Brihanmumbai Municipal Corporation अर्थसंकल्प : विकासकामांसाठी ठेवी मोडण्याचा निर्णय; कोणत्या प्रकल्पाला किती निधी?
मुंबई महानगरपालिकेचा सन २०२६-२७ या आर्थिक वर्षासाठीचा अर्थसंकल्प सादर करण्यात आला आहे. यंदाचा अर्थसंकल्प एकूण ८०,९५२.५६ कोटी रुपये इतका असून त्यामध्ये ८९.८४ कोटी रुपये शिलकीचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. या अर्थसंकल्पातून शहराच्या पायाभूत सुविधा, आरोग्य सेवा, पर्यावरण संरक्षण आणि विकासकामांवर विशेष भर देण्यात आला आहे.
महानगरपालिकेचे आयुक्त Bhushan Gagrani यांनी स्थायी समितीच्या बैठकीत अर्थसंकल्प सादर केला. स्थायी समितीचे अध्यक्ष Prabhakar Shinde यांना हा अर्थसंकल्प सुपूर्द करण्यात आला. मागील वर्षाच्या तुलनेत यंदा अर्थसंकल्पात काही प्रमाणात वाढ करण्यात आली असून शहर विकासासाठी महत्त्वाच्या प्रकल्पांना निधी देण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे.
विकासकामांसाठी ठेवी वापरण्याचा निर्णय
अर्थसंकल्पातील सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे पालिका ठेवींचा वापर करण्याबाबत घेतलेला निर्णय. सध्या Brihanमुंबई Municipal Corporation कडे एकूण ८१ हजार ४४९ कोटी ३२ लाख रुपयांच्या ठेवी शिल्लक आहेत. यापैकी ४४ हजार ८२६ कोटी २३ लाख रुपये या राखीव निधीत समाविष्ट आहेत. त्यामुळे या ठेवींचा वापर करता येणार नाही.
उर्वरित सुमारे ३६ हजार ६२३ कोटी ०९ लाख रुपयांचा निधी विविध विकास प्रकल्पांसाठी वापरण्याचे नियोजन अर्थसंकल्पात स्पष्ट करण्यात आले आहे. शहरातील वाहतूक व्यवस्था, पाणीपुरवठा, पायाभूत सुविधा सुधारणा आणि सामाजिक सेवांसाठी हा निधी खर्च केला जाणार आहे.
जाहिरात धोरणात मोठा बदल
अर्थसंकल्पात सार्वजनिक सुरक्षिततेच्या दृष्टीने जाहिरात फलकांबाबत नवीन नियम लागू करण्यात आले आहेत. नव्या धोरणानुसार ४० बाय ४० फुटांपेक्षा मोठे जाहिरात फलक लावण्यास पूर्ण बंदी घालण्यात आली आहे. तसेच पदपथांवर किंवा इमारतींच्या गच्चीवर जाहिरात फलक लावण्यास परवानगी दिली जाणार नाही.
या निर्णयामुळे अनधिकृत जाहिरात फलकांवर नियंत्रण मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. शहरातील अपघातांचा धोका कमी करण्यासाठी हा निर्णय महत्त्वाचा मानला जात आहे. भविष्यात नव्या जाहिरात परवानग्या देण्यावरही मर्यादा राहणार आहे.
आरोग्य सेवेसाठी विशेष तरतूद
Balasaheb Thackeray Aapla Davakhana या योजनेअंतर्गत आतापर्यंत १.३५ कोटी नागरिकांनी लाभ घेतला आहे. या योजनेत आता आधुनिक तंत्रज्ञानाचा समावेश करण्यात येणार आहे. मधुमेह आणि नेत्ररोग उपचारांसाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित मोफत उपचार सुविधा उपलब्ध करून देण्याचा प्रस्ताव आहे.
आरोग्य विभागासाठी २०२६-२७ च्या अर्थसंकल्पात सुमारे ५२३७ कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे. शहरातील नागरिकांच्या आरोग्य सुविधांमध्ये सुधारणा करण्यासाठी ही रक्कम खर्च केली जाणार आहे.
