Iran Protest : सत्ता सोडा… खोमेनीविरोधात तरुणाईचा संताप; 50 शहरांत आंदोलनांचा भडका, सत्ताधाऱ्यांचा थरकाप
मध्यपूर्वेतील महत्त्वाचा आणि संवेदनशील देश असलेल्या Iran मध्ये सध्या परिस्थिती अत्यंत स्फोटक बनली आहे. गेल्या चार दशकांहून अधिक काळापासून सत्तेत असलेल्या खोमेनी कुटुंबाविरोधात अभूतपूर्व जनआंदोलन उभे राहिले असून, तरुणाई आणि महिलांचा संताप आता उघडपणे रस्त्यावर उतरला आहे. “सत्ता सोडा, खोमेनी मुर्दाबाद” अशा घोषणा देत आंदोलनकर्ते देशातील सत्ताधाऱ्यांना थेट आव्हान देत आहेत.
नववर्षाच्या पहिल्याच दिवशी या आंदोलनाला हिंसक वळण लागले असून, आतापर्यंत सहा जणांचा मृत्यू झाला आहे तर शेकडो जण जखमी झाले आहेत. राजधानी तेहरानसह देशातील जवळपास 50 शहरांमध्ये आंदोलनांचा भडका उडाल्याने Iran प्रशासन हादरले आहे.
चार दशकांची सत्ता, पण असंतोषाची ठिणगी कायम
Related News
धक्कादायक! समृद्धी महामार्गावर 5 किमी ट्रॅफिक जाम – गॅस गळतीमुळे प्रवासी तासन्तास अडकले
US Iran War : ज्याची भीती होती तेच घडलं! अमेरिकेने इराणचं जहाज जप्त, चीनची थेट एन्ट्री; जागतिक तणाव शिगेला
“Exclusive: अकोल्यात वाळू माफियांची दहशत; पोलिसांना दिली जीवे मारण्याची धमकी!”
अमेरिकेसोबत चर्चेला इराणचा नकार; पाकिस्तानातील दुसऱ्या टप्प्यातील वाटाघाटीही फेटाळल्या
“होर्मुझ संकट 2026: इराणचा जहाजांवर धक्कादायक हल्ला – जगात 5 मोठे परिणाम!”
भीषण अपघातात मोठा धक्का! अशोक खरात यांच्या निकटवर्तीयांचा दुर्दैवी अंत
“मोठी खुशखबर! इराणचा ऐतिहासिक निर्णय – 50 दिवसांनंतर एअरस्पेस अंशतः खुला, भारताला मोठा दिलासा”
JNPT मध्ये भीषण स्फोट! Chemical Plant उडाल्याने मोठी आग, धुराचे लोट किलोमीटरपर्यंत पसरले
“Iran-US संकट 2026: इराणचा धक्कादायक यू-टर्न! स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुज बंद, जागतिक तेल बाजारात मोठा संकट (5 महत्त्वाचे परिणाम)”
अमेरिका–इराण तणाव पुन्हा वाढला; युद्धाची भीती गडद
1979 च्या इस्लामिक क्रांतीनंतर अयातुल्ला रुहोल्ला खोमेनी यांच्या नेतृत्वाखाली Iran मध्ये धार्मिक शासनाची स्थापना झाली. त्यानंतर देशात इस्लामिक कायदे लागू करण्यात आले. महिलांचे अधिकार, सामाजिक स्वातंत्र्य, अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य आणि वैयक्तिक आयुष्यावर कठोर निर्बंध लादण्यात आले.
गेल्या 40-45 वर्षांत खोमेनी कुटुंबाने आणि सर्वोच्च धार्मिक नेतृत्वाने देशावर मजबूत पकड ठेवली. मात्र, या दमनशाहीविरोधात असंतोषाची ठिणगी कायम धगधगत राहिली. महिलांचे हक्क, युवकांचे भविष्य, आर्थिक विकास आणि मानवी मूल्ये या मुद्द्यांवरून अनेकदा आंदोलनं झाली, पण यावेळी संतापाची तीव्रता अधिक असल्याचे चित्र आहे.
महिलांचा आवाज, तरुणाईचा उद्रेक
Iran मधील आंदोलनांचा इतिहास पाहिला, तर महिलांनी नेहमीच या संघर्षात आघाडी घेतली आहे. हिजाब सक्ती, नैतिक पोलिसांचा अतिरेक, शिक्षण व नोकरीतील भेदभाव याविरोधात महिलांनी वेळोवेळी रस्त्यावर उतरून लढा दिला.
अनेक महिलांना आपले प्राण गमवावे लागले, शेकडो महिलांना अटक झाली, छळ सहन करावा लागला. तरीही आंदोलन कधीच थांबले नाही. आता महागाई, बेरोजगारी, आर्थिक संकट आणि हुकूमशाही यामुळे तरुणाईही मोठ्या संख्येने रस्त्यावर उतरली आहे.
आर्थिक संकट आणि महागाईचा भडका
Iran ची आर्थिक परिस्थिती गेल्या काही वर्षांत प्रचंड ढासळली आहे. आंतरराष्ट्रीय निर्बंध, अमेरिकेशी तणाव, तेल निर्यातीवरील मर्यादा याचा थेट फटका सामान्य नागरिकांना बसत आहे.
महागाई गगनाला भिडली आहे. जीवनावश्यक वस्तूंचे दर वाढले असून, बेरोजगारीचे प्रमाणही मोठ्या प्रमाणात वाढले आहे. राजधानी तेहरानमध्ये पाण्याची गंभीर समस्या, वीजटंचाई आणि इंधनाचे वाढते दर यामुळे नागरिक त्रस्त झाले आहेत.
