सुशीला कार्की : न्यायव्यवस्थेच्या संघर्षातून नेपाळची पहिली महिला पंतप्रधान!

काठमांडू, दि. 13 सप्टेंबर 2025 – नेपाळच्या इतिहासात एक नवा अध्याय साजरा होत आहे. भ्रष्टाचाराविरुद्ध कडक भूमिका घेणाऱ्या आणि न्यायव्यवस्थेच्या स्वातंत्र्याचे रक्षण करणाऱ्या सुशीला कार्की यांना देशाच्या अंतरिम पंतप्रधानपदावर नियुक्त करण्यात आले आहे. 220 वर्षांच्या नेपाळच्या पंतप्रधानपदाच्या इतिहासात त्या पहिल्या महिला बनल्या आहेत.

शिक्षिका ते सर्वोच्च न्यायालयातील सरन्यायाधीश

सुशीला कार्की यांनी आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात शिक्षिका म्हणून केली. न्यायव्यवस्थेच्या क्षेत्रात दाखवलेल्या योगदानामुळे 2016 मध्ये त्या नेपाळच्या पहिल्या महिला सरन्यायाधीश म्हणून नियुक्त झाल्या. त्यांच्या कडक निर्णयांमुळे तेव्हा राजकीय दबावाचा सामना करावा लागला. 2017 मध्ये महाभियोग प्रस्ताव उभा राहिला असतानाही जनतेच्या पाठिंब्यामुळे त्यांनी न्यायव्यवस्थेचे संरक्षण केले. शेकडो महिला, विद्यार्थी व नागरिक रस्त्यावर उतरले आणि सर्वोच्च न्यायालयानेही महाभियोग प्रस्ताव थांबवला.

सरोगसी प्रकरणातील निर्णायक भूमिका

सरन्यायाधीश होण्यापूर्वीच सुशीला कार्की यांनी सरोगसी प्रकरणावर महत्त्वपूर्ण निर्णय दिला. त्यांनी सरोगसीला व्यवसाय बनण्यापासून प्रतिबंधित केले, ज्यामुळे गरीब महिलांचे शोषण होण्यापासून नेपाळ वाचले. सरकारला यासाठी कायदा बनवण्याची जबाबदारीही दिली गेली.

पतीकडून विमान अपहरणाची घटना

सुशीला कार्की यांच्या पती दुर्गा प्रसाद सुवेदी यांनी 1973 मध्ये नेपाळ-भारत विमान अपहरण केले होते. विमानात 22 प्रवासी होते, ज्यात भारतातील प्रसिद्ध अभिनेत्री माला सिन्हा व नेपाळचे अभिनेता जोडपे सीपी लोहानी यांचा समावेश होता. हे अपहरण सरकारी रोकड लुटण्यासाठी करण्यात आले होते. या कारवाईचा सूत्रधार नेपाळचे भविष्यातील पंतप्रधान गिरिजा प्रसाद कोईराला होते. अपहरणकर्त्यांपैकी नागेंद्र ढुंगेल वगळता सर्वांना भारतात अटक करण्यात आली होती.

देशाच्या जनतेच्या विश्वासाचा सहभाग

महाभियोगाच्या काळात हजारो नेपाळी नागरिक रस्त्यावर उतरले होते. या जनजागृतीमुळे सुशीला कार्की यांची प्रतिष्ठा अधिक वाढली. न्यायव्यवस्थेवर कोणताही दबाव न येवू देण्याची ठाम भूमिका त्यांनी घेतली. त्यांच्या नेतृत्वाखाली नेपाळने न्यायव्यवस्थेचे संरक्षण करत एक नवीन वाटचाल सुरू केली.

आता नेपाळची पहिली महिला पंतप्रधान

नेपाळच्या राष्ट्रपतींनी सुशीला कार्की यांना शुक्रवार रात्री पंतप्रधानपदाची शपथ दिली. या ऐतिहासिक घटनेमुळे समस्त नेपाळ आणि दक्षिण आशियात चर्चेचा विषय ठरला आहे. भ्रष्टाचारविरोधातील कठोर भूमिका आणि न्यायव्यवस्थेच्या मुक्ततेसाठी दिलेल्या संघर्षामुळे सुशीला कार्की यांना जनतेचा अमूल्य पाठिंबा मिळाला आहे.

read also : https://ajinkyabharat.com/ashiya-cup-2025-madhaay-konatya-sanghacha-danka-vajanar/