्ट होते की सर्वे-सामान्यांना फुकट सोनं मिळणार नाही. ही अफवा फक्त सोशल मीडियावर भ्रम निर्माण करण्यासाठी पसरवली गेली आहे.

read also:https://ajinkyabharat.com/pankaja-mundes-statement-has-created-a-stir-in-politics/