या सर्व समस्यांवर सरकार ठोस उपाययोजना करत नसल्याचा आरोप आंदोलनकर्ते करत आहेत.
50 शहरांत आंदोलनांचे लोण
गेल्या आठवडाभरापासून सुरू असलेल्या आंदोलनांनी नववर्षाच्या पहिल्याच दिवशी उग्र स्वरूप धारण केले. तेहरान, मशहद, कोम, इस्फहान, खुजेस्तान, तब्रीझ यांसारख्या प्रमुख शहरांसह ग्रामीण भागातही असंतोषाचा भडका उडाला आहे.
विशेष म्हणजे मशहद, जे शिया धर्मगुरूंचे पवित्र शहर मानले जाते, तेथेही खोमेनीविरोधात जोरदार घोषणाबाजी झाली. यामुळेच सत्ताधाऱ्यांचा अधिकच थरकाप उडाला आहे.
‘खोमेनी मुर्दाबाद’ ते ‘पहलवी परत आणा’
गुरुवारी आणि शुक्रवारी झालेल्या चकमकींमध्ये काही आंदोलनकर्ते ठार झाले. त्यांच्या दफनविधीवेळी जनसमूह अधिक आक्रमक झाला. “खोमेनी मुर्दाबाद”, “धार्मिक जोखड नको”, “Iran ला स्वातंत्र्य हवे”, “राजेशाही परत आणा”, “पहलवी परत या” अशा घोषणा देण्यात आल्या.
या घोषणा इराणच्या सध्याच्या सत्तासंस्थेसाठी अत्यंत धोकादायक मानल्या जात आहेत, कारण यात थेट सत्ताबदलाची मागणी आहे.
खोमेनी समर्थकांचा आरोप : अमेरिकेचा हात?
खोमेनी समर्थक आणि सत्ताधारी गटांनी या आंदोलनामागे अमेरिकेचा कट असल्याचा आरोप केला आहे. त्यांच्या मते, Iran च्या अंतर्गत अस्थिरतेचा फायदा घेऊन अमेरिका आणि पाश्चिमात्य देश देशात अराजकता निर्माण करत आहेत.
मात्र, आंदोलनकर्ते आणि सामान्य नागरिकांचा सवाल वेगळाच आहे. ते विचारतात महागाई, बेरोजगारी, पाणीटंचाई, महिलांचे अधिकार, नैतिक पोलिसांचा अतिरेक यावर सरकार का बोलत नाही? याच मुद्द्यावरून देशांतर्गत वाद अधिक तीव्र झाला आहे.
संयुक्त राष्ट्र आणि अमेरिका यांची प्रतिक्रिया
Iran मधील ताज्या हिंसाचारावर संयुक्त राष्ट्र संघाने गंभीर चिंता व्यक्त केली आहे. मानवी हक्कांचे उल्लंघन होत असल्याचा आरोप करत, परिस्थिती संयमाने हाताळण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
दरम्यान, अमेरिकेचे माजी अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनीही तीव्र प्रतिक्रिया दिली आहे. “आंदोलनकर्त्यांवर गोळीबार झाला, तर Iran ला गंभीर परिणाम भोगावे लागतील,” असा सज्जड इशारा त्यांनी दिला आहे. या वक्तव्यानंतर पुन्हा एकदा अमेरिका-Iran संघर्ष पेटण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
इस्लामिक क्रांतीपासून आजपर्यंतचा प्रवास
1979 मध्ये शाह पहलवी यांची सत्ता उलथवून इस्लामिक क्रांतीद्वारे खोमेनी सत्तेत आले. धर्माच्या नावाखाली त्यांनी देशावर कठोर नियंत्रण प्रस्थापित केले.
शिक्षण, पोशाख, अभिव्यक्ती, माध्यमे, सोशल मीडिया – सर्वच बाबींवर नियंत्रण ठेवण्यात आले. सुरुवातीला जनतेने या सत्तेला पाठिंबा दिला, मात्र काळ जसजसा पुढे गेला, तसतसा असंतोष वाढत गेला. आज हा असंतोष उघडपणे रस्त्यावर दिसत आहे.
Iran सध्या निर्णायक वळणावर उभा आहे. एकीकडे सत्ताधारी कठोर कारवाई करत आहेत, तर दुसरीकडे जनता माघार घेण्याच्या मानसिकतेत नाही. जर आंदोलन असेच तीव्र होत राहिले, तर इराणमध्ये मोठ्या राजकीय बदलाची शक्यता नाकारता येत नाही. याचा परिणाम केवळ Iran पुरता मर्यादित न राहता, संपूर्ण मध्यपूर्वेच्या राजकारणावर होऊ शकतो.
खोमेनी कुटुंबाच्या चार दशकांच्या सत्तेला आज सर्वात मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. महागाई, हुकूमशाही, दमन आणि स्वातंत्र्याचा अभाव यामुळे तरुणाई आणि महिलांचा संताप उफाळून आला आहे.
Iran मध्ये सुरू असलेले हे आंदोलन केवळ सरकारविरोधी नसून, एक संपूर्ण पिढीच्या स्वातंत्र्याच्या आकांक्षांचे प्रतीक बनले आहे. येत्या काही दिवसांत या आंदोलनाची दिशा काय असेल, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/2026-priyanka-gandhis-first-photo-revealed/
