स्वातंत्र्यलढ्यातील सर्वात तरुण १० हुतात्मे : बलिदानाची तेजस्वी गाथा
भारताचे स्वातंत्र्य केवळ आंदोलनांनी नाही, तर असंख्य तरुणांच्या रक्ताने मिळाले…
प्रस्तावना
भारतीय स्वातंत्र्यलढा हा केवळ राजकीय चळवळ नव्हता; तो एक अशा पिढीचा उत्सर्ग होता, ज्यांनी आपले तारुण्य आणि जीवन मातृभूमीसाठी अर्पण केले.
या लढ्यात अनेक क्रांतिकारक होते ज्यांचे वय वीस वर्षांपेक्षा कमी किंवा थोडे अधिक होते, पण त्यांची धडाडी, त्याग आणि राष्ट्रभक्ती असीम होती. त्यांच्या बलिदानाने स्वातंत्र्याची ज्योत प्रखरतेने पेटली.
सर्वात तरुण १० हुतात्म्यांची प्रेरणादायी कहाणी
1️⃣ खुदीराम बोस – १८ वर्षे
जन्म: ३ डिसेंबर १८८९, बंगाल
शहादत: ११ ऑगस्ट १९०८
योगदान: ब्रिटिश जज किंग्सफोर्डवर बॉम्बहल्ला; अटक आणि फाशी.
खुदीराम हे स्वातंत्र्यलढ्यातील तरुणाईचे प्रतीक मानले जातात. फाशीच्या दिवशी त्यांच्या चेहऱ्यावरचे हसू आजही स्वातंत्र्यप्रेमाची प्रेरणा देते.
2️⃣ कान्हू मुर्मू – अंदाजे १५ वर्षे
जन्म: १८४० च्या सुमारास, झारखंड/बिहार
शहादत: १८५५, सनथाल बंड
कान्हू आणि त्याचा भाऊ सिधू यांनी ब्रिटिशांविरुद्ध आदिवासी हक्कांसाठी सनथाल बंडाचे नेतृत्व केले. लहान वय असूनही त्यांनी ब्रिटिश साम्राज्याला हादरे दिले.
3️⃣ बिरसा मुंडा – २५ वर्षे
जन्म: १५ नोव्हेंबर १८७५, उलीहातू, झारखंड
शहादत: ९ जून १९००, रांची तुरुंग
आदिवासी हक्क आणि स्वराज्यासाठी उलगुलान चळवळीचे नेतृत्व. तुरुंगात संशयास्पद परिस्थितीत मृत्यू, पण आदिवासी क्रांतीचे प्रतीक बनले.
4️⃣ बटुकेश्वर दत्त – २० वर्षे
जन्म: १८ नोव्हेंबर १९१०, बिहार
शहादत: २० जुलै १९६५ (आजाराने निधन, पण लढ्यातील योगदानासाठी हुतात्मा मानले जाते)
भगतसिंगांसोबत दिल्ली असेंब्लीमध्ये बॉम्ब टाकून ब्रिटिशांना इशारा दिला. आजन्म तुरुंगवास भोगला.
5️⃣ प्रीतिलता वादेदार – २१ वर्षे
जन्म: ५ मे १९११, चिटगाव (आजचा बांगलादेश)
शहादत: २३ सप्टेंबर १९३२
मास्तरदा सूर्य सेन यांच्या नेतृत्वाखाली चिटगाव आर्मरी रेडमध्ये सहभाग. पकड होऊ नये म्हणून पोटॅशियम सायनाइड प्राशन.
6️⃣ बिरजिस कादर – १९ वर्षे
जन्म: १८३८, लखनौ
शहादत: १८५७, पहिला स्वातंत्र्ययुद्ध
बेगम हजरत महल यांचा पुत्र. १८५७ च्या बंडात लखनौच्या लढाईत ब्रिटिशांविरुद्ध शौर्य दाखवले.
7️⃣ थिरुपुर कुमरन – २७ वर्षे
जन्म: ४ ऑक्टोबर १९०४, तामिळनाडू
शहादत: ११ जानेवारी १९३२
ब्रिटिशांनी बंदी घातलेला भारतीय ध्वज घेऊन मोर्चाचे नेतृत्व करताना पोलिसांच्या लाठीहल्ल्यात मृत्यू. “कोडी काथा कुमरन” म्हणून ओळख.
8️⃣ शिवराम हरी राजगुरू – २३ वर्षे
जन्म: २४ ऑगस्ट १९०८, पुणे
शहादत: २३ मार्च १९३१, लाहोर
भगतसिंग व सुखदेवांसोबत सांडर्स हत्या प्रकरणात सहभाग. लाहोरच्या तुरुंगात फाशी.
9️⃣ सुखदेव थापर – २३ वर्षे
जन्म: १५ मे १९०७, पंजाब
शहादत: २३ मार्च १९३१
HSRA चे प्रमुख सदस्य. लाहोर कट प्रकरणात राजगुरू व भगतसिंगासोबत बलिदान.
🔟 भगतसिंग – २३ वर्षे
जन्म: २८ सप्टेंबर १९०७, पंजाब
शहादत: २३ मार्च १९३१
भारताचा सर्वात प्रेरणादायी क्रांतिकारक. लाहोर कट प्रकरणात फाशी. “तुम्ही मला फाशी देऊ शकता, पण माझे विचार मारू शकत नाही.”
समारोप
या तरुणांच्या बलिदानामुळेच स्वातंत्र्यलढ्याला नवा वेग मिळाला. त्यांनी आपले वय, स्वप्ने, कुटुंब आणि आयुष्य सर्वस्व भारतमातेच्या चरणी अर्पण केले.
आज आपण स्वातंत्र्याचा श्वास घेतो, तो त्यांच्या रक्ताच्या किमतीवर मिळालेला आहे.
यांच्या कथा केवळ इतिहास नाहीत, तर प्रत्येक पिढीला प्रेरणा देणारे जिवंत दीपस्तंभ आहेत.
