हिवाळ्यात शरीरासाठी लोणचं घातक आहे का? काय सांगतात आयुर्वेद तज्ज्ञ
हिवाळ्याच्या काळात भारतीय जेवणामध्ये लोणचं हे अत्यंत लोकप्रिय घटक आहे. वरण–भात, भाकरी, पोळी, किंवा थोडकं तांदळाचे जेवण असेल, तर लोणचं नसल्यास अनेकांना जेवण पूर्ण वाटत नाही. गाजर, मुळा, कोबी आणि आवळ्याचे लोणचे हिवाळ्यात सर्वाधिक खाल्ले जातात. बाजारात अनेक प्रकारचे लोणचे उपलब्ध असतात, पण घरगुती लोणचे बनवून खाण्याची परंपरा आजही कायम आहे. घरगुती लोणचं केवळ जेवणातील चव वाढवत नाही, तर ते योग्य प्रमाणात खाल्ले तर आरोग्यासाठीही फायदेशीर ठरते.
हिवाळ्यात लोणचं खाल्ल्याने शरीरात थंडीत टिकाव आणि रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते. आंब्याचे लोणचे सहसा उन्हाळ्यात बनवले जातात, तर हिवाळ्यात भाज्यांचे लोणचे जास्त प्रमाणात बनवले जातात. यासाठी गाजर, मुळा, कोबी, आवळा यांना धुऊन, चिरून, वाळवून त्यात मसाले आणि तेल घालून लोणचं तयार केलं जातं.
लोणचं खाण्याचे फायदे
जयपूर येथील आयुर्वेद तज्ज्ञ किरण गुप्ता म्हणतात, “लोणचं योग्य प्रमाणात खाल्ल्यास शरीराला व्हिटॅमिन बी 12, कैल्शियम, लोह, आणि अनेक मिनरल्स मिळतात. लोणचं रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते, पचनसंस्था सुधारते आणि शरीरातील रक्ताभिसरण योग्य ठेवते.”
Related News
America मध्ये होणाऱ्या मृत्यूचे 7 भयानक कारणे
winter मध्ये आरोग्य टिकवण्यासाठी तीळाचे 5 फायदे
सकाळी Banana खाण्याचे 5 आश्चर्यकारक फायदे – वजन कमी करण्यासाठी आणि आरोग्यासाठी आवश्यक!
4 Natural Drinks जे तुमच्या त्वचेला डागमुक्त आणि ताजेतवाने बनवतील – आजपासून सुरू करा
winter मध्ये रोगप्रतिरोधक शक्तीसाठी मोरींगा पावडरचे 5 फायदे
Carom Seed Water : 10 कारणे की का ते तुमच्या वजन कमी करण्यासाठी सर्वोत्तम आहे
हिवाळ्यात Coconut पाणी प्यावे की नाही? 99% लोक करतात ही मोठी चूक
लाल की केशरी गाजर? आरोग्यासाठी कोणते जास्त फायदेशीर – जाणून घ्या 7 जबरदस्त फायदे
हिवाळ्यात दही की रायता: जाणून घ्या 7 जबरदस्त फायदे आरोग्यासाठी
Dry January : 7 अद्भुत फायदे जे तुमचं जीवन बदलू शकतात!
New Year नंतर थकवा घालवण्यासाठी 3 दिवसांचा प्रभावी डिटॉक्स प्लॅन
लोणच्यामध्ये मोहरी, मेथी, हळद, हिंग, मिरी, आले आणि इतर मसाल्यांचा समावेश असतो. हे मसाले आपल्या शरीरातील पचनक्रियेचे संतुलन राखतात. हिवाळ्यात लोणचं खाल्ल्याने शरीराला उष्णता मिळते आणि सर्दी, खोकला किंवा इतर शीतजन्य आजारांपासून बचाव होतो.
लोणचं किती खाल्ले पाहिजे?
तज्ज्ञांचे मत आहे की, लोणचं मर्यादित प्रमाणातच खाल्ले पाहिजे. भरपूर मीठ, तेल आणि मसाल्यांनी बनवलेले लोणचे खाल्ले तर शरीरावर विपरीत परिणाम होऊ शकतात. विशेषतः जास्त लोणचं खाल्ले तर उच्च कोलेस्ट्रॉल, उच्च रक्तदाब, अॅसिडिटी, आणि पित्तवाढीची समस्या होऊ शकते.
लोणचं खाणाऱ्यांनी खालील गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात:
शरीरात पित्ताचे प्रमाण जास्त असेल तर लोणचे टाळावे.
अतिसार, उलट्या, छातीत जळजळ किंवा आम्लपित्त असलेल्यांनी लोणचे टाळावे.
रक्तदाब, मधुमेह, यकृत, हृदय किंवा मूत्रपिंडाची समस्या असलेल्यांनी लोणचे टाळावे.
गर्भवती महिला आणि लहान मुलांनाही लोणचं मर्यादित किंवा टाळावे.
