नवरात्रातील सातव्या दिवशी माता माता कालरात्रि पूजा विधी आणि महत्व
सातव्या दिवसाचे विशेष पूजामुहूर्त
ब्रह्ममुहूर्त – पहाटे ०४:४३ ते ०५:३१ अभिजीत मुहूर्त – सकाळी ११:४७ ते दुपारी १२:३५
या वेळेत पूजा-अर्चना करणे निषिद्ध मानले जाते.संध्याकाळी ०४:४१ ते ०६:११ या वेळेत राहुकाल असेल. या काळात पूजा अजिबात करू नये.माता कालरात्रि यांची पूजा विशेषतः सोपी मानली जाते. साधकाने मनोभावे व श्रद्धेने पूजा केली पाहिजे. पूजा करण्याची पद्धत पुढीलप्रमाणे आहे पूजास्थळी तुपाचा दिवा लावून तो माता कालरात्रि यांच्या प्रतिमेसमोर ठेवावा. या पूजेत तिळ, गूळ आणि काळे वस्त्र अर्पण करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. मातेला धूप, गंध, तसेच काळ्या रंगाची फुले अर्पण करावीत. गेंदा किंवा काळ्या रंगाची इतर फुले योग्य मानली जातात. माता कालरात्रि यांचा विशेष मंत्र जपावा:”ॐ कालरात्र्यै नमः”या मंत्राच्या जपामुळे साधकाला नकारात्मक ऊर्जा व भय यापासून मुक्ती मिळते.मातेला गुळाचा नैवेद्य अतिशय प्रिय आहे. पूजा पूर्ण झाल्यावर हा प्रसाद भक्तांमध्ये वाटावा. शेवटी मातेला आरती अर्पण करून स्तोत्रपठण करावे. पूर्ण श्रद्धेने मातेला वंदन करावे.माता कालरात्रि यांचा स्वरूप अतिशय भयप्रद आहे. त्यांचा वर्ण काळा आहे आणि त्यांचे वाहन गाढव आहे.त्यांना चार हात आहेत.एका हातात तलवार,दुसऱ्या हातात वज्र,उर्वरित दोन हातातून त्या वरमुद्रा व अभयमुद्रेने आशीर्वाद देतात.त्यांचे तीन नेत्र अग्नीप्रमाणे तेजस्वी आहेत. त्यांच्या भयंकर रूपाचा अर्थ असा की त्या जीवनातील सर्व अंधकार व संकटांचा नाश करणाऱ्या आहेत.मातांचा कृष्णवर्ण पाहून त्यांना कालरात्रि असे नाव दिले गेले. त्यांना शुभंकरी असेही म्हणतात कारण त्यांनी शुंभ राक्षसाचा वध केला होता.तीन नेत्र असलेल्या माता कालरात्रि गाढवावर विराजमान असतात. त्यांच्या चार भुजांमध्ये खड्ग आणि कांता (लोखंडी अस्त्र) असते.दुर्गा पूजेत सप्तमी तिथीचे विशेष महत्त्व आहे. या दिवशी भक्तांसाठी देवीमातेचे दरवाजे उघडले जातात. भक्त पूजा स्थळी एकत्र जमतात व दर्शन घेतात.पूजा आरंभी कलशाची व त्यातील देवी-देवतांची पूजा केली जाते. त्यानंतर माता कालरात्रि यांची पूजा केली जाते. पूजा सुरू करताना हातात फुले घेऊन देवीस प्रार्थना केली जाते व मंत्रजप केला जातो.सप्तमीची पूजा इतर दिवसांसारखीच असते, परंतु रात्रौ विशेष पद्धतीने देवीची पूजा केली जाते. काही ठिकाणी तांत्रिक पद्धतीने पूजा करून मातेला मद्य अर्पण केले जाते.सप्तमीची रात्र सिद्धीची रात्र म्हणूनही ओळखली जाते.
आचार्य पं. श्रीकांत पटैरिया – 9131366453