पर्यावरण आणि स्वच्छतेवर भर
Mumbai मधील वाढते प्रदूषण लक्षात घेता पर्यावरण संरक्षणावर विशेष लक्ष देण्यात आले आहे. स्वच्छता अभियान, हरित क्षेत्र विकास आणि कचरा व्यवस्थापनासाठी एकूण १५९.८२ कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे.
महानगरपालिकेने शहरातील हवा गुणवत्ता सुधारण्यासाठी विविध उपाययोजना करण्याचे नियोजन केले आहे. सार्वजनिक वाहतूक वाढवणे आणि हरित ऊर्जेचा वापर प्रोत्साहित करणे यावर भर दिला जाणार आहे.
पायाभूत सुविधा विकास प्रकल्प
मुंबईतील वाहतूक समस्या सोडवण्यासाठी रस्ते विस्तार, पूल बांधकाम आणि सार्वजनिक वाहतूक सुधारणा प्रकल्प राबवण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. तसेच पाणीपुरवठा यंत्रणा मजबूत करण्यासाठी नवीन तंत्रज्ञानाचा वापर केला जाणार आहे.
शहरातील झोपडपट्टी पुनर्वसन, गृहनिर्माण प्रकल्प आणि सामाजिक सुविधा वाढवण्यासाठीही निधी राखून ठेवण्यात आला आहे.
प्रशासकीय खर्चात बचत करण्याचे धोरण
अर्थसंकल्पात प्रशासकीय खर्च कमी करण्यावर विशेष लक्ष देण्यात आले आहे. अनावश्यक खर्च टाळून विकासकामांवर जास्त निधी वापरण्याचे धोरण अवलंबण्यात आले आहे. डिजिटल प्रशासनाला प्रोत्साहन देण्याचाही विचार करण्यात आला आहे.
भविष्यातील योजना
Brihanमुंबई Municipal Corporation ने आगामी काळात शहराच्या विकासासाठी स्मार्ट सिटी संकल्पनेवर काम करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. शहरातील पायाभूत सुविधा आधुनिक करण्यासाठी आणि नागरिकांच्या जीवनमानात सुधारणा करण्यासाठी विविध योजना राबवण्यात येणार आहेत. विशेषतः Mumbai मधील वाहतूक कोंडी कमी करण्यावर प्रशासनाचा भर असणार आहे. वाढत्या वाहनसंख्येमुळे निर्माण होणारी समस्या सोडवण्यासाठी सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेला अधिक सक्षम करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. तसेच पादचारी सुरक्षितता, रस्त्यांचे आधुनिकीकरण आणि सिग्नल व्यवस्थापन सुधारण्यावरही काम केले जाणार आहे.
सार्वजनिक आरोग्य सुविधांमध्ये सुधारणा करण्यासाठी डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याचा विचार करण्यात आला आहे. पर्यावरण संरक्षणासाठी हरित क्षेत्र वाढवणे, हवा गुणवत्ता सुधारणा आणि कचरा व्यवस्थापन यावर विशेष लक्ष दिले जाणार आहे. शहरातील प्रदूषण कमी करण्यासाठी आधुनिक उपाययोजना राबवण्याची गरज व्यक्त करण्यात आली आहे. स्मार्ट सिटी प्रकल्पामुळे मुंबईतील नागरिकांना अधिक सुरक्षित आणि दर्जेदार सुविधा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. भविष्यात शहराचा शाश्वत विकास साधण्यासाठी या योजनांना महत्त्व दिले जाणार आहे.
Brihanमुंबई Municipal Corporation चा २०२६-२७ अर्थसंकल्प मुंबई शहराच्या विकासासाठी महत्त्वाचा मानला जात आहे. ठेवींचा योग्य वापर, आरोग्य सुविधा विस्तार आणि पर्यावरण संरक्षण यावर विशेष लक्ष देण्यात आले आहे. आगामी काळात या योजनांच्या अंमलबजावणीमुळे मुंबईकर नागरिकांना चांगल्या सुविधा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