या नियमांचे पालन केल्यास लोणचं खाणे आरोग्यासाठी लाभदायक ठरते.
बाजारातील लोणचं आणि घरगुती लोणचं
बाजारात बनवलेले लोणचे खरेदी करणे सोयीचे असले तरी, त्यामध्ये प्रिझर्व्हेटिव्ह्ज (Preservatives) जास्त प्रमाणात असतात. त्यामुळे त्याचा दीर्घकालीन सेवन आरोग्यास हानीकारक ठरू शकतो.
घरगुती लोणचं तयार करताना:
भाज्या स्वच्छ धुऊन आणि वाळवल्या पाहिजेत.
मसाल्यांचे प्रमाण योग्य ठेवावे.
तेल आणि मीठाचे प्रमाण मर्यादित ठेवावे.
घरगुती लोणचं योग्य प्रमाणात खाल्ले तर पचनसंस्था मजबूत होते, रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते, आणि शरीरातील उष्णता टिकवते.
हिवाळ्यात लोणचं खाण्याचे महत्व
हिवाळा हा सर्दी, खोकला, थंडी, आणि व्हायरल आजारांसाठी संवेदनशील कालावधी आहे. हिवाळ्यात लोणचं खाल्ल्याने शरीराला उष्णता मिळते, शरीरातील इम्युन सिस्टम मजबूत होते, आणि जास्त वेळ थंडी जाणवण्यापासून बचाव होतो.
लोणचं खाल्ल्याने:
सर्दी, खोकला कमी होतो.
पचनक्रिया सुधारते.
शरीरात ऊर्जा टिकते.
रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते.
हिवाळ्यात लोकप्रिय लोणचे
हिवाळ्यात विशेषतः हे लोणचे लोकप्रिय असतात:
गाजर लोणचं – व्हिटॅमिन ए समृद्ध, पचनसुलभ.
मुळा लोणचं – पचन सुधारते आणि शरीरातील उष्णता वाढवते.
कोबी लोणचं – व्हिटॅमिन्स आणि फायबरचे चांगले स्रोत.
आवळा लोणचं – रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते, व्हिटॅमिन सी समृद्ध.
आयुर्वेद तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन
आयुर्वेद तज्ज्ञ किरण गुप्ता सांगतात की, “लोणचं मध्यम प्रमाणात खाल्ले तरच फायदेशीर आहे. जास्त खाल्ले तर शरीरात उष्णता वाढते आणि पित्तवाढ होऊ शकते. लोणचं सेवन करताना मसाले, मीठ आणि तेलाचे प्रमाण नियंत्रित ठेवले पाहिजे. घरगुती लोणचं नेहमी बाजारपेठेतील तयार लोणच्यापेक्षा आरोग्यासाठी अधिक सुरक्षित आहे.”
लोणचं खाल्ल्याचे मर्यादित फायदे
लोणचं योग्य प्रमाणात खाल्ले तर:
पचनसंस्था सुधारते
शरीराला पोषक तत्वे मिळतात
रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते
उष्णता टिकते
हिवाळ्यात थंडीपासून बचाव होतो
लोणचं जास्त प्रमाणात खाल्ले तर:
रक्तदाब वाढतो
कोलेस्ट्रॉल वाढतो
आम्लपित्त आणि अॅसिडिटी वाढते
पित्तवाढ, छातीत जळजळ होते
घरी लोणचं बनवण्याचे सोपे मार्ग
भाज्या स्वच्छ धुऊन चिरा
उन्हात व्यवस्थित वाळवून घ्या
मसाले बारीक करून मिसळा
तेल योग्य प्रमाणात घाला
लोणचं काचेच्या भांड्यात ठेवा, आणि उन्हात किंवा थंड, कोरड्या जागी साठवा
घरगुती लोणचं तयार केल्यास तुम्ही खात्री करू शकता की त्यात कृत्रिम घटक किंवा प्रिझर्व्हेटिव्ह्ज नाहीत.
हिवाळ्यात लोणचं खाणं शरीरासाठी फायदेशीर ठरू शकतं, पण ते मर्यादित प्रमाणात खाल्ले पाहिजे. आयुर्वेदानुसार लोणचं खाण्याचे अनेक फायदे आहेत, ज्यात रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणे, पचनसंस्था सुधारणे, उष्णता टिकवणे यांचा समावेश होतो.
तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन:
पित्तवाढ असलेल्यांनी लोणचं टाळावे
रक्तदाब, मधुमेह, यकृत किंवा हृदयाच्या समस्या असलेल्या व्यक्तींनी लोणचं मर्यादित प्रमाणात खावे
घरगुती लोणचं नेहमी प्राधान्य द्यावे
अशा प्रकारे हिवाळ्यात लोणचं जेवणाच्या चवीसाठी आणि आरोग्यासाठी सुरक्षित आहे, फक्त प्रमाणात सेवन केल्यास.
READ ALSO:https://ajinkyabharat.com/after-parth-pawar-episode/